เราสามารถติดตั้งระบบปฏิบัติการลินุกซ์ทุกตัวคู่กับระบบปฏิบัติการวินโดว์ได้โดยไม่มีผลกระทบที่ทำให้เกิดความเสียหายกับระบบปฏิบัติการเดิมเลยนอกจากเสียพื้นที่ของฮาร์ดดิสก์ให้ลินุกซ์เพียงไม่กี่กิกะไบท์

สัปดาห์ที่แล้วเห็นมีข่าวเรื่องของลินุกซ์ทะเลตัวใหม่ออกมาแล้วแต่ก็ไม่ได้สนใจเท่าไรเพราะโครงการนี้ทำๆหยุดๆไม่ค่อยต่อเนื่อง หากมาเทียบกับดิสโทรที่พัฒนาโดยชุมชนลินุกซ์อย่างคลับดิสโทรหรือแม้แต่โครงการลุ่มๆดอนๆอย่างสุริยัน(ยกเว้นไทยโอเอส)แล้วถือว่ามีพัฒนาการช้ากว่ากันมากอีกอย่างหนึ่งคือเรื่องของการประชาสัมพันธ์เรียกได้ว่าล้มเหลวเลยทีเดียว ขนาดมีเว็บไซต์ของตัวเองยังขาดการอัพเดทในหลายเรื่องสำคัญทำให้ภาพพจน์ของตัวผลิตภัณฑ์ไม่เป็นที่น่าสนใจเท่าที่ควร

ผมเป็นคนหนึ่งที่ใช้ลินุกซ์อยู่เริ่มต้นก็จากความชอบแล้วก็ต้องการตอบสนองความท้าทาย พอมาใช้แล้วพบว่านอกจากเราไม่ต้องมีปัญหากวนใจจากไวรัสแล้ว ยังมีข้อดีอีกมากมาย จากการใช้ระบบปฏิบัติการตัวนี้ เมื่อเห็นมีการพัฒนาต่อเนื่องก็อดไม่ได้ที่จะเอามาบอกต่อกัน

โครงการลินุกซ์ทะเลจัดทำและดูแลโดย โครงการพัฒนาและส่งเสริมการใช้ซอฟต์แวร์โอเพนซอร์ส ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ เริ่มต้นในปี พ.ศ.2542 จากการนำลินุกซ์ Mandrake 6.0 มาพัฒนาต่อยอดโดยทำการปรับปรุงความสามารถให้ใช้งานร่วมกับภาษาไทยได้อย่างถูกต้อง โดยเป็นระบบปฏิบัติการลินุกซ์สำหรับผู้ใช้ทั่วไป (End User) มีการจัดเตรียมโปรแกรมสำหรับการใช้งานพื้นฐานต่างๆ อย่างครบถ้วน เริ่มใช้ชื่อลินุกซ์ทะเลและโลมาเป็นสัญลักษณ์ เมื่อปี พ.ศ. 2543 โดยเปลี่ยนมาใช้ลินุกซ์ Red Hat และ Fedora เป็นฐานในการพัฒนา

แต่หลังจากเวอร์ชั่นที่ 8 เป็นต้นมา ลินุกซ์ทะเลได้เปลี่ยนมาใช้ Ubuntu ซึ่งเป็นลินุกซ์ที่มีคนนิยมใช้มากที่สุดเป็นฐานในการพัฒนาแทนของเดิม หลังออกเวอร์ชั่นที่ 9 "หัวหิน" แล้วลินุกซ์ทะเลก็ดูเหมือนจะหยุดการพัฒนาไปถึงสามปีจนมาออกรุ่น 10.0 RC เมื่อปีที่แล้วก่อนที่จะมาออกรุ่นเสถียรในวันที่ 24 สิงหาคมที่ผ่านมา โดยในเว็บไซต์ของผู้พัฒนาได้บอกรายละเอียดเล็กๆไว้ดังนี้

LinuxTLE 10.0 รหัสพัฒนา "อ่าวนาง"
พัฒนาโดยใช้ ubuntu 10.04 เป็นฐานในการพัฒนา
สิ่งใหม่ในลินุกซ์ทะเล 10.0

ลดกระบวนการการติดตั้งเหลือเพียงกระบวนการแบ่งพาร์ทิชันเท่านั้น
ใช้เมนูจาก Linux Mint แทนเมนูเดิมของ GNOME
ใช้ Kernel 32 บิต ที่รองรับเครื่องที่มีหน่วยความจำมากกว่า 4GB ได้
ใช้ แบบอักษร Arundina เป็นแบบอักษรปริยายที่ใช้แสดงผลของระบบ
มีซอฟต์แวร์ที่เหมาะกับการใช้งานในชีวิตประจำวันอย่างครบถ้วน
เพิ่มฟอนต์ที่รองรับการเขียนบาลี (Loma-SIL)

สิ่งที่แตกต่างจากลินุกซ์ทะเล 9.0

ใช้ตัวติดตั้งแบบกราฟิกส์ของ อูบุนตู (ubiquity) แทนตัวติดตั้งแบบเดิมที่เป็นโหมดตัวอักษรอย่างเดียว
ใช้เมนูจาก Linux Mint แทนเมนูเดิมที่ใช้ GNOME
Kernel เป็นรุ่นที่ใหม่ขึ้น ทำให้รองรันอุปกรณ์ใหม่ๆ ได้มากขึ้น
ซอฟต์แวร์เป็นรุ่นที่ใหม่ขึ้น
มีซอฟต์แวร์สำหรับสำรองข้อมูล (deja dup)

ซึ่งก็คงเป็นสเป็คพื้นๆของอูบุนตูรุ่นนี้แล้วเอามาปรับเมนูมิ้นท์ใส่เข้าไปส่วนที่เด่นก็จะเป็นเรื่องการใช้ภาษาไทย แต่เมื่อได้ดาวน์โหลดมาทำเป็น Live CD ทดลองใช้ดูแม้จะมีข้อจำกัดบ้าง (จงใจจำกัดเพื่อความปลอดภัยเช่นการไม่อนุญาตให้เข้าพาร์ทิชั่นของลินุกซ์บนฮาร์ดดิสก์) ก็ต้องยอมรับว่าเป็นลินุกซ์ดิสโทรสายพันธุ์ไทยที่แสดงผลภาษาไทยได้สมบูรณ์แบบมากที่สุดตัวหนึ่งเท่าที่เคยพบมา ตามความเห็นของผมแล้ว ดีกว่า Thai OS(เน่าไปแล้ว) หรือ Suriyan รุ่นล่าสุดเสียอีก การที่นำเอา Ubuntu 10.04 LTS มาเป็นฐานในการพัฒนาก็สามารถเป็นหลักประกันในเรื่องของความเสถียรได้เป็นอย่างดี อีกทั้งเมื่อเป็นรุ่น LTS (Long Term Support)ทำให้ได้รับการสนับสนุนนานถึง 5 ปีส่วนในเรื่องของการติดตั้งโปรแกรมใช้งานต่างๆนั้นก็เป็นอันหายห่วงเพราะอูบุนตูเตรียมโปรแกรมใช้งานดีๆหลายพันโปรแกรมไว้บนเซิร์ฟเวอร์ต้นน้ำให้สามารถดึงมาใช้งานได้อย่างไม่จำกัดอยู่แล้ว ข้อดีอีกอย่างของการใช้อูบุนตูเป็นฐานก็คือเมื่อมีปัญหาในการใช้งานหรือต้องการความช่วยเหลือ การขอคำแนะนำ เรามีชุมชนคนไทยที่รักอูบุนตูคอยให้ความช่วยเหลือฟรีๆอย่างขยันขันแข็งอยู่แล้ว ทุกปัญหาสามารถปรึกษาขอคำแนะนำได้ในเวลาอันรวดเร็ว เป็นกันเองแบบพี่แบบน้องที่ Forum ของ Ubuntuclub ผมเองก็เป็นสมาชิกอยู่ เมื่อเร็วๆนี้ไปพบลินุกซ์ดิสโทรตัวใหม่น่าสนใจเพราะอาจนำไปใช้กับเครื่องคอมเก่าๆของบรรดาโรงเรียนทั้งหลายที่ตั้งทิ้งไว้หลายแสนตัวทั่วประเทศให้กลับมามีชีวิตขึ้นใหม่ได้ก็เลยลองเอาเข้าไปให้ดูกันที่นั่น ก็เป็นที่สนใจกันมากครับ

การเลือกเอาเมนูของลินุกซ์มิ้นท์มาแทนที่เมนูเดิมของ Gnome ทำให้ผู้ใช้ที่เป็นสาวกของวินโดว์และเริ่มมาทำความรู้จักหรือใช้ลินุกซ์ใหม่ๆสามารถปรับตัวได้ง่ายกว่าการใช้เมนู Gnome ของแท้เดิมๆเพราะมีลักษณะคล้ายกับเมนู Start ของวินโดว์ แต่ก็เป็นเอกลักษณ์ของลินุกซ์มินท์ที่ทำให้คนใช้ลินุกซ์หันมาใช้จนเป็นคู่แข่งที่สำคัญของอูบุนตูวันนี้ซึ่งท่านสามารถเข้าไปดูได้ที่เว็บไซต์ของ Distrowatch ครับ

อีกอย่างหนึ่ง สีพื้นของเดสก์ท็อปวอลเปเปอร์ที่เป็นสีฟ้าอ่อนดูสบายตาและการเลือกใช้ฟอนต์ Arudin เป็นอักษรปริยายทำให้มีความรู้สึกสบายๆ ผ่อนคลายดูเป็นระเบียบสวยงามไม่โลดโผนจนเกินไปหรือดูเคร่งขรึมเหมือนสีเขียวของมิ้นท์ ร้อนแรงเหมือนสีม่วงแดงอย่างอูบุนตู การที่ได้รับการออกแบบและพัฒนาเพื่อให้ใช้งานโดยผู้ใช้ภาษาไทยจึงทำให้เมนูลินุกซ์ทะเลเป็นภาษาไทยสมบูรณ์แบบค่อนข้างดีมาก อีกทั้งยังมีฟอนต์ภาษาไทยที่เป็นฟอนต์โอเพ่นซอร์สใช้งานได้ฟรีไว้ให้ใช้งานมากมายเหลือเฟือ รวมทั้งฟอนต์ราชการที่ออกมาเมื่อปีที่แล้วทั้ง 13 ตัว และโดยที่โครงการพัฒนาและส่งเสริมการใช้ซอฟต์แวร์โอเพนซอร์ส ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติผู้พัฒนาลินุกซ์ทะเล เป็นเจ้าของโครงการผลิตฟอนต์ไทยตัวกลั่นจึงเป็นที่วางใจได้ว่าจะมีฟอนต์คุณภาพใหม่ๆมาให้ใช้อยู่เสมอมิได้ขาด

ชมกันมาเยอะแล้วก็คงต้องมีข้อตำหนิกันบ้าง ก็ขอให้คิดว่าเป็นการติเพื่อก่อ เพื่อนำไปปรับปรุงก็แล้วกัน (ทุ่นค่า Research ไปเยอะเลยนะ) ที่ต้องต่อว่ากันหน่อยนอกจากเรื่องการประชาสัมพันธ์ที่ต้องบอกตรงๆว่ายังใช้ไม่ได้แล้ว อีกเรื่องหนึ่งก็คือการบู๊ตด้วยแผ่น Live CD เมื่อระบบเริ่มนับถอยหลังแล้วผู้ใช้ไม่รีบกดปุ่มใดๆเมื่อครบเวลาก็เข้าโหมดการติดตั้ง(Install)โดยอัตโนมัติเลยนั้นน่าจะเป็นอันตรายมากกว่าวิธีการให้เข้าเมนูก่อนเหมือนกับ Live CD ของดิสโทรมาตรฐานทั่วไป เพราะหากผู้ใช้ที่ยังไม่คุ้นเคยเกิดไปกดติดตั้งโดยทับพาร์ทิชั่นของระบบปฏิบัติการที่ใช้อยู่เดิมโดยไม่รู้ตัวจะเป็นปัญหาร้ายแรงมากเนื่องจากข้อมูลทุกอย่างที่มีอยู่จะสูญหายไปหมดเลย ตอนที่ผมโหลดแผ่น Live CD เข้าไปก็ไม่ได้รีบกดคีย์บอร์ดก่อน(เพิ่งมารู้จากคู่มือทีหลัง) พอมันบู๊ตอัตโนมัติไปคาอยู่ที่ตัวจัดการพาร์ทิชั่น "GParted" แล้วใจหายแว๊บ..นึกว่าไปซะแล้วโชคดีที่ไม่ตามใจมือรีบกดออกมาเสียก่อน

เรื่องเล็กๆน้อยๆบางทีเราต้องการอำนวยความสะดวกให้มากที่สุด แต่ก็ต้องนึกถึงความปลอดภัยและความเป็นมาตรฐานด้วย ไม่งั้นฝรั่งเขาคงทำไปนานแล้วครับ

ลองมาดูหน้าตากันครับว่าลินุกซ์ทะเล 10.0 "อ่าวนาง" นั้นเป็นเช่นไร ส่วนใครจะลองดาวน์โหลดมาทดลองใช้หรือติดตั้งคู่กับระบบปฏิบัติการเดิมที่ใช้อยู่แล้ว (ส่วนใหญ่ก็ใช้วินโดว์สกัน)ก็ไปดูได้จากลิงก์นี้ครับ ซึ่งจะมีทั้งตัวโปรแกรม(.iso) รหัสCheckSum แล้วก็คู่มือให้พร้อมครับ



ตอนที่บู๊ตด้วย Live CD ถ้าไม่กดปุ่มอะไรก่อนนับครบ 10 จะเจออย่างนี้ครับ (อยากให้แก้ไข)



ถ้ากดปุ่มใดๆก่อนนับ 10 จะเข้าเมนูนี้ แต่บรรทัด Start กับ Install จะสลับกันโดยเมนู Install จะอยู่ด้านบนสุดถ้าเรากดเอ็นเตอร์ก็จะเข้าการติดตั้งเลยซึ่งตรงนี้ก็ควรต้องแก้ไข



แสดงหน้าจอ Grub Menu หลังจากติดตั้งแล้วและได้บู๊ตเครื่องครั้งแรก (เมนูอาจต่างไปจากตัวอย่างหากมีระบบปฏิบัติการอื่นติดตั้งอยู่ด้วย)



ลินุกซ์ทะเลในเว็บของ Distrowatch



Linux Mint



Ubuntu



หน้าจอของลินุกซ์ทะเล 10.0 "อ่าวนาง" และเมนูแบบลินุกซ์มิ้นท์



โปรแกรมที่แบ่งเป็นหมวดหมู่อย่างเป็นระเบียบ




สัญลักษณ์ของ Gnome (ดูแล้วอย่าคิดมากครับ)



ใช้ Nautilus เป็นตัวจัดการแฟ้มและโฟลเดอร์(File Manager)



ตัวอย่างหน้าตาไอคอนของแฟ้มฟอร์แมตต่างๆบน Gnome



ศูนย์ควบคุม


ติดตั้งโปรแกรมเพิ่มหรือถอดถอนโปรแกรมง่ายๆผ่านศูนย์ซอฟท์แวร์ Ubuntu



การติดตั้ง ปรับปรุงหรือถอดถอนโปรแกรมผ่านเครื่องมือจัดการแพกเกจ Synaptic



ตัวอย่างโปรแกรมที่ติดตั้งมาแล้ว (สามารถเปลี่ยนปลงถอดถอนหรือติดตั้งใหม่ได้ตลอดเวลาหากเชื่อมต่อระบบอินเตอร์เน็ตโปรแกรมต่างๆจะได้รับการตรวจสอบให้ปรับเป็นรุ่นใหม่อยู่ตลอดเวลา)

ลินุกซ์ทะเลเป็นระบบปฏิบัติการที่เน้นด้านการทำงานบนภาษาไทยและความเสถียรของระบบ รูปแบบอาจจะดูไม่ทันสมัยเหมือนกับดิสโทรตัวอื่นเช่นสุริยัน หรือตัวที่คลับดิสโทรพัฒนาขึ้นมา แต่หากจะนำมาใช้งานทั่วไปแล้วก็ต้องถือว่าเป็นระบบปฏิบัติการที่น่าสนใจมากตัวหนึ่งทีเดียว

สำหรับใครที่อยากทดลองใช้สามารถหาข้อมูลเพิ่มเติมได้จากอินเตอร์เน็ตทั้งที่เว็บไซต์ของ Opentle.org เองและผู้ใช้อื่นๆที่เป็นแฟนตัวจริงของลินุกซ์ทะเลตามเว็บบล็อกต่างๆครับ


http://distrowatch.com/table.php?distribution=linuxtle
http://www.ubuntu.com/
http://www.linuxmint.com/
http://www.opentle.org/
http://www.opentle.org/forum
http://forum.ubuntuclub.com/
http://forum.ubuntuclub.com/forum?board=9.0