เราขอเป็นชุมชนจัดการตนเองในเรื่องขยะ

          

          ไปถึงเทศบาลกงหรา  เป็นอาคารสร้างใหม่ ปรับถนนทางเข้าไปยังเทศบาลใหม่อยู่ จอดมอเตอร์ไซค์คู่ชีพ  รีบเดินเข้าห้องประชุม พบแกนนำในการจัดเวทีวันนี้  หลายคน ที่เป็น  อสม.เคยขับเคลื่อนสมัชชาสุขภาพคนเมืองลุงมาด้วยกัน

 

         โสถณเข้ามาทัก แนะนำให้รู้จักกับ หน.พัฒนาการจังหวัด นายสุเมธ บุญยก คุณ สุมาลี ศรีจันทร์งาม พัฒนากร อำเภอกงหรา  ฟังคุณพัชรา  ชูเชื้อ เจ้าหน้าที่พัฒนากรที่เป็นพิธีกร บอกกำหนดการและป้ายงานชื่อ"โครงการ พัฒนาสังคม เศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อม"

         ผู้เขียนเตรียมเอกสารเรื่องสิ่งแวดล้อมและภาพประกอบที่ได้ไปช่วย พี่น้องกระบี่ที่เขาพนมดินถล่มบ้านพัง กับน้องตุ๊กตาและหมอเจ้กระบี่ แห่งGotoKnow

       เลยคิดว่า เทศบาลกงหรามีพื้นที่ติดเขาบรรทัด จึงคิดเอาว่าน่าจะชวนคุยเรื่องภัยพิบัติ สิ่งแวดล้อม  แต่ฟังจากรองนายกเทศมนตรีกงหราที่มาเปิดงาน ก็รู้ว่างานวันนี้ต้องคุยกันเรื่องขยะเป็นหลัก  ชาวบ้านเรียกร้องต้องการถังขยะ และการจัดตั้งธนาคารขยะ  ในขณะที่ทางเทศบาลยังไม่ได้ตั้งงบประมาณซื้อรถขนขยะ

        แล้วทางคุณ สุเมธ  ก็มาบรรยายให้ฟังถึงเรื่องขยะ  ชนิดและประเภทของขยะ สรุปให้เห็นว่าสิ่งเป็นขยะจริงๆที่ต้องจัดการมี 2 ชนิด คือขยะพิษและขยะติดเชื้อ ที่ต้องจัดการให้ถูกต้องตามวิธีการชาวบ้านจะไปจัดการเองไม่ได้ อันตราย เป็นหน้าที่ของหน่วยงาน แล้วยังชี้ให้เห็นว่า ของเหลือใช้ไม่ใช่ ขยะ  หากคิดว่าของเหลือใช้เป็นขยะ  จะพาดพิงไปถึงภรรยาว่าเป็นขยะเหมือนกัน ฮ่าๆๆๆๆๆๆๆๆๆ

พัฒนากรจังหวัด พัทลุงคุณสุเมธ บุญก

          หลังจากที่ผู้นำ ศอช.พัทลุง นายโสภณ  สงวนแก้ว   มาบอกกล่าวเล่าเรื่องความเป็นมา ของศอช.ให้ฟังแล้ว ก็ยกเวทีให้ผูเขียน ชวนคุยเรื่องขยะของเทศบาลกงหรา ฮ่าๆๆๆๆๆวิทยากรจะตกม้าตายเพราะเตรียมเรื่องคุยไม่ตรงประเด็น  

          ประเมินผู้เข้าฟังในวันนี้ มีนักเรียนประถม ครู ประธานสภาองค์กรชุมชน เครือข่าย อสม.และนักการเมืองท้องถิ่น....."การซื้อขายครั้งนี้ตึงมือยิ่งนัก"    สำนวนหนังจีน

ผู้นำ อช.พัทลุง โสภณ สงวนแก้ว

       การคุยกับผู้ฟังที่คละอายุ คละกลุ่ม ยากที่จะทำให้คนในเวทีเป็นพวกเดียวกัน ยิงมุกปลุกเตรียมความพร้อมไปสองมุก  ก็ยังปลุกไม่ขึ้น จึงงัดนิทานมาเล่าให้ชวนคิดในการหาทางออกด้วยตนเองให้สมประโยชน์แก่ทุกฝ่ายว่า  

        "มีชายคนหนึ่งขับรถมาพบเหตุการณ์ตรงหน้า ทีต้องตัดสินในการช่วยเหลือคือ

 1   มาพบคนรักที่ไม่ได้พบกันมา 3 ปี

2  พบคนเจ็บที่ต้องโรงพยาบาลโดยด่วนหากไม่ได้รับการช่วยเหลืออาจเสียวิต

3 พบคุณหมอที่เคยผ่าตัดช่วยชีวิตเขาไว้ ......*

       แล้วโยนคำถามไปในวง  ว่าหากท่านเป็นชายคนนั้นจะเลือกช่วยใคร ในขณะที่มีข้อจำกัด คือรถยนต์ที่เขานั่งมาสารถให้ผู้โดยสารนั่งคนเดียว ดังนั้นเขาจะช่วยคนที่พบในขณะนี้ได้เพียงคนเดียวเท่านั้น  ทุกคำตอบมีคำถูก  แต่ทางออกมีคำตอบที่ถูกที่สุดสมประโยชน์ทุกคนอยู่  ให้เวลาคิด 5 นาที  (ผู้เขียนก็ได้หยุดคิดในการชวนคุยเรื่องขยะ)

         

           แล้วคำตอบที่ได้คือ

เด็กนักเรียนตอบว่า ..ชวนคนรักขึ้นรถไปหาที่ชอบๆ

ส่วนผู้ใหญ่บอกว่าต้องช่วยคนเจ็บ

และหลายคนบอกว่าต้องช่วยหมอ...

  

        ผู้เขียนจึงอธิบายความให้เห็นว่าทุกคำตอบเป็นคำตอบที่ถูกต้องตามหลักการ ช่วยคนรักใช้หลักเชิดชูบูชารัก  ช่วยคนเจ็บใช้หลักมนุษยธรรม  ช่วยหมอก็ใช้หลัก กตัญญูรู้คุณตอบแทนคุณ ดังนั้นทุกการกระทำถูกหมด แต่ต้องคิดต่อภายใต้ข้อจำกัด ทำอย่างไรที่ให้สมประโยชน์ทุกฝ่ายภายใต้โจทย์ที่ข้อมีจำกัด และหน้าที่ จึงได้เฉลยไปว่า คนที่มีความรักก็ทำหน้าที่ของความรักชายหนุ่มจึงเลือกอยู่กับคนรัก ให้หมอซึ่งมีหน้าที่ดูแลผู้ป่วย ขับรถไปส่งผู้คนเจ็บที่โรงพยาบาล ทุกคนสมประโยชน์.......

       ถึงตอนนี้เวทีเริ่มเป็นกันเองมีการฟังและคิดตาม นักเรียนก็มีสมาธิมากขึ้น  ผู้เขียนจึงเล่าเรื่องไกล้ตัวยกตัวอย่างการจัดการขยะของเทศบาลปากพะยูนมาให้ฟังว่า....

       เทศบาลปากพะยูนเป็นชุมชนกึ่งเมือง มีตลาดนัดวันเสาร์ มีสินค้ามาทั้งทางบกและทางน้ำ มีขยะจากจากภายนอกมาก ต้องมีค่าใช้จ่ายในการกำจัดขยะ วันละประมาณสามตัน รวมความแล้วมีตัวเลขในการจัดการขยะ ปีละล้านกว่าบาท  ที่ยังไม่รวมการทำเวที สร้างความเข้าใจ ให้ทุกคนเห็นว่า ขยะเป็นของตนเอง ทุกคนสามารจัดการกับขยะของตนเองได้ ปีละหลายแสนบาทที่ต้องสร้างต้องปลูกจิตสำนึก ซึ่งก็ยังปลูกไม่ติด เพราะอะไรก็ตามที่สะดวกและคุ้นชินในการคิดว่าเป็นหน้าที่ของคนอื่น  ก็จะอยากที่จะทำให้เขาคิดไปจัดการขยะของเอง......

      แต่ที่กงหรา มีจุดดีจุดเด่นที่ไม่ไมีถังขยะหน้าบ้าน ไม่มีรถขนขยะที่ส่งกลิ่นวิ่งผ่านหน้าบ้าน  ไม่ต้องเสีย  งบประมาณ ในการซื้อรถ ในการรณรงค์ปลูกจิตรสำนึก  เพียงทุกคนคิดว่าขยะเป็นของตนเองชุมชนจะจัดการขยะเอง  งบประที่ทางเทศบาลเป็นล้านทีจะจัดขยะให้ชุมชนมาจัดการ  ก็จะเป็นเทศบาลแรกที่ชุมชนขอจัดการตนเองเรื่องขยะแล้วผู้เขียนก็ โยนคำถามไปว่าอย่างนี้แล้วพวกท่านยังต้องถังขยะไปวางหน้าบ้านอยู่หรือไม่.......

 

     ก็ได้คำตอบไม่   พวกเราขอจัดการตนเอง 

*นิทานเรื่องเรื่องนี้ได้ฟังมาจาก อาจารย์ ประสาน มฤคพิทักษ์ ประมาณสิบปีมาแล้ว

คุณ พัชรา ชูเชื้อ จนท พัฒนาการอ.กงหรา

ขนมหยิบ ขนมอร่อยจากเทศบาลเขาหัวช้าง ตะโหมด