ว่าด้วย Appreciative Inquiry ตอนที่ 401

หนึ่งในทฤษฎีจิตวิทยาบวกที่ศาสตรจารย์เดวิด คูปเปอร์ไรเดอร์นำมาสังเคราะห์เป็น Appreciative Inquiry นั้นคือทฤษฎีคัลเจอรัล ไวทัลลิตี้ (Cultural Vitality) จากหนังสือเดอะอิมเมจ ออฟ เดอะฟิวเจอร์ (The Image of the Future ) (ผมหา PDF ฉบับเต็มมาให้ครับ) ..ว่าด้วยการศึกษาประวัติศาสตร์ของอารยธรรมตะวันตกครับ

..ผลการศึกษาเจอเรื่องที่น่าตื่นตาตื่นใจครับ..Polak พบว่า..อารยะธรรมที่สองช่วง ช่วงที่เริ่มรุ่งเรือง เช่นกรีก โรมัน..อาณาจักรกำลังทหารก็ไม่มาก..ความรู้ก็ยืมมาจากเผ่าอื่นๆ ขาดแคลน..แต่ก็เข้มแข็งเอา เข้มเข็งเอา..จนกลืนอารยธรรมเดิม..เกิดเป็นอารยธรรมใหม่ ที่ครองโลกไปเลย..ท่านบอกว่าช่วงเติบโตนั้น..มีหลักฐานว่า..คนในสังคมกรีก โรมัน..เห็น "ภาพ" ในอนาคตที่ดีของอาณาจักรของเขาครับ..พวกเขาคิดดี พูดถึงเรื่องดีๆ..เห็นอนาคตของลูกหลานครับ..แล้วก็เป็นอย่างที่คิด..พวกเขากลายเป็นมหาอำนาจโลกในเวลาไม่นาน..

...

แต่ต่อมา ทั้งที่ทุกอย่างพร้อม..ขึ้นสู่จุดสูงสุด เป็นมหาอำนาจโลก..แน่นอนเริ่มมีปัญหา..แต่คนพูด คนคิด ไม่หยุดครับ..หาจุดดีไม่เจอ..เริ่มมีภาพไม่ดีเกี่ยวกับอนาคตของอาณาจักรของตน..แล้วทุกอย่างก็เป็นอย่างที่คิดครับ..คือเสื่อมจริง..ล่มสลายไปจริงๆ..

...

ครับ นี่น่าคิดไหม..ลองหันไปดูคนรอบตัว ดูข่าวสิครับ..เหมือนเต็มไปด้วยความสิ้นหวัง..ข่าวดีๆ ไม่ค่อยมี..เคยได้ยินเพื่อนหลายคนบ่น..จะพาลูกไปทำวีซ่า..ไม่อยากอยู่แล้ว..ประเทศนี้..

...

ประเทศเราไม่มีอะไรดี "จริง" หรือ น่าสิ้นหวัง "จริง" หรือ..

...

ผมว่าไม่จริงครับ..มีอะไรงดงามอีกมาก...เราไม่ "ขุด" ไม่ "ค้น" มาต่อยอดเองครับ..สังคมเราจึง "วน" อยู่กับข่าวเดิมๆ ความเลวร้าย สิ้นหวัง..แทบไม่เจอ "ข่าวดีๆ" ความหวัง "ดีๆ" เลย...

...

Appreciative Inquiry สอนให้เราค้นหาเรื่องดีๆ ในประเทศของเราครับ..การทำ Appreciative Inquiry ระดับเมือง ระดับชุมชน..เพื่อให้คนค้นหาเรื่องดีๆ จะได้ขยายเรื่องดีๆ ได้ เราเรียวก่าการทำ Appreciative Inquiry ในรูปแบบแม๊สโมบิไลเซชั่น (Mass Mobilization-การทำ AI เพื่อเมือง ชุมชน ทำกับคนกลุ่มใหญ่ บางโครงการมีมากกว่าหมื่นคน)  โครงการแบบนี้จะมีชื่อต้นว่า อิมเมจิ้น (Imagine) ต่อด้วยเมืองที่ทำ ตอนนี้มีอิมเมจิ้น ชิคาโก้ (Imagine Chicago), อิมเมจิ้น ฟิลิปปินส์ (Imagine Phillipines), อิมเมจิ้นอินเดีย (Imagine India) ครับ

..

..ผมเองในท้องถิ่นเร็วๆ นี้เราจะทำอิมเมจิ้น ขอนแก่น (Imagine Khon Kaen) ครับ..ทำอย่างไร..เราก็ถามเรื่องดีๆ..ครับ..เช่น เราเคยถามคุณหมอคนหนึ่ง..เธอเป็นคนใต้ มาอยู่ขอนแก่น..ไม่ยอมกลับ เธอชอบที่นี่ตรงไหน..(เธอเป็นหมอในสาขาขาดแคลนสุด..มีเพียงสามคนทั้งภาคอิสาน..เข้ากรุงเทพก็รวยมากกว่านี้หลายเท่า)..เธอบอกว่า.."ที่นี่ดีค่ะพี่ ไม่เหมือนหาดใหญ่..ที่นี่มีสวนสาธารณะเยอะ..มีห้องสมุดเด็ก..ให้ลูกของหนู...หนูชอบมากๆ.." (เปิดหลังห้าโมงเย็น และเสาร์อาทิตย์)...

...

ดูให้ดีนะครับ..ไม่ใช่เรื่องผลประโยชน์ แต่เป็นคุณภาพชีวิตครับ..คล้ายๆ เมืองดังๆของโลกเลยที่ดึงดูดคนด้วยคุณภาพชีวิตสามด้าน คือ มีงานดีๆ (Work) ในเมืองที่มีคุณภาพชีวิตดีๆ เช่นมีสวนสาธารณะ ไม่แออัด (Live) ที่สำคัญมีกิจกรรมดีๆ (Play) เช่นโรงละคร ในขอนแก่นก็มีทุกอย่างที่สำคัญมีพื้นที่ดีๆ..ให้ลูกๆ ได้เล่น..

...

ชัดไหมครับ...นี่เพียงคนเดียว..

...

ในชิคาโก้ ไปถามเด็ก เด็กก็บอกว่าชอบที่ได้อยู่กับคุณตาคุณยาย..ส่วนคนสูงอายุก็ชอบที่ได้เล่นกับเด็ก เลยเกิดโครงการพาเด็กๆ และคนสูงอายุมาเจอกัน..เพื่ออยู่ด้วยกัน (สังคมฝรั่งไม่มีเวลาดูและพ่อแม่และลูกๆครับ)

...

โครงการระดับนี้ที่ชิคาโก้คนร่วมเป็นหมืื่นๆ ครับ..ทำออกมาจนกลายเป็นต้นแบบของโครงการ Appreciative Inquiry เพื่อให้คนค้นหาเรื่องดีๆ..มาสร้างกิจกรรมดีๆ..ก็จะเกิดเรื่องดีๆ ข่าวดีๆ...หล่อเลี้ยงความหวัง ต่อเติมความฝัน..ที่จะส่งให้สังคม หรืออารยธรรมของเราก้าวหน้าต่อไปครับ...

..

คุณล่ะคิดอย่างไร