"KM แบบเร่งรัด" มันเกิดได้ยาก (หรือไม่มี)
ก่อนอื่นต้องบอกก่อนว่าไม่ได้มาเขียนบ่นหรือต่อว่าต่อขานใครหรือองค์กรใด เป็นการมองในภาพแบบรวมๆ และลองพยายามนั่งคิด นอนคิด ว่าทำไมกระบวนการ หรือเครื่องมือในการพัฒนาองค์กรหรือพัฒนาคนในองค์กร ที่ถูกนำมาใช้ โดยเฉพาะกับ "องค์กรของรัฐ" หรือ "หน่วยงานราชการ" ถึงประสบความสำเร็จให้เห็น "ค่อนข้างน้อย" เช่นเดียวกับ "KM"
องค์กรของรัฐ หน่วยงานราชการ คนไทย กับ "KM" มันเหมาะสมกันหรือไม่ ส่วนตัวผมคิดว่า "KM กับคนไทย" มีทั้งส่วนที่ลงตัวและขัดแย้งกันพอสมควร ซึ่งก็ไม่แน่ใจว่าสิ่งที่ผมคิดวิเคราะห์ต่อจากนี้ เป็นสาเหตุของปัญหาในการนำ KM ไปสูการปฎิบัตหรือไม่ ซึ่งคิดว่าหากเป็นไปตามนี้จริง ก็น่าจะมีประโยชน์ในการปรับให้เกิดความเหมาะสม และสามารถนำ "KM" ไปใช้ได้ดียิ่งขึ้น บทวิเคราะห์นี้เป็นเพียงความคิดเห็นส่วนตัวนะครับ หากใครจะเถียงว่า "ไม่ใช่" "ไม่จริง" ก็ยินดีนะครับ
๑. ผู้บริหารอยู่ไม่นาน อยู่ไม่นานแล้วยังไง? ผมแยกเป็นประเด็นดังนี้ครับ
๑.๑ คิดว่าตนเองอยู่ไม่นาน ดังนั้นอย่าไปนำเอาอะไรใหม่ๆ เข้ามาเลย เวลาจากไปจะได้ไม่ต้องมาใครมาสรรเสริญ แบบนี้จริงๆ แล้วก็ไม่ค่อยเท่าไหร่ แต่ก็จะไม่เกิดอะไรใหม่ๆ ขึ้นในองค์กร (แบบนี้เจ้าหน้าที่น่าจะชอบ)
๑.๒ คิดว่าตนเองอยู่ไม่นาน ต้องสร้างผลงานให้เป็นที่ประจักษ์ และ "อยากเห็นความสำเร็จในขณะที่ตนเองยังเป็นผู้บริหารอยู่" โดยเฉพาะเมื่อไปเห็นองค์กรอื่นประสบความสำเร็จกับการใช้เครื่องมือเหล่านั้น ก็อยากให้เกิดในองค์กรของตนเอง อันนี้ดูเหมือนดี แต่จริงๆ เครื่องมือบางอย่างต้องอาศัยความ "เข้าใจ" และ "เวลา" พอสมควร โดยเฉพาะ "KM" ซึ่งผมคิดว่าไม่เพียงแต่ต้องเข้าใจเท่านั้นแต่ตอง "เข้าไปในใจ" (KM Inside) จึงจะสำเร็จได้
แบบที่สองนี้เข้าใจว่ามีอยู่เยอะในหลายๆ องค์กร แม้แต่หน่วยงานราชการ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในปัจจุบันเป็นยุคแห่ง "ดัชนีชี้วัด" หรือ KPI ทำให้ผู้บริหารหลายท่านต้องเร่งสร้างผลงาน แต่ประเด็นปัญหามันอยู่ที่ว่า "KM แบบเร่งรัด" มันเกิดได้ยาก (หรือไม่มี) ท้ายที่สุดท่านก็จะมองว่าเครื่องมือ "ไม่ดีพอ" การสนับสนุนก็ลดลงตามมา แล้วอะไรจะเกิดต่อคงไม่ต้องพูดถึงนะครับ
ทางออกของผู้บริหารแบบที่สองนี้ อาจจะต้องใช้วิธีคิดแบบที่ Saleman (แต่ส่วนใหญ่จะเป็น Salewoman) ขายประกันชีวิต ชอบพูดว่า "ลงทุนในวันนี้ ได้ผลตอบแทนที่คุ้มค่าในวันหน้า" เช่นเดียวกัน "ลงทุนกับ KM ในวันนี้ อาจต้องนั่งดูความสำเร็จของผู้บริการท่านหน้า หรือท่านต่อๆๆๆๆ ไป" มีข้อแม้ว่าท่านหน้าและท่านต่อๆๆๆๆ ไปก็ต้องเข้าใจเหมือนท่านแรกด้วยนะครับ
ตอนต่อไปลองมาดูข้อที่ ๒ นะครับ