น้ำค้างแข็งหรือแม่คนิ้งที่เกาะใสแจ๋วแวววาวอยู่บนยอดหญ้าข้างทางเทือกเขาลำเนาดอยเป็นที่ตื่นตาตื่นใจแก่นักท่องเที่ยวที่ยังไม่เคยพบหรือนานๆจะได้เห็นสักครั้งหนึ่ง น้ำค้างแข็งที่สวยงามเหล่านี้มีใครเคยทราบกันบ้างไหมว่าหลังจากที่ได้เพชรน้ำงามมาเกาะเกี่ยวยอดไม้ใบหญ้าหรือแม้กระทั่งพืชไร่ไม้ผลต่างๆ พอความหนาวเย็นพ้นผ่านต้นไม้ใบหญ้าจะยังคงสดใสสวยงามอย่างเดิมหรือไม่หรือว่าส่งผลตรงข้ามกันคือนำความเสียหายเสื่อมโทรมมาสู่พี่น้องเกษตรกรผู้ปลูกพืชผักไม้ผลยังชีพเลี้ยงปากเลี้ยงท้อง
ความจริงแม่คะนิ้ง เป็นคำจากทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ส่วนภาษาพื้นเมืองของภาเหนื่อยเรียกว่า เหมยขาบ ซ่ึงเป็นผลึกน้ำแข็งที่เกิดขึ้นเนื่องจาก ไอน้ำในอากาศใกล้ผิวดินลดอุณหภูมิลงถึงอุณหภูมิจุดน้ำค้าง แล้วกลั่นตัวเป็นหยดน้ำ ต่อจากนั้นอุณหภูมิยังคงลดต่อไปอีก จนต่ำกว่าจุดเยือกแข็ง ทำให้น้ำค้างแข็งตัว กลายเป็นน้ำค้างแข็ง (เว็บไซด์ ดอยอินทนนท์)
เนื่องจากน้ำที่ประกอบไปด้วยอ๊อกซิเจน 1อะตอม ไฮโดรเจน 2อะตอม และสามารถอยู่ได้ถึง 3 สถานะคือ ของเหลว ของแข็ง และก๊าซหรือไอน้ำ เมื่ออยู่ในรูปของของเหลวก็จะซึมซาบเข้าสู่เซลล์และเคลื่อนย้ายไปยังส่วนต่าง ๆ เม่ืออากาศที่หนาวเย็นจนถึงจุดเยือกแข็งทำให้น้ำกลายสถานะเป็นของแข็ง เกิดการขยายตัวโดยอากาศจะไม่รวมตัวกับโครงสร้างที่เป็นของแข็งแต่จะขยายปริมาตรรวมกัน ทำให้ความหนาแน่นเบาบางลง (สังเกตุได้จากก้อนน้ำแข็งที่สามารถลอยน้ำได้) เมื่อน้ำที่แข็งตัวมีปริมาณมากๆเกาะกุมอยู่บนใบพืชจึงสร้างการกดทับเบียดแทรกเซลล์พืชให้ฉีกขาดแตกหัก
ทำความเสียหายแก่พืชไร่และผักต่าง ๆ เช่น ข้าวที่กำลังออกรวงก็จะมีเมล็ดลีบ พืชไร่จะชะงักการเจริญเติบโต พืชผักใบจะหงิกงอ ไหม้เกรียม กล้วย มะพร้าวและทุเรียนใบจะแห้งร่วง ถ้าเกิดติดต่อกันหลายวัน ก็จะทำความเสียหายแก่พืชที่ปลูกได้มากขึ้น ส่งผกระทบไห้เกิดความเสียหายแก่เกษตรกรหลังจากความสวยงามผ่านพ้นไป
วิธีการแก้ปัญหาให้ความเสียหายที่จะเกิดขึ้นจากน้ำค้างแข็งคือการลดการสะสมน้ำบนใบพืชให้น้อยลงโดยการฉีดพ่นสารลดแรงตึงผิวอย่างเช่น สารละลายดินดาน ALS29, ไบโอฟิล์ม หรือม้อยเจอร์แพล้น ผลิตภัณฑ์ชีวภาพเหล่านี้จะช่วยเคลือบผิวใบลดการสะสมโมเลกุลของน้ำให้สะสมที่เซลล์ของพืชน้อยลง เม่ือน้ำค้างสะสมรวมตัวที่ใบพืชก็จะไม่เป็นหยดน้ำจะแตกตัวเปียกใบไหลลื่นลงดินช่วยลดและบรรเทาการสูญเสียจากความงามอำมหิตของน้ำค้างแข็งใหแก่พืชได้เป็นอย่างดี
มนตรี บุญจรัส
ชมรมเกษตรปลอดสารพิษ www.thaigreenagro.com
