ติดต่อ

  ติดต่อ

ประเพณีบุญบั้งไฟ

  บั้งไฟใหญ่...อยู่ยโสธร  

http://gotoknow.org/file/adekdee/DSCI0003.jpeg

          ประเพณีบุญบั้งไฟ เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า บุญเดือนหก จัดเป็นบุญประจำปีทุกปีในช่วงเดือนพฤษภาคมซึ่งเป็นช่วงก่อนที่จะลงมือทำนา 

          สำหรับที่จังหวัดยโสธรจะจัดงานบุญบั้งไฟในวันสุดสัปดาห์ที่ ๒ ของเดือนพฤษภาคม ในวันศุกร์จะเป็นวันที่คณะบั้งไฟทั้งหลายแห่ขบวนเซิ้งเพื่อขอรับบริจาคเงินซื้ออาหาร เครื่องดื่ม และสิ่งของจำเป็นในการร่วมทำบุญ

           สำหรับวันเสาร์จะเป็นวันแห่ขบวนฟ้อนรำเพื่อการแข่งขันด้านความสวยงามของท่าฟ้อนในจังหวะต่าง ๆ ตลอดทั้งการตกแต่งบั้งไฟและการจัดขบวนที่สวยงาม

          ส่วนในวันอาทิตย์จะเป็นวันจุดบั้งไฟ แข่งขันการขึ้นสูงของบั้งไฟ และการที่บั้งไฟสามารถลอยอยู่ในอากาศได้นานจะเป็นเครื่องตัดสินการชนะเลิศของการแข่งขัน

 http://gotoknow.org/file/adekdee/DSCI0003.jpeg

         ประเพณีบุญบั้งไฟตามตำนานเล่าว่า เมื่อครั้งพระพุทธเจ้าถือชาติกำเนิดเป็นพญาคางคก ได้อาศัยอยู่ใต้ร่มโพธิ์ใหญ่ในเมืองพันทุมวดี ด้วยเหตุใดไม่แจ้ง พญาแถนเทพเจ้าแห่งฝนโกรธเคืองโลกมนุษย์มาก จึงแกล้งไม่ให้ฝนตกนานถึง ๗ เดือน ทำให้เกิดความลำบากยากแค้นอย่างแสนสาหัสแก่มวลมนุษย์ สัตว์และพืช จนกระทั่งพากันล้มตายเป็นจำนวนมาก พวกที่แข็งแรงก็รอดตายและได้พากันมารวมกลุ่มใต้ต้นโพธิ์ใหญ่กับพญาคางคก สรรพสัตว์ทั้งหลายจึงได้หารือกันเพื่อจะหาวิธีการปราบพญาแถน ที่ประชุมได้ตกลงกันให้พญานาคียกทัพไปรบกับพญาแถน แต่ก็ต้องพ่ายแพ้ จากนั้นจึงให้พญาต่อแตนยกทัพไปปราบแต่ก็ต้องพ่ายแพ้อีกเช่นกัน ทำให้พวกสรรพสัตว์ทั้งหลายเกิดความท้อถอย หมดกำลังใจและสิ้นหวัง ได้แต่รอวันตาย ในที่สุด พญาคางคกจึงขออาสาที่จะไปรบกับพญาแถน จึงได้วางแผนในการรบโดยปลวกทั้งหลายก่อจอมปลวกขึ้นไปจนถึงเมืองพญาแถน เพื่อเป็นเส้นทางให้บรรดาสรรพสัตว์ทั้งหลายได้เดินทางไปสู่เมืองพญาแถน ซึ่งมีมอด แมลงป่อง ตะขาบ สำหรับมอดได้รับหน้าที่ให้ทำการกัดเจาะด้ามอาวุธที่ทำด้วยไม้ทุกชนิด ส่วนแมลงป่องและตะขาบให้ซ่อนตัวอยู่ตามกองฟืนที่ใช้หุงต้มอาหาร และอยู่ตามเสื้อผ้าของไพร่พลพญาแถนทำหน้าที่กัดต่อย หลังจากวางแผนเรียบร้อย กองทัพพญาคางคกก็เดินทางเพื่อปฏิบัติหน้าที่การรบ มอดทำหน้าที่กัดเจาะด้ามอาวุธ แมลงป่องและตะขาบกัดต่อยไพร่พลของพญาแถนจนเจ็บปวด ร้องระงมจนกองทัพระส่ำระสาย ในที่สุดพญาแถนจึงได้ยอมแพ้และตกลงทำสัญญาสงบศึกกับพญาคางคก ดังนี้

          ๑. ถ้ามวลมนุษย์จุดบั้งไฟขึ้นสู่ท้องฟ้าเมื่อใด ให้พญาแถนสั่งให้ฝนตกในโลกมนุษย์

          ๒. ถ้าได้ยินเสียงกบ เขียดร้อง ให้รับรู้ว่าฝนได้ตกลงมาแล้ว

          ๓. ถ้าได้ยินเสียงสนู (เสียงธนูหวายของว่าว) หรือเสียงโหวด ให้ฝนหยุดตกเพราะจะเข้าสู่ฤดูเก็บเกี่ยวข้าว

          หลังจากที่ได้สัญญากันแล้ว พญาแถนจึงได้ถูกปล่อยตัวไปและได้ปฏิบัติตามสัญญามาจนบัดนี้

          ในปัจจุบันงานบุญบั้งไฟ ก็ยังคงมีขึ้นในวันเสาร์ - อาทิตย์ ที่ ๒ ของเดือนพฤษภาคมของทุกปี ณ สวนสาธารณะพญาแถน โดยมีความเชื่อว่าเมื่อจัดงานนี้แล้วเทพยดาและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ทั้งหลายจะดลบันดาลให้ฝนตกต้องตามฤดูกาล ทำให้พืชพันธุ์ธัญญาหารอุดมสมบูรณ์

          กิจกรรมที่สำคัญในงานประกอบด้วย วันแรก จะมีการจัดขบวนแห่บั้งไฟ ตกแต่งไปตามถนนภายในเขตเทศบาลเมือง การประกวดธิดาบั้งไฟโก้ การจัดงานเลี้ยงพาข้าวแลง และการแสดงศิลปวัฒนธรรมพื้นเมือง วันที่ ๒ จะมีการแข่งขันการจุดบั้งไฟ พิธีกรรม บั้งไฟแต่ละอันที่มาเข้าขบวนแห่ จะถูกตกแต่งประดับประดาอย่างสวยงามด้วยลวดลายไทยสีทอง ว่ากันว่าศิลปะการตกแต่งบั้งไฟนี้ นายช่างจะต้องสับ และตัดลวดลายต่าง ๆ นี้ไว้เป็นเวลาแรมเดือน แล้วจึงนำมาทากาวติดกับลูกบั้งไฟ ส่วนหัวบั้งไฟนั้นจะทำเป็นรูปต่าง ๆ ส่วนมากนิยมทำเป็นรูปหัวพญานาคอ้าปากแลบลิ้นพ่นน้ำได้ บ้างก็ทำเป็นรูปอื่น ๆ แต่ก็มีความหมายเข้ากับตำนานในการขอฝนทั้งสิ้น ตัวบั้งไฟจะนำไปตั้งบนฐาน ใช้รถหรือเกวียนเป็นพาหนะนำมาเดินแห่ตามประเพณี บั้งไฟที่จัดทำให้มีหลากชนิด คือ มีทั้งบั้งไฟกิโล บั้งไฟหมื่น และบั้งไฟแสน บั้งไฟกิโลนั้นหมายถึง น้ำหนักของดินประสิว ๑ กิโลกรัม เมื่อตกลงกันว่าจะทำบั้งไฟขนาดไหนก็หาช่างมาทำ หรือที่มีฝีมือก็ทำกันเอง ช่างที่ทำบั้งไฟนั้นสำคัญมาก ช่างจะต้องเป็นผู้มีฝีมือในการคำนวณผสมดินประสิวกับถ่านไม้ เพราะถ้าไม่ถูกสูตรบั้งไฟก็จะแตก คือ ไม่ขึ้นสู่ท้องฟ้า สำหรับไม้ที่จะนำมาทำเสาบั้งไฟนั้น จะตัดเอาแต่ที่โคนต้น เพราะมีความหนาและเหนียว ความยาวนั้นแล้วแต่จะตกลงกัน ในวันรุ่งขึ้นเป็นการจุดบั้งไฟ จะมีการแบกบั้งไฟไปยังฐานยิงในที่โล่ง ถ้าบั้งไฟของใครจุดแล้วยิงไม่ขึ้น คนทำจะถูกจับโยนลงในโคลน ซึ่งเป็นธรรมเนียมปฏิบัติกันมา

 

อ้างอิง http://www.yasothon.go.th

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

หมายเลขบันทึก: 45337, เขียน: , แก้ไข, , สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ, ความเห็น: 15, อ่าน: คลิก

  คำสำคัญ (keywords): ความรู้ชีวิต

ความเห็น (15)

วัฒนา
IP: xxx.157.229.174
เขียนเมื่อ 
เนื้อหาดีมากเลยครับ ผมขอไปทำรายงานนะครับ
Choi Sung Woo
IP: xxx.136.228.40
เขียนเมื่อ 

I KI MUT TE O UN YA SA MI TA

ตาณ
IP: xxx.25.78.174
เขียนเมื่อ 

ขอเอาไปทำรายงาน ในหัวข้อ ประเพณีไทย นะคะ

แล้วก็เอาไปจัดบอร์ดของห้องเรียนด้วยค่ะ ได้หมวดสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรมพอดีเลยอะค่ะ

เด็กภูเก็ต
IP: xxx.157.232.201
เขียนเมื่อ 

ขอขอบคุณค่ะที่ทำให้เด็กภูเก็ตได้มีรายงาน่งอาจารย์ค่ะ มีสาระมากค่ะ ขอบคุณค่ะ

ด.ช.คมกฤษ อรุณรังสีเวช
IP: xxx.136.20.217
เขียนเมื่อ 

ประเพณีบุญบั้งไฟเป็นประเพณีชาวอีสานและ

ผมก็ชอบประเพณีนี้มากๆเลยครับ

 

ศลิษา(เด็กกรุงเทพ)
IP: xxx.9.86.89
เขียนเมื่อ 
ขอบคุณมