ไก่ประดู่หางดำที่เวียงเชียงรุ้ง

จากการที่สำนักงานปศุสัตว์อำเภอเวียงเชียงรุ้งได้ส่งเสริมการเลี้ยงไก่พื้นเมืองประดู่หางดำตั้งแต่ต้นปี๒๕๕๔ โดยการลองผิดลองถูกหวังไว้ว่าจะมีของดีของเด่นด้านปศุสัตว์คือไก่ประดูหางดำแบบว่าเมื่อพูดถึงประดู่หางดำต้องที่เวียงเชียงรุ้ง ความหวังเลือนลางไปบ้างแล้วเพราะว่าเกษตรกรที่ทางสำนักงานส่งเสริมนำมาให้ไปเลี้ยงเขาขายไปเกือบหมดเหลือไว้ทำพันธุ์ไม่กี่ตัว ในช่วงที่กำลังจะเลิกก็ลองโทรไปขอจองพันธุ์ไก่ประดู่หางดำของศูนย์วิจัยและบำรุงพันธุ์สัตว์เชียงใหม่ ก็ได้รับการพิจารณาจัดให้ และประสานกันมาตลอดจนวันนี้

วันที่ ๒๔ พฤศจิกายน ๒๕๕๔ นายอำนวย เลี้ยวธารากุล นักวิชาการสัตวบาล ชำนาญการพิเศษ จากศูนย์วิจัยและบำรุงพันธุ์สัตว์เชียงใหม่ ผู้ที่อยู่ในโครงการวิจัยพัฒนาสายพันธุ์ไก่ประดู่หางดำตั้งแต่ต้น ได้เดินทางมาเยี่ยมชมไก่ประดู่หางดำในพื้นที่เวียงเชียงรุ้งเพื่อให้คำแนะนำ ซึ่งจากการที่สำนักงานปศุสัตว์อำเภอเวียงเชียงรุ้ง ได้ดำเนินการหาพันธุ์ไก่ประดู่หางดำจากนายซิมโอน สันทรายเชียงใหม่เข้ามาส่งเสริมให้เกษตรกรกลุ่มสนใจตำบลป่าซาง เลี้ยงจำนวน ๒ รุ่น ๆละ ๓๐๐ ตัว ผลจากการมาเยี่ยมดูลักษณะไก่ก็ทำให้ทราบจากคุณอำนวย ว่าไก่ที่นำเข้าเลี้ยงรุ่นแรกเมื่อเดือนเมษายนนั้น เป็นพันธุ์ประดู่หางดำแท้ส่วนใหญ่ แต่รุ่นที่สองเป็นสูกผสมพ่อประดูหางดำกับแม่ไก่ไข่โรด ผมเองที่เป็นผู้นำไก่เข้ามาส่งเสริมก็ตกใจหน้าแตกเพราะแนะนำให้เกษตรกรใช้เป็นพ่อแม่พันธุ์ อย่างไรก็ตามคุณอำนวยได้พูดให้กำลังใจว่าเกษตรกรเลี้ยงดีเพราะเลี้ยงรอดปกติลูกผสมนำมาเลี้ยงตามบ้านจะตายง่าย สำหรับการดูลักษณะการสังเกตุพันธุ์แท้ ก็บอกว่าดูง่ายๆจาก แข้งไก่จะเป็นสีดำปากดำ หน้าแดง หงอนถั่ว สีขนจะดำทั้งตัว ผมเองก็ไม่เคยทราบรายละเอียดวันนี้ก็ดีใจที่ได้รับข้อมูลมากขึ้น คุณอำนวย ได้มอบหนังสือการดูสักษณะและการเลี้ยงไว้ให้จำนวนหนึ่ง และได้สละเวลาให้ความรู้แก่เกษตรกรกลุ่มไก่บ้านห้วยห้าง (๑กลุ่ม๑อำเภอของเวียงเชียงรุ้ง)ที่จะอบรมให้ความรู้การเลี้ยงและนำไก่จากศูนย์ฯมาเลี้ยงหนึ่งรุ่นเป็นพันธุ์ทั้งหมดประมาณ ๑๐๐๐ ตัว เพื่อให้เกิดรูปธรรม ตอนแรกจะชื้อแบบแรกเกิด คุณอำนวยบอกว่ากลัวลูกไก่ตายขอกกให้ก่อน สองอาทิตย์ ให้ไปรับในวันที่ ๔ มกราคม ๒๕๕๕ นี่ขนาดเจ้าของไก่มาเอง กว่าจะได้พันธุ์แท้ก็เกือบสามเดือนตั้งแต่ติดต่อกับคุณอำนวย ตอนต้นปีงบประมาณช่วงเดือนตุลาคม ว่าอยากจะทำให้เวียงเชียงรุ้งมีชื่อว่าเป็นแหล่งไก่ประดู่หางดำแท้ๆ ก็หวังว่าความพยายามคงสำเร็จในไม่ช้า

