15 สิงหาคม 2554

 

 

วันนี้วันจันทร์...เป็นวันเกิดของทิมดาบ
ตื่นเช้า...ไปทำบุญ...และส่งไปโรงเรียนตามปกติ
แต่คุณแม่ของทิมดาบบอกกับผมว่า...ให้รีบกลับบ้านหลังเลิกงาน
เพราะจะพาทิมดาบไปคลินิกแพทย์ที่อำเภอชุมแพ จังหวัดขอนแก่น
ซึ่งห่างจากบ้านผม...20 กิโลเมตร

 

 

(ภาพของทิมดาบครับ...รูปถ่ายอาจจะเห็นลักษณะผื่นไม่ชัดเจน...ผมขออนุญาตถ่ายภาพ...ทิมดาบเขาไม่ขัดข้อง...ยินดีให้ความร่วมมือในการแบ่งปันความรู้ครับ)
 

 

ทิมดาบมีผื่นขึ้นประมาณ 3 สัปดาห์แล้ว
โดยผื่นแรกที่เกิดขึ้นที่อยู่เหนือราวนมด้านซ้าย ประมาณ 2 วง
เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 2 เซนติเมตร
หลังจากนั้น ผื่นก็จะกระจายเต็มลำตัว
ช่วงแรก ๆ ผม (นักวิชาการสาธารณสุข) และภรรยา (พยาบาล) ก็รักษาทิมดาบเองครับ
โดยใช้ยาทา Clotrimazole Cream เท่านั้น ก็ทิมดาบไม่คันเลย
ทาไปทามา...ผื่นกลับมีมากขึ้น...

 

 

พวกเราหาสาเหตุว่า...แพ้น้ำยาซักผ้า หรือเปล่า ก็ลองเปลี่ยนแล้ว
หรือจะเป็นโรคเรื้อน เพราะผมเพิ่งกลับจากการไปดูงานโรคเรื้อน ก็ไม่น่าใช่ เพราะอาการฟักตัวของโรคเรื้อนนานหลายปีค่อยแสดงอาการ
ช่วงสัปดาห์ที่ 2 ทิมดาบมีอาการไข้  เจ็บคอ และอ่อนเพลีย
จึงไปพบแพทย์ที่โรงพยาบาล...คุณหมอให้ยาแก้หวัดปกติ

 

 

จนมาวันนี้หล่ะครับ...จึงตัดสินใจมาคลินิกแพทย์ที่อำเภอชุมแพ จังหวัดขอนแก่น
เป็นหมอเด็กครับ...คลินิกอาจารย์หมอวันชัย
ผมไปถึงห้าโมงเย็น แต่ได้ตรวจเกือบหนึ่งทุ่ม เพราะคนไข้เยอะมากครับ
คุณหมอใจดีมากครับ...และถามพวกเราว่า...ทำงานโรงพยาบาลใช่ไหม
คุณหมอเลยหยิบตำราภาษาอังกฤษ...และวินิจฉัยว่า

 

 

ทิมดาบเป็นโรคกลีบกุหลาบ (pityriasis rosea, PR) หรือ...ผื่นกุหลาบ...หัดกุหลาบ ...หรือกุหลาบร้อยวัน...
เริ่มแรกจะมีผื่นเรียกว่า ผื่นแจ้งข่าว (herald patch) ต่อมาอีก 1-2 สัปดาห์จะมีผื่นลักษณะเฉพาะกระจายทั่วไป
ผื่นเหล่านี้จะเป็นอยู่นานประมาณ 2-6 สัปดาห์ จะหายเอง
คำว่า pityriasis rosea มาจากลักษณะของผื่น คือ pityriasis หมายถึงขุยบางๆ (fine scales) และ rosea แปลว่า สีดอกกุหลาบหรือสีชมพู ภาษาไทยจึงอาจใช้ว่า โรคขุยกุหลาบ

 

(รูปจาก http://www.doctor.or.th/node/9091 )

 

แต่เนื่องจากลักษณะผื่นเป็นวงรีหรือวงกลมรูปไข่ จึงอาจเรียกว่า โรคกลีบกุหลาบ
จะมีผื่นขนาดเล็กจำนวนมากขึ้นตามมาในภายหลัง ผื่นที่เกิดตามมานี้มักเป็นตามแนวลายเส้นของผิวหนัง (lines of cleavage of the skin)
รอยโรคที่หลังอาจเรียงดูคล้ายต้นคริสต์มาส ("Christmas tree" pattern)

 

 

คุณหมอบอกพวกเราให้สบายใจว่า...คนไข้ชอบเป็นช่วงฤดูฝน...ยังไม่ทราบสาเหตุแน่ชัดว่าเกิดจากอะไร...เดี๋ยวก็หายเอง ภายใน 6 สัปดาห์...เพราะเป็นเชื้อไวรัส
ถ้าไม่หาย...กลับมาดูใหม่...หรือเพาะเชื้อ...อาจจะเป็นโรคผิวหนังชนิดอื่น...หรือเรื้อนกวาง
ให้รักษาตามอาการ ถ้ามีอาการคันให้ทานยาแก้แพ้น้ำเชื่อม (CPM Syrup) หรือทายา  prednisolone Cream
คุณหมอตรวจทิมดาบ และคุยกับพวกเรานานเกือบ 20 นาที

 

 

หลังจากออกห้องตรวจ...ผมก็รอเรียกชื่อทิมดาบ...ตั้งนานแสนนาน
เพราะคุณหมอต้องเรียกให้รับยา...จ่ายตังค์
จึงไปถามผู้หญิงหน้าห้อง...ทราบภายหลังคือภรรยาคุณหมอ...เป็นพยาบาล
จึงบอกพวกเราว่า...คุณหมอไม่ได้สั่งยา...แนะนำพวกเราแล้ว...และไม่เสียตังค์ค่าตรวจ
พวกเราจึงยกมือไหว้ขอบพระคุณคุณหมอทั้งสองท่านครับ

 

 

ผมและภรรยา...ได้รับความรู้จากประสบการณ์ตรงกับทิมดาบ...ที่จะแบ่งปันให้คนอื่นทราบ...เหมือนกับอาจารย์หมอวันชัย...ที่แบ่งปันให้พวกผม
โลกของพวกผม...คลายความกังวลใจ...และมีโลกที่งดงามแจ่มใสในเหตุการณ์นี้

 

 

และหวนคิดถึง...คมคำคนคม ที่ว่า...

The measure of a country's greatness is its ability to retain compassion in times of crisis.

....เครื่องวัดความยิ่งใหญ่ของประเทศหนึ่งๆ อยู่ที่ความสามารถในการดำรงรักษาความเห็นอกเห็นใจต่อผู้อื่นในยามวิกฤติ ....

Thurgood Marshall ...(1908 - 1993) ...ผู้พิพากษาศาลสูงผิวดำคนแรกของสหรัฐฯ

 

 

อ่านเพิ่มเติมเรื่อง... โรคกลีบกุหลาบ
http://www.doctor.or.th/node/9091
http://drcarebear.exteen.com/20110608/entry 
http://theerayut.com/index.php/skinproblem/53-pityriasis-rosea 
http://thai.hidoc.com/BeautyStyle/SkinCare.aspx?srno=129&MODE=VIEW