การบริหารเชิงกลยุทธ์ หมายถึง กระบวนการประเมินค่า เราอยู่ที่ใด ตัดสินใจและการปฏิบัติว่า เราต้องการเป็นอะไร และ เราจะไปถึงจุดนั้นได้อย่างไร
กลยุทธ์ (strategy) จะบอกให้รู้ถึงวิธีการที่องค์การจะประสบผลสำเร็จโดยใช้ทรัพยากรที่มีอยู่ในปัจจุบันและในสภาพแวดล้อมอนาคตอย่างไร
การบริหารเชิงกลยุทธ์มีมิติที่สำคัญ 3 ประการ คือ
1. ตอบสนองการเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อมภายนอก
2. จัดสรรทรัพยากรที่มีอยู่อย่างจำกัด เพื่อพัฒนาองค์การให้อยู่ในตำแหน่งที่แข่งขันได้
3. เป็นกระบวนการเปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่องที่จะพัฒนาการบูรณาการและประสานงานการปฏิบัติตามแผนระยะยาว
การบริหารเชิงกลยุทธ์ จะกำหนดแนวทางขององค์การที่ทำให้ลูกค้าได้รับการตอบสนองตามความต้องการในระยะยาว โดยการจัดทำให้เป็นโครงการต่าง ๆ ซึ่งจะทำให้องค์การอยู่รอดได้ (survival) เป็นนวัตกรรมทางการบริหาร ช่วยทำให้องค์การประสบความสำเร็จได้
องค์ประกอบของการบริหารเชิงกลยุทธ์ จะเชื่อมโยงกันกับองค์ประกอบชัดเจน และเป็นผลให้องค์การประสบความสำเร็จในอนาคต
การบริหารเชิงกลยุทธ์มีแนวทาง 3 ขั้นตอน ได้แก่
1. การวางแผนเชิงกลยุทธ์ (strategic planning) หรือเรียกว่า การกำหนดกลยุทธ์ (strategy formulation) ประกอบด้วย
1.1 การพิจารณาวิสัยทัศน์และพันธกิจขององค์การ
1.2 การกำหนดวัตถุประสงค์ขององค์การ
1.3 การวิเคราะห์สภาพแวดล้อมภายนอกและการประเมินสถานภาพขององค์การ
1.4 การวิเคราะห์และเลือกกลยุทธ์
2. การนำกลยุทธ์ไปปฏิบัติ (strategy implementation) ประกอบด้วย
2.1 การกำหนดเป้าหมายการดำเนินงาน
2.2 การวางแผนปฏิบัติงาน (action plan)
2.3 การสนับสนุนกลยุทธ์ โครงสร้าง วัฒนธรรม บุคลากร เทคโนโลยีสารสนเทศกระบวนการ
3. การควบคุมกลยุทธ์ (strategy control) ประกอบด้วย
3.1 การตรวจสอบผลการดำเนินงาน
3.2 การติดตามสถานการณ์และเงื่อนไขต่าง ๆ
การวางแผนเชิงกลยุทธ์ เป็นกระบวนการซึ่งองค์การพยายามที่จะสร้างอนาคตภาพของตนเองและพัฒนาแนวทางการดำเนินงาน กรรมวิธีปฏิบัติต่าง ๆ เพื่อให้บรรลุผล มีลักษณะสำคัญ คือ
1. มุ่งเน้นอนาคต โดยการสร้างวิสัยทัศน์เกี่ยวกับทิศทางขององค์การการระดมสรรพกำลัง รวมทั้งทรัพยากรต่าง ๆ เพื่อดำเนินการตามทิศทางดังกล่าว
2. มุ่งเน้นเป้าหมายรวมขององค์การ โดยกำหนดวัตถุประสงค์และเป้าหมายที่ชัดเจน นำไปปฏิบัติให้บังเกิดผลได้ตามช่วงระยะเวลาต่าง ๆ
3. มุ่งเน้นกระบวนการ มีการดำเนินไปอย่างต่อเนื่องเป็นวงจรไม่มีที่สิ้นสุด
4. มุ่งเน้นภาพรวม โดยเน้นระดับของการวิเคราะห์ทั้งองค์การมากกว่าพิจารณาเพียงส่วนใดส่วนหนึ่ง หรือเฉพาะบางแผนงาน/โครงการ
อ้างอิงจาก
เจริญวิชญ์ สมพงษ์ธรรม. (2554). การบริการและประเมินโครงการ = Project Management and
Evaluation. มปท. : มนตรี.