ชีวิตที่พอเพียง : 1434. อยู่กับความหวาดหวั่นและความหวานสดชื่น
ตั้งแต่เริ่มเทศกาลน้ำท่วม อากาศก็เริ่มเย็นลง และไม้ดอกหอมของไทยก็ออกดอก สพรั่ง ให้ความหอมสดชื่นทั่วบริเวณบ้าน
ที่เป็นไม้ใหญ่ ให้ความหอมเป็นบริเวณกว้าง มีปลูกในหลายบ้านภายในหมู่บ้านสิวลี และให้บริการความหอมสดชื่นมานาน ๒ - ๓ สัปดาห์จนถึงวันนี้คือปีบ ที่บ้านผมมี ๒ ต้น และบ้านที่ขนาบบ้านผมมีบ้านละต้น ดังนั้นบ้านผมจึงสดชื่นยิ่งนักด้วยกลิ่นหอม อ่อนๆ ของดอกปีบ
เมื่อเช้าวันที่ ๑ พ.ย. วิ่งผ่านบ้านในซอย ๑ ของหมู่บ้าน ได้กลิ่นหอมของดอกพญาสัตบรรณ จึงสังเกตว่าออกดอกแล้ว และบางกิ่งดอกบานให้กลิ่นหอมแล้ว กลับมาสังเกตต้นที่บ้าน พบว่ากำลังออกดอกตูมเต็มต้น อีกสักไม่ช้าจะให้กลิ่นหอมชนิดที่เรียกว่ากลิ่นแรง และบางคนไม่ชอบ แต่ผมไม่รังเกียจ พญาสัตบรรณออกดอกปีละครั้ง อยู่ประมาณ ๒ สัปดาห์ ต่างจากปีบที่ออกดอกเกือบตลอดปี เช้าวันที่ ๑๓ พ.ย. ต้นพญาสัตบรรณที่บ้านผมดอกเริ่มบานบ้างแล้ว ปีนี้ที่หมู่บ้านผมพญาสัตบรรณออกดอกดกเกือบทุกต้น
แสดงว่าปีนี้พญาสัตบรรณออกดอกล่ากว่าปีก่อนๆ
คืนวันที่ ๑๑ พ.ย. กลับมาจากประชุมมูลนิธิรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดล ถึงบ้านสองทุ่มครึ่ง พอเข้ามาใน บริเวณบ้านก็ได้กลั่นหอมของดอกสารภี เช้าวันที่ ๑๒ จึงเห็นดอกโรยที่ใต้ต้น แต่กลิ่นไม่หอมดังเมื่อคืน
นอกจากสดชื่นจากไม้หอมแล้ว ผมยังได้ความสดชื่นจากนก เมื่ออากาศเย็น ผมก็ออกไปนั่งนอกบ้านมากขึ้น นอกจากได้สูดอากาศบริสุทธิ์และกลิ่นหอมสดชื่นแล้ว ยังมีนกมาร้องผลัดเปลี่ยนกันเพลงขับกล่อม ที่นกเอี้ยง นกกางเขน นกอีแพรด นกเขา นกตีทอง นกขมิ้น และนกตัวเล็กๆ ที่ไม่รู้จักชื่อ
สดชื่นจมูก ชื่นหู ตามมาด้วยชื่นตา แม้บ้านผมไม่มีเวลาดูแลไม้ดอก แต่ที่บ้านของ “เลขา” ป้าอี๊ดชอบปลูกไม้ดอกไม้ประดับ ผมเป็นฝ่ายชื่นชม และเวลาวิ่งออกกำลังไปรอบๆ หมู่บ้าน ผมก็ได้ชื่นชมไม้ดอกที่เกือบทุกบ้านปลูกไว้ เป็นของฟรี บางครั้งนอกจากชื่นชมด้วยการมองผมยัง ชื่นชมด้วยการถ่ายรูปเก็บไว้ดูด้วย
ช่วงนี้ผมก็ได้ “ชื่นลิ้น” ด้วย เพราะต้นขนุนข้างบ้านออกลูกหลายลูก และแก่จัดสองลูก แม่บ้านสอยเอามาบ่ม เป็นขนุนพันธุ์ดี ซื้อมาจากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์บางเขน ผมลืมชื่อเสียแล้ว คนที่ได้ชิมชมเปาะว่าหวานอร่อยมาก ยิ่งนับวันยิ่งหวานและหอม
เมื่อกลางเดือนตุลาคม ผมคิดว่าบ้านคงโดนน้ำท่วมใหญ่แน่ นอกจากเตรียมยกของขึ้นที่สูงแล้ว ผมยังถ่ายรูปบริเวณบ้านเก็บไว้ด้วย เอาไว้เปรียบเทียบสภาพก่อน-หลังน้ำท่วม ตอนนี้ความหวาดหวั่นหายไปหมดแล้ว คนที่บ้านอยู่อำเภอปากเกร็ดฝั่งตะวันออกกลายเป็นคนที่มีสิทธิพิเศษ น้ำผ่านเลยไป
ทั้งหมดนั้นเป็นความสุขสดชื่นอย่างยิ่ง แต่มันขาดชีวิตไป มันสดชื่นแบบขาดอะไรบางอย่าง นึกออกแล้ว ขาดหวานใจนั่นเอง หวานใจของผมไปเลี้ยงหลานเสีย ๙ วัน ผมก็หาความสุขจากธรรมชาติ ดังเล่าแล้ว แต่ทั้งหมดนั้นไม่สามารถทดแทนความสุขจากหวานใจหนึ่งเดียวคนนี้ได้เลย เขากลับมาเมื่อวันที่ ๓ พ.ย.
วิจารณ์ พานิช
๑๒ พ.ย. ๕๔
ที่ลานจอดรถหลัง โรงพยาบาลศรีนครินทร์ มีต้นปีป กลิ่นหอมมาก โดยเฉพาะ ช่วงอากาศหนาว ครับ
เรื่องราวที่อาจารย์เขียนถึงเรื่องนำ้ท่วมคล้ายงาน action research ค่ะ