ในหนังสือ "ทักษะแห่งอนาคตใหม่ การศึกษาเพื่อศตวรรษที่ 21" ที่ได้รับแจกจากเวที PLC_2 บทที่ผมประทับใจมากๆ คือบทที่ 4 ที่เขียนโดย ริชาร์ด ดูโฟร์ และ รีเบ็กคา ดูโฟร์ ผมว่าหากหน่วยงานทางการศึกษาระดับชาติเรา มี "ภาพในหัว" ชัดแบบท่านทั้งสอง TPLC ของเราจะไปได้เร็วเป็นแน่
เนื้อหาในบทนี้เกี่ยวกับบทบาทของ PLC ต่อ 21st century skills ขณะที่อ่านถึงกลางบท ผมพบ "ข้อควรระวัง" (บอกให้ตนเองระวัง) สำหรับการ "สรรหา" และ "เสริมสร้าง" ครูเพื่อศิษย์ภาคอีสาน และ PLC ที่ผมตีความว่าเป็น "หลักการ" สำคัญมากๆ ได้แก่
1) ระวังอย่ามุ่งพัฒนาครูให้เป็นครูเพื่อศิษย์ด้วยวิธีการ ชักชวน โน้มน้าว และอบรม
2) ระวังอย่ามุ่ง "เสริมสร้าง PLC" แบบ Top down แบบเริ่มจากผู้บริหารอย่างเดียว หรือเริ่มที่ครูเพียงอย่างเดียว หรือเริ่มเพียงที่ครูกับผู้บริหาร
3) ระวังอย่าทำ PLC ในเชิงขวางหรือเชิงระนาบโดยไม่ได้คำนึงและดำเนิน PLC ในเชิงลึก
4) ระวังอย่าทำ PLC โดยไม่ได้พัฒนาวิธีการประเมินทักษะให้สอดคล้องกับเป้าหมายและวิธีการของ PLC
5) ระวังอย่าทำ PLC โดยไม่ได้คำนึงหรือหลงลืม "บริบท" ของ "C" (community) ของตน
ขอเขียนเป็นคำสัญเพื่ออธิบายเหตุผลในแต่ละข้อของข้องควรระวังข้างต้นดังนี้ครับ
1) ครูจะต้องเห็นเป้าหมายชัดเจน และความสำคัญร่วมกัน คือ มีความภาคภูมิใจร่วมกัน คือ "ครูต้องมีใจ"
2) จะเกิด PLC สู่ "การเปลี่ยนแปลง" ได้ ทุกคนใน "C" จะต้องมีส่วนร่วม ทั้งผู้บริหาร ครู ส่วนอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง และที่สำคัญมากๆคือ นักเรียน จะต้องเห็นความสำคัญและเป้าหมายร่วมกัน ว่า PLC คำสำคัญคือ "ทีม"
3) ครูต้องสนใจเอาใจใส่นักเรียนทุกคนเป็นรายบุคคล หากนักเรียนคนใดขาดทักษะใด ครูจะต้องสามารถบอกได้ว่าจะดำเนินการอย่างไรเพื่อพัฒนาทักษะที่ขาดนั้นกับเด็กคนนั้น คำสำคัญคือ "พัฒนานักเรียนเป็นรายบุคคล"
สำหรับครูเพื่อศิษย์ หากพบมีครูเพื่อศิษย์จำนวนมาก แต่มากจากหลากหลายโรงเรียน จะเกิดเพียง PLC ที่ "อยู่ห่าง" จากนักเรียน ในระยะยาว ครูเพื่อศิษย์จะท้อแท้และหมดกำลังใจ เนื่องจาก คำสำคัญของความสำเร็จคือ PLC ในโรงเรียน ที่มีนักเรียนเป็นสมาชิกสำคัญ
4) "ต้องประเมินแบบประจักษ์และสะท้อนทักษะทุกๆ ด้านที่ตั้งเป้าหมาย"
5) "บริบท" น่าจะเป็นคำสำคัญยิ่ง ที่จะทำให้เรารู้ว่า ทักษะสำหรับอนาคตของไทย จะแตกต่างไปจากประเทศอื่นหรือไม่ โดยส่วนตัวผม คิดว่าน่าจแตกต่างไม่มากก็ไม่น้อย เพราะ "บริบทมันต่างกัน"
สรุปสุดท้ายนี้สั้นๆ ว่า การทำ PLC ต้องไม่ใช่การ "อ่านหนังสือแล้วมาทำตาม" ระวัง!!! อย่า "ทำสิ่งใหม่ในวิธีเดิม"
