แม่นมผักหวานป่า
9’9’2011
เนื่องในวโรกาสแห่งปีมหามงคลเฉลิมพระชนม์พรรษาพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ทรงครบรอบ 84 พรรษา วันที่ 5 ธันวาคม 2554 สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ ทรงครบรอบ 79 พรรษา วันที่ 12 สิงหาคม 2554 และพระบรมวงศานุวงศ์ทุกพระองค์
“อุฑยานผักหวานป่า’๔๔” ขอเชิญชวนพี่น้องชาวไทยทุกๆท่านร่วมทำความดี เพื่อน้อมเกล้าถวาย พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ และพระบรมวงศานุวงศ์ทุกพระองค์
(พ่อหลวง-แม่หลวง ) พ่อรักษ์ดิน--แม่รักษ์น้ำ ลูกๆมาช่วยกัน สร้างป่าเพื่อผืนแผ่นดินให้ชุ่มเย็น และสร้าง (รักษา) สายน้ำให้ใสบริสุทธิ์สืบไป…..
ด้วยการปลูกผักหวานป่าสร้างป่า“โครงการป่าชาวบ้านในพระราชูปถัมภ์ของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯสยามบรมราชกุมารี”
(สร้างความหลากหลายทางชีวภาพ) ในที่ดินของทุกๆท่าน ( สร้างชีวิต คน-พืช-และสัตว์ให้อยู่ร่วมกันด้วยความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ ช่วยเหลือเกื้อกูลแบ่งปันซึ่งกัน และกัน = ความสุขในแผ่นดิน )
ขอพระองค์ทรงพระเจริญ ทรงพระเกษมสำราญ มีพระชนม์มายุยิ่งยืนนาน
ควรมิควรสุดแล้วแต่จะทรงโปรดฯ กรุณา
ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อม ขอเดชะ
ข้าพระพุทธเจ้า “อุฑยานผักหวานป่า’๔๔ ” บ้านหนองอ้อน้อย ตำบลกุดน้ำใส อำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น
อุฑยานผักหวานป่า'๔๔
เจ้าของกิจการและผู้จัดการ: นายโอภาส ไชยจันทร์
และนางศศิธร ไชยจันทร์ดี
บ้านเลขที่: 51 หมู่ 7 บ้านหนองอ้อน้อย ตำบลกุดน้ำใส อำน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น รหัสไปรษณีย์ 40310 เบอร์โทรศัพท์. 043-373152,081-0618299,086-0258940
E-mail: [email protected]
www.gotoknow.org/bolg/ChaiChanDee
ที่ปรึกษา อ.ณัฎฐ์ อุตรวิเชียร
-----------------------------
บทความที่ 3
มาเชียร์การปลูกผักหวานป่าด้วยคนครับ
ขอบพระคุณค่ะท่านอาจารย์ที่กรุณาเข้ามาให้กำลังลังใจคนรุ่นใหม่ ทุกความคิดเห็นและดอกไม้ที่ได้รับล้วนมีคุณค่ายิ่งสำหรับดิฉัน เพราะเปรียบเป็นกระจกสะท้อนจะได้พัฒนาตัวเอง สำรวจตัวเอง และทำดียิ่งๆขึ้นไป ขอบคุณค่ะ
(พึ่งจะเรียนรู้การตอบกลับทุกๆท่านได้หมาดๆก็วันนี้นี่เองค่ะ)
อยากทราบวิธี/เทคนิคการเพาะต้นตะขบจากเมล็ดครับ เคยเพาะแล้วไม่ได้ผล ผมเพาะใส่ถาดเพาะแล้วคลุมถุงไว้ประมาณ10วัน ได้เป็นต้นเล็กๆคล้ายตะไคร่น้ำ แต่มันก็เริ่มเป็นราแล้วก็ตายยกถาดเลยครับ ตอนนี้เพิ่งปลูกผักหวานเสร็จครับทดลองปลูกกับลำไย ต้นแคน ตะขบ และแค แต่เป็นไปซื้อเป็นต้นมาปลูกครับ คิดว่าอยากเพาะตะขบเอาไว้เตรียมสำหรับปีหน้า เพราะอยากประหยัดต้นทุนพี่เลี้ยงผักหวานครับ ขอบคุณมากครับ
...ต้นตะขบเพาะยากมากค่ะ(ยากกว่าผักหวานป่า)มีหลายคนหันไปใช้วิธีการตอนกิ่งซึ่งแม้จะทำได้ง่ายแต่ไม่แนะนำค่ะเพราะต้นที่ได้จากกิ่งตอนนั้นไม่มีรากแก้วทำให้โค่นล้มได้ง่ายค่ะ.
...หากจะเตรียมความพร้อมตะขบรอปลูกผักหวานป่าปีหน้าขอแนะนำให้คุณkimไปหาต้นตะขบที่งอกเองตามธรรมชาติจะดีกว่าและง่ายกว่าเพาะเองค่ะ.
...การหาต้นกล้าตะขบที่งอกเองตามแหล่งธรรมชาติให้สังเกตตามร่องน้ำหรือร่องริมถนนบริเวณที่มีต้นตะขบต้นใหญ่ๆขึ้นอยู่(ต้นแม่)จากนั้นก็ให้สังเกตตามร่องน้ำที่มีน้ำขังในลักษณะที่น้ำไม่ลึกแต่มีน้ำ-ความชุ่มชื้นอยู่ตลอดเวลา หรือจะหาตามขอบ-ริมๆบ่ปลาที่มีต้นตะขบต้นใหญ่ริมๆบ่อมักจะมีต้นกล้าเล็กงอกจากเมล็ดที่ร่วงหล่น.
...ดูตัวอย่างจากบันทึกสูตรปลูกผักหวานป่าที่ประหยัดที่สุดตอนที่9 (ความคิดเห็น:พระคุณเจ้าพระมหาแล อาสโย ขำสุข)ได้ค่ะ.
ขอบคุณมากครับอาจารย์น้อย เด๋วจะลองไปหาดูและทำตามที่แนะนำครับ
สวัสดีครับ ผมขอความรู้เกี่ยวกับพันธุ์ผักหวานป่าครับ มีอยู่ต้นหนึ่งคนกินแล้วทำให้สะอึกมีด้วยหรือครับผักหวานป่ามีพิษ ขอคำตอบให้หายสงสัยหน่อยครับ...
สวัสดีปีใหม่ค่ะคุณtuk...ที่ว่ากินแล้วสะอึกกินแบบสดๆหรือกินที่ปรุงสุกแล้ว ต้องดูที่เหตุอีกทีค่ะ แล้วที่ว่าสะอึกมีอาการในทุกๆคนที่กินรึเปล่า
ผักหวานป่าไม่มีพิษหากรับประทานที่ปรุงสุกแล้ว(ผ่านความร้อน)หรือรับประทานยอดสดในปริมาณที่น้อย(ทั้งนี้ทั้งนั้นในการทานยอดสดก็ขึ้นอยู่กับธาตุของแต่ละคนที่แพ้หรือไม่แพ้)สำหรับยอด(สด)ผักหวานป่านั้นขอเรียกว่าลางเนื้อชอบลางยา ไม่ถึงขั้น"พิษ"
แต่ก็มีต้นไม้อีกชนิดที่คล้ายกับผักหวานป่าเรียกว่า เสน ผักหวานขี้นก(ชื่อเรียกตามถิ่นแต่ละแห่ง)หากคนที่ไม่สังเกตเข้าใจว่าเป็นผักหวานป่าแล้วกินเข้าไปก็เกิดเป็นพิษถึงขั้นรุนแรงได้ค่ะ
ขอบคุณมากเลยครับ...หายสงสัยแล้ว ผมเห็นต้นผักหวานป่าอยู่ท้ายไร่เป็นต้นเล็กมา20ปีแล้ว ทำไมไม่โตสักทีจะปรับพื้นที่ให้เป็นที่นาแล้วขุดไปปลุกที่อื่น มีสุตรในการขุดบางไหมครับ
สวัสดีค่ะคุณtuk...ที่ผักหวานป่าไม่ยอมโตสงสัยว่าเค้าคงรู้ว่าจะถูกย้ายในซักวันมังคะ;)))
ผักหวานป่าเมื่อเกิดหรือปลูกอยู่ตรงจุดไหนแล้ว..หากขุดย้ายเมื่อไหร่นับวันตายได้เมื่อนั้น ไม่ว่าจะเป็นผักหวานต้นเล็กๆหรือต้นที่โตแล้วก็ตาม
ผักหวานป่าที่เกิดอยู่ในแปลงที่ดิน(ไม่ได้ปลูก)ส่วนมากที่ไม่ค่อยเจริญเติบโตเนื่องจากขาดการดูแลเอาใจใส่ให้น้ำให้ปุ๋ยในฤดูกาลที่เค้าอยากได้(อกยอด) และส่วนมากเก็บเพียงแต่ยอดกินเท่านั้นซึ่งสาเหตุส่วนใหญ่มาจากความเชื่อที่ว่าเค้าเกิดเองอยู่ได้เองไม่ตายจึงไม่ต้องดูแล
สำหรับดิฉันเองรู้สึกเสียดายแทนกับพื้นที่ๆมีผักหวานไปรออยู่แล้วในแปลงที่ดินโดยไม่ต้องปลูก(มีคนจำนวนมากที่เพียรพยายามปลูกผักหวานมาเป็น10-20ปีก็ยังไม่ได้ผล)เพียงเราดูแลบำรุงก็ได้เก็บกินเก็บขายและยังสามารถเพิ่มจำนวนต้นโดยวิธีการขยายทางรากจากต้นแม่ที่มีอยู่แล้วได้อีก
สวัสดีครับ...แล้วไม่ถ้าย้าย ผักหวานจะมีโอกาสโตไหมครับ เปรียบเทียบถ้าเป็นคนหน้าจะเป็นคนแคระ...ถ้างั่นผมตัดรากไปชำจะดีไหมครับ ขอคำแนะนำหนอยครับ...
สวัสดีค่ะคุณตุ๊ก...
...ผักหวานป่ามีหลายต้นรึเปล่าคะ ขนาดของลำต้นแค่ไหน ความสูงเท่าไหร่ อายุประมาณกี่ปี
...สภาพป่าที่อยู่เป็นต้นไม้ชนิดไหนบ้าง หากมีรูปประกอบให้ดูจะแนะนำได้ชัดเจนว่านี้ค่ะ
...ที่ผักหวานป่าไม่ยอมโตเพราะขาดการดูแลให้ปุ๋ยค่ะ หากมีการบำรุงต้นอย่างถูกวิธีรวมถึงปุ๋ยที่ถูกกับผักหวานเค้ามีโอกาสโตค่ะ
...ต้นผักหวานที่มีอยู่ควรขยายเพิ่มจำนวนต้นทางรากดีกว่าค่ะ ไม่ควรอย่างยิ่งกับการตัดรากออกมาชำ(ชำได้แต่เวลานำไปปลูกเค้าจะตายมากกว่ารอด)
.***ลองเข้าไปดูข้อมูลที่นำมาฝากค่ะ***
http://www.kasetporpeang.com/forums/index.php?topic=81366.0
http://www.kasetporpeang.com/forums/index.php?topic=73555.msg1660043#msg1660043
ขอบคุณครับ...ที่ให้ข้อมูลและคำแนะนำมาครับ ต้นผักหวานป่าเกิดเองมี 1 ต้นตันที่กินแล้วสะอึกสูงประมาณ 3 เมตรลำต้นเส้นรอบวงประมาณ 40 เซนวัดสูงจากพื้น30เซน ต้นนี้แม่ผมเกิดมาเห็นเป็นต้นเล็กเลย(แม่60ปีครับ)กิ่งเล็กเริ่มแห้งบ้างครับไม่มีใครสนใจแต่คนเลี้ยงวัวเลี้ยงควายก็เก็บกินครับเม็ดอ่อนก็ไม่เหลือ,,,ผมขอเล่าความเมื่อ 7ปีก่อนผมซื้อกล้าผักหวานป่าที่เป็น,ต้นกล้า,ตอเล็กๆ และ หน้าจะเป็นกิ่งตอนครับรวมกันซัก50ต้นได้ ตอนนั้นคิดอยากจะปลูกและไม่ได้หาข้อมูลอะไรเลย ต้นผักหวานป่าตายเหลือต้นเดียวที่ไม่ตายเป็นต้นเกิดจากกิ่งตอนเลยปล่อยไม่สนใจครับ(คิดว่าเดี๋ยวก็ตามกันไปอีก)แต่ก็อยู่มาจนถึงวันนี้โดยไม่ได้บำรุงใส่ใจเลยครับ ตันที่ญาติขอไปปลูกก็ไม่ตาย มาวันนี้เริ่มรู้จักหาข้อมูลเริ่มสนใจจึงคิดอยากทำการเกษรแบบพอเพียง...เลยค้นหาครูผู้รู้ครับจะได้เดินถูกทาง (ยังไงขอฝากตัวเป็นลูกศิษย์ด้วยคนครับบบ...)ผมขอถามอีกซักข้อนะครับถ้าดินไม่มีปัญหาสำหรับผักหวานป่า ผมจะขยายคันนากว้าง2.50เมตรและสูงกว่าคันนาเก่าครึ่งเมตรที่นาแถวบ้านเป็นที่ราบสูง จะมีปัญหาต่อระบบรากผักหวานป่าไหมครับ...ขอขอบคุณสำหรับคำแนะนำดีๆและขอติดตามข้อมูลจากอุฑยานผักหวานป่า'๔๔ตลอดไปครับ...ขอบคุณครับ
สวัสดีค่ะคุณตุ๊ก...ยินดีให้ความช่วยเหลือสำหรับความรู้ที่มีเกี่ยวกับผักหวานป่าค่ะ(เรามาช่วยกันสร้างสีเขียวของต้นไม้ที่ไม่ใช่เพียงไร่อ้อย ไร่มัน ให้กับดินแดนเมืองหมอแคนกันค่ะ)
เกี่ยวกับการยกคันนาให้สูงจากเดิม 50 เซนติเมตรและกว้าง2.50เมตร ไม่มีผลต่อระบบรากของผักหวานป่าค่ะโดยเฉพาะพื้นที่ เดิมเป็นที่ดอน(น้ำไม่ท่วม) คันนาไม่จำเป็นต้องสูงมากก็ได้ค่ะ แต่ให้กว้าง2-3เมตรก็จะดี เพราะว่านอกจากผักหวานป่าแล้วยังสามารถปลูกผักหรือไม้ผลต่างๆผสมผสานในแปลงนาไปแบบพื้นที่เดียวแต่มีครบ ข้าว ผัก ผลไม้ กุ้งหอยปูปลาฯ (สิ่งแวดล้อม อากาศ และอาหารเป็นยา..เหตุดีผลย่มดี)
ที่หนองเรือก็มีคนกำลังปลูกตะขบและจองเม็ดจากสวนเช่นกันค่ะ หากมีโอกาศมาทางน้ำพองขอเชิญมาชมสวนและวางแผนปลูกผักหวานป่าได้ค่ะหรือมีข้อสงสัยอยากสอบถามเกี่ยวกับผักหวานป่าติดต่อได้โดยตรงที่ 086-0258940 081-0618299ค่ะ
เป็นแบบอย่างของการรู้จริง..ทำจริง และแบ่งปันความรู้..ชื่นชมค่ะ..
สวัสดีค่ะคุณใหญ...ขอบพระคุณสำหรับดอกไม้และกำลังใจให้คนปลูกต้นไม้ค่ะ
เพราะชีวิตมีสิ่งที่ขาดแต่ก็ได้ในสิ่งที่มอบให้ออกไปกลับมาช่วยเติมเต็มค่ะ
เพราะการให้ช่วยให้ข้าพเจ้ารู้สึกว่าชีวิตตัวเองที่เกิดมาเกิดมามีค่าไม่สูญเปล่า(จากเด็กบ้านนอกคนนึง)
...ขอบพระคุณค่ะ...
ขอบคุณคุณน้อยมากค่ะ สนใจอยากปลูก มีพื้นที่ 2 ไร่ กำลังเตรียมพื้นที่ไว้ แต่มีน้ำขังช่วงฝนตกหนัก กะว่าจะลงทุนถมที่ให้สูงขึ้นเล็กน้อย ถ้าถมที่แล้วจะปลูกเลยได้ไหม และก็ลังเลใจ ไม่รู้จะปลูกด้วยต้นกล้า หรือหยอดเมล็ดเลย ถ้าหยอดเมล็ดกลัวไม่งอก แต่ตอนนี้ยังหาต้นตะขบไม่ได้เลย และช่วงแรกใช้ต้นแคเป็นพี่เลี้ยงไปพลางๆก่อนได้หรือไม่ จนกว่าหาต้นตะขบได้
สวัสดีค่ะคุณมอส...(ยิงคำถามมาเป็นชุด;)ขอเรียบเรียงก่อนนะคะ...)
...ก่อนอื่นต้องถามคุณมอสก่อนค่ะว่าอยู่แถวไหนคะ(จะได้นึกสภาพดินน้ำสิ่งแวดล้อมออกบ้าง ประกอบมโนภาพ)
...มีน้ำขังช่วงฝนตกหนัก(ตกชุกฤดูฝน)แต่น้ำไม่ท่วมใช่รึเปล่าคะ พื้นที่เป็นที่ลุ่มต่ำหรือสภาพดินเป็นดินทราย(ทรายขี้เป็ด)
...ส่วนวิธีการปลูกผักหวานป่าทำได้ เหมาะสมทั้งสองแบบค่ะ(ปลูกด้วยต้นกล้าและปลูกด้วยเมล็ด) แต่ก่อนอื่นต้องปรับสภาพของพื้นที่ให้ลงตัว และปลูกไม้พี่เลี้ยงเป็นร่มเงาให้ได้ก่อนนะคะ เพราะสิ่งเหล่านี้เป็นพื้นฐานจำเป็นและสำคัญของการปลูกผักหวานป่าได้ผล รวมถึงการวางแผนสำหรับไม้ผลและพืชผักต่างๆที่จะเสริมในแปลงปลูกไปด้วยกัน
...หากเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำในหน้าฝนถ้าหากที่ไม่ต่ำมากน้ำไม่ท่วม จะยกร่องเพื่อเป็นทางให้น้ำระบายออก หรือทำเป็นร่องน้ำ หรือยกโคนหลุมปลูกตะขบ+ผักหวานความสูง50*1เมตรก็ได้ค่ะ(น่าจะประหยัดงบกว่าการถมดิน)
...ส่วนกรณีที่ถามว่ายังหาตะขบไม่ได้ปลูกแคเป็นพี่เลี้ยงผักหวานไปก่อนได้หรือไม่ตอบว่าได้ค่ะอย่างน้อยก็ได้ทานดอกแคยอดแคไปก่อน(แต่ต้องหาตะขบมาปลูกเสริมเป็นร่มเงาให้ได้นะคะหากจะให้ผักหวานป่าโตเร็วยิ่งขึ้น) แต่ปี2556ยังพอมีเวลานะคะกว่าเม็ดผักหวานจะสุกเดือนพ.ค. หากเตรียมไม้พี่เลี้ยงไม่ทันกับการปลูกสูตรหยอดเมล็ดในช่วงเม็ดผักหวานสุก ก็สามารถเพาะเม็ดผักหวานที่ได้มาในถุงเพาะชำไว้ก่อนเป็นต้นกล้าค่อยปลูกก็ได้ค่ะ(ซื้อเม็ดไปเพาะเองก็ได้ราคาถูกกว่าต้นกล้า และไม่ต้องเสียเวลา เสียค่าน้ำมันเดินทางไปขนต้นกล้า) ต้นกล้าที่เพาะพ.ค.ปี56สามารถปลูกได้ถึงเดือนก.พ.ปีหน้า...
...สรุปง่ายๆเบื้องต้นให้คุณมอสปรับพื้นที่(ตามสดวกและเหมาะสมกับพื้นที่) และปลูกต้นตะขบไว้ให้ได้ก่อนนะคะ ส่วนผักหวานเมษายนค่อยวางแผนก็ยังทันค่ะ
...ยินดีให้คำแนะนำค่ะ จะสอบทางเบอร์โทรศัพท์ก็ได้ค่ะตามแต่สดวก(ตามเบอร์ด้านบนค่ะ)...ขอบคุณค่ะ.
ขอบคุณส่ิงดีๆที่แบ่งปันครับ