ความเชื่อที่เกี่ยวข้อง
จากการสอบถามพระครูสารธรรมาภรณ์ เจ้าอาวาสวัดสระเกษ ทราบว่าอานิสงส์ถวายเทียนพรรษาการถวายเทียนพรรษานี้เป็นโบราณประเพณีที่ทำสืบๆ มาเป็นเวลาช้านานตั้งแต่สมัยพุทธกาล เมื่อถึงฤดูเข้าพรรษา ภิกษุทั้งปวงต้องจำพรรษาในอาวาสของตน 3 เดือน เนื่องจากเป็นฤดูกาลทำนา พระพุทธเจ้ากลัวเหล่าสาวกของพระองค์ไปเหยียบย้ำข้าวเสียหายพระพุทธะเจ้าจึงบัญญัติให้พระสงฆ์จำพรรษาในวัดใดวัดหนึ่งตลอดระยะเวลา 3 เดือน พุทธศาสนิกชนทั้งหลาย จึงได้จัดทำให้เป็นกุศลพิธีขึ้น เมื่อได้นำเทียนไปถวายพระสงฆ์แล้ว ท่านก็จะได้จุดบูชาต่อหน้าพระประธานในพระอุโบสถ และใช้ในการศึกษาพระธรรมในตอนกลางคืน ผู้ถวายย่อมได้รับอานิสงค์คือ
1. ทำให้เกิดปัญญา ทั้งชาตินี้และชาติหน้า เปรียบเหมือนแสงสว่างแห่งเทียน
2. ทำให้สว่างไสวรุ่งเรือง ผู้ถวายย่อมทำให้มีความรุ่งเรืองด้วย ลาภ ยศ สรรเสริญ
3. ทำให้คลี่คลายเรื่องราวต่างๆ ที่มีปัญหาให้ร้ายกลายเป็นดี
4. เจริญไปด้วยมิตรบริวาร
5. ย่อมเป็นที่รักของมนุษย์ และเทวดาทั้งหลาย
6. เมื่อจากโลกนี้ไปย่อมมีกายทิพย์อันสว่างไสว
7. เมื่อลาลับโลกนี้ไปย่อมไปสู่สุคติสวรรค์
8. หากบารมีมากพอ ย่อมทำให้เกิดดวงตาจักษุ คือปัญญารู้แจ้งเข้าสู่พระนิพพาน
ช่วงระยะเวลา
ประกอบพิธีก่อนวันเข้าพรรษา 2 วัน หรือถ้าปีใดที่วันออกพรรษาตรงกับวันเสาร์หรืออาทิตย์ จะจัดในวันศุกร์หรือเวลาราชการ
สถานที่ที่ประกอบพิธี
ศาลาการเปรียญวัดสระเกษ บ้านแวงใหญ่ ตำบลแวงใหญ่ อำเภอแวงใหญ่ จังหวัดขอนแก่น
ผู้เข้าร่วมพิธี
- ผู้นำ ข้าราชการ พนักงาน ของเทสบาลตำบลแวงใหญ่
- ผู้เข้าร่วม นักเรียนโรงเรียนชุมชนบ้านแวงใหญ่ และชาวบ้านในเขตเทศบาลบางส่วน
เครื่องใช้ในการประกอบพิธี
- เทียน เป็นเทียนที่ซื้อมาจากร้านสังฆภัณฑ์ทั่วไป ซึ่งใช้เงินจากโครงการที่สำนักงานเทศบาลตำบลแวงใหญ่เขียน
- ชุดสังฆทาน เป็นเทียนที่ซื้อมาจากร้านสังฆภัณฑ์ทั่วไป ซึ่งใช้เงินจากโครงการที่สำนักงานเทศบาลตำบลแวงใหญ่เขียนเช่นเดียวกัน
- ชุดหลอดไฟ เป็นเทียนที่ซื้อมาจากร้านสังฆภัณฑ์ทั่วไป ซึ่งใช้เงินจากโครงการที่สำนักงานเทศบาลตำบลแวงใหญ่เขียนเช่นเดียวกัน
ขั้นตอนในการประกอบพิธี
- จัดเตรียมเทียนและสังฆทาน โดยการเขียนโครงการของเทศบาลตำบลแวงใหญ่ในการสนับสนุนการอนุรักษ์ประเพณี
- เดินทางไปยังวัด โดยเทศบาลตำบลแวงใหญ่จะทำพิธีในวันราชการเท่านั้น ซึ่งถ้าปีใดวันเข้าพรรษาตรงกับวันเสาร์หรืออาทิตย์ก็จะทำพิธีวันศุกร์แทนโดยใช้เวลาหลังจากที่พระสงฆ์ฉันอาหารเพลแล้ว
- เดินทักษิณาวัตร คือการเดินเวียนขวารอบศาลาการเปรียญ 3 รอบ
- ขั้นพิธีในศาลาการเปรียญ หลังจากที่นิมนต์พระสงฆ์เข้าสู่สถานที่ที่อาสนะที่เตรียมไว้เรียบร้อยแล้ว ผู้นำพีจะนำกล่าวสวดมนต์จนจบ แล้วรับศีล 5 หลังจากนั้นจะกล่าวคำถวายเทียนพรรษา ว่า “ยัคเฆ ภันเต,สังโฆ ปะฏิชานาตุ , มะยัง ภันเต, เอตัง ปะทีปะยุคัง, สะปะริวารัง, เตมาสัง, พุทธัสสะ ปูชะนัตถายะ, อิมัสสะหมิง อะโปสะถาคาเร, นิยยาเทมะ, สาธุ โน ภันเต, อะยัง เตมาสัง , พุทธัสสะ , ปูชะนัตถายะ, ปะทีปะยุคัสสะ,ทานัสสะ , อานิสังโส , อัมหากัญเจวะ,มาตาปิตุอาทีนัญจะ,ปิยะชะนานัง, ทีฆะรัตตัง,หิตายะ สุขายะ สังวัตตะตุ.
ข้าแต่พระสงฆ์ผู้เจริญ ข ข้าพเจ้าทั้งหลาย ขอน้อมถวายเทียนพรรรษาคู่นี้ พร้อมกับของบริวารทั้งหลาย ไว้ เพื่อเป็นพุทธบูชาตลอดพรรษา ขออานิสงส์แห่งการถวายเทียนพรรษานี้ เพื่อเป็นพุทธบูชา ตลอดพรรษนี้ของข้าพเจ้าทั้งหลาย จงเป็นไปเพื่อประโยชน์ เพื่อความสุข แก่ข้าพเจ้าทั้งหลายด้วย แก่ปิยชนทั้งหลายมีมารดาบิดาเป็นต้นด้วย ตลอดกาลนานเทอญสาธุ” แล้วประธานในพิธีจะเป็นผู้นำเทียนที่เตรียมมาประเคนให้แก่ประสงฆ์ หลังจากนั้นพระสงฆ์จะให้พร เป็นเสร็จพิธี
ผลที่ได้รับ
- เป็นการอนุรักษ์วัฒนธรรมและประเพณี
- สบายใจ
บทวิเคราะห์
จากการสังเกตการถวายเทียนของเทศบาลตำบลแวงใหญ่ ณ วัดสระเกษ บ้านแวงใหญ่ ตำบลแวงใหญ่ อำเภอแวงใหญ่ จังหวัดขอนแก่น พบว่า การแห่เทียนพรรษาตลอดระยะเวลา 15 ปีมานี้ส่วนราชการจะเป็นคนจัดมากกว่า กลุ่มประชากรหลักคือสวนราชการ โดยแบ่งเป็นครูและนักเรียนจากโรงเรียนชุมชนบ้านแวงใหญ่ 85 % และเจ้าหน้าที่ พนักงานเทศบาลตำบลแวงใหญ่ 15 % จากการสอบถามนายกเทศมนตรีตำบลแวงใหญ่ทราบว่าเนื่องจากต้องทำกินหาเลี้ยงชีพ ไม่มีเวลาที่จะจัด แต่ก็ได้บริจาคเป็นรูปเงินแทน และทางเทศบาลมีงบในการอนุรักษ์วัฒนธรรมอยู่แล้วจึงแป้นผู้นำในการจัดแทน
จากประสบการณ์ของข้าพเจ้า ตำบลแวงใหญ่ไม่มีการแห่เทียนเข้าพรรษาเลย มีการแห่อย่างจริงจังในปี พ.ศ. 2540 โดยโรงเรียนชุมชนบ้านแวงใหญ่เป็นผู้จัด เข้าพรรษาจะมีเพียงการถวายผ้าอาบน้ำฝนเพียงเท่านั้น