พาคุณอำนวยเข้าไปดูการเลี้ยงในสวนของลุงหมั้น

คุณอำนวยได้ชี้ให้ดู ลักษณะที่ถูกต้องของไก่ที่ของลุงหมั้นได้เลี้ยงไว้

คุณอำนวยว่าเท่าที่ดูของลุงหมั้นมีพันธุ์แท้แค่สี่ตัว ผู้สองเมียสอง ให้คัดไว้เอาพ่อพันธุ์ที่ไม่แท้ออกขาย เหลือไว้เฉพาะประดูหางดำแท้คลุมตัวเดียวก็พอ

บอกว่ามีพ่อหลายตัวมีข้อเสียคือเปลืองอาหาร ไล่ตีกัน การผสมติดไม่ดี

จับตัวเมียที่เป็นพันธุ์แท้มาให้ดูกันเป็นตัวอย่างชัดๆกันเลยครับ ตัวพร้อมไข่จะมีการขยายของเชิงกราน

ตัวที่เริ่มไข่สีเหลืองรอบๆช่องคลอดสีเหลืองจะจางหายไปเพราะเม็ดสีถูกนำไปใช้ทำสีของไข่

ถ่ายรูปเป็นที่ระลึกหน้าป้ายคอกไก่ลุงหมั้น

จะภาพด้านหลังคอกไก่ลุงหมั้นจะอยู่ในสวนห่างจากบ้านต้องผ่านทุ่งนาไปก่อน

มอบไฟล์รูปไก่ประดูหางดำแท้ๆและข้อมูลไว้ให้เวียงเชียงรุ้งได้นำเสนอได้ถูกต้องต่อไป

เสร็จจากดูกลุ่มลุงหมั้น ก็เดินทางต่อมาที่กลุ่มเลี้ยงไก่บ้านห้วยห้าง ตำบลป่าซาง เล่าถึงความเป็นมาของไก่พื้นเมืองไทยว่าแต่ก่อนไม่มีการยอมรับว่ามีพันธุ์แท้ กรมปศุสัตว์จึงดำเนินการปรับปรุงพันธุ์จนได้ไก่พื้นเมืองทางกรมดำเนินการคือ ไก่ชี ไก่แดง ไก่เหลืองหางขาวและไก่ประดูหางดำ และที่เชียงใหม่ได้รับผิดชอบในการสร้างประดูหางดำพันธุ์แท้

ที่นี่ไม่ได้เดินชมไก่แต่ให้คำบรรยายคุณสักษณะของไก่ประดู่ให้เกษตรกรได้รับความรู้ ให้คำชมแก่เจ้าหน้าที่ของสำนักงานปศุสัตว์เวียงเชียงรุ้งว่าทำจริงจึงได้มาเยี่ยม ทำให้เราเกิดความภูมิใจมาก ซึ่งบางที่อาจเป็นคำยอเฉยๆ ก็ได้

ทุกคนที่จะรับไปเลี้ยงต้องมีองค์ความรู้มากๆ ปฏิบัติอย่างมีระบบถึงจะประสบความสำเร็จคุณอำนวยกล่าวในที่สุด

พ่อหลวงติ๊บ บั้งเงินกล่าวขอบคุณ ที่กรุณามาเยี่ยม ให้ความรู้ ทั้งๆที่ไม่รู้จักกันเลย

เสร็จแล้วก็ถ่ายรูปเป็นที่ระลึกเช่นเคย ต้องขอขอบคุณ คุณอำนวย เลี้ยวธารากุล ที่ไม่ปล่อยให้เวียงเชียงรุ้งเดียวดายในการส่งเสริมและพัฒนาการเลี้ยงไก่ประดู่หางดำที่เป็นไก่พันธุ์พื้นเมืองที่สำคัญของไทยให้หมดไฟการทำงาน เมื่อนักวิจัยกับเจ้าหน้าที่ส่งเสริมมีการประสานการทำงานร่วมกันอย่างนี้ผลงานวิจัยก็ไม่อยู่แต่ในเออกสารวิชาการ ได้นำมาสู่เกษตรกรอย่างแท้จริง ทั้งที่ก่อนหน้านี้เรา ไม่รู้จักหน้าตากันเลยคุยแต่ทางโทรศัพท์ ขอขอบคุณอีกครั้ง