ชีวิตที่พอเพียง : ๑๔๔๘. เวที “สร้างชุมชนการเรียนรู้ครูเพื่อศิษย์” วันที่ ๒

เช้าวันที่ ๒๗ พ.ย.๕๔ ครูปาดเล่าเรื่อง Lesson Studyซึ่งก็คือ PLC สไตล์ญี่ปุ่น ชี้ให้เห็นว่าใน LS มี Formative Evaluation บูรณาการอยู่ตลอดเวลา และมีเรื่องการพัฒนาคุณภาพ(CQI) บูรณาการเป็นส่วนหนึ่งของ LS เช่นเดียวกัน

คำว่า Lesson Study บอกเราว่า ครูต้องเรียนรู้จากบทเรียน (การเรียน) ของนักเรียน ที่เรียกว่า Professional Learning ทั้ง LS (ญี่ปุ่น)และ PL (ฝรั่ง) เป็นการเรียนรู้เป็นทีมของครู

อ. เอ็ม ฉายวิดีโอ LS ของครูโน้ต สอนคณิตศาสตร์ชั้น ป. ๓ โดยไปสอนห้องที่ตนไม่ได้สอนมาก่อน เราได้เห็นการเปิดเผยตัวตนของครูโน้ตผ่าน LS และมีข่าวดีที่แสดงผลของการเปิดตัวตนของครูโน้ต ทำให้เด็กนักเรียนคนหนึ่งมาขอโทษครูโน้ตที่ในวันนั้นตนไม่ได้ให้ความร่วมมือแก่ครูมากเท่าที่ควร ทำให้ครูโน้ตได้สติ เห็นคุณค่าของการขอโทษ เห็นพลังของการเป็นผู้เริ่มต้นขอโทษก่อน ทำให้ครูโน้ต ไปขอโทษครูคู่กรณีขัดแย้งมาก่อน เกิดมิตรภาพ เกิดการเปลี่ยนแปลงตัวตนและชีวิตการทำงานของครูโน้ต

หลังจากพักรับประทานอาหารว่าง เป็นวงสนทนา ลปรร. โดยมีโจทย์แก่ครู ๓ ข้อ โจทย์แก่ผู้บริหาร ๑ ข้อ ตามในภาพที่ .... ผมรู้สึกว่าวงสนทนาตั้งอยู่บนฐานวิธีคิดของการทำหน้าที่ครูแบบเดิมๆ ทำให้ผมคิดกับตัวเอง ว่าขบวนการ 21st Century Learning นี้ไม่ใช่เรื่องที่จะทำได้ด้วย "เกมวิ่ง ๑๐๐เมตร" แต่ต้องเตรียมจัด "การวิ่งมาราธอน" และเตรียมงัดเอา AI (Appreciative Inquiry)มาใช้ขับเคลื่อนวิธีคิดแบบใหม่ (แบบ 21st Century Learning) โดยไปกระซิบครูใหม่ให้ช่วย "จับภาพ" เรื่องเล่าที่สะท้อนแนวคิดแบบใหม่ และบอกคุณอ้อให้มอบรางวัล เพื่อสื่อสารวิธีคิดแบบใหม่ที่เชื่อมโยงกับการลงมือปฏิบัติที่มีอยู่แล้ว

มีผู้บริหารจาก สพฐ. ๒ ท่านมาร่วมเวที ลปรร. ด้วย คือ อ. ดุจดาว ทิพย์มาตย์ กับ อ. พิทักษ์ โสตถยาคม วงเรียนรู้แบบนี้มี พลังอ่อน ที่น่าจะกระทบใจ ให้ LS, PLC, PBL แพร่เข้าไปสู่ระบบการศึกษาที่เป็นทางการอย่างเหมาะสม

ฟังวงสนทนา ลปรร. แล้วเห็นชัดว่าหลายท่านเกิดวิญญาณ AI คิดย้อนกลับไปที่หน่วยงานของตน ว่ามีครู/กิจกรรม ดีๆ ตามแนวนี้ จะกลับไปใช้ประโยชน์จาก success stories เหล่านี้ ในการขับเคลื่อนการ เปลี่ยนแปลง

วงสุดท้ายเป็น AAR แนวใหม่ ให้ทุกคนเขียนตอบคำถาม ๒ ข้อ ใน ๔ มิติของการประชุม คำถาม ๒ ข้อคือ

๑. ฉันเกิดความเข้าใจอะไรเพิ่มขึ้น
๒. ฉันติดขัดอะไรที่จะไปทำ
สี่มิติของการประชุมคือ
๑. พัฒนาตน
๒. พัฒนาครู
๓. PBL
๔. PLC

แล้วให้คนที่อยากบอกเพื่อนๆ ว่าตนเขียนอย่างไรได้พูดความในใจ ไม่ได้ตั้งวง AAR ตามปกติ เพื่อประหยัดเวลา ผมฟังแล้วรู้สึกว่าสมาชิกของเวที ลปรร. พูดตามแนวความคิดเดิม ไม่ได้พูดตามแนวทาง 21st Century Learning จึงเป็นความท้าทายว่า เวทีที่ ๓ จะออกแบบเวทีอย่างไร ให้เวทีเสวนาและ ลปรร. กันบนฐานความคิดใหม่ คือ 21st Century Learning ให้จงได้

วิจารณ์ พานิช
๒๙ พ.ย.๕๔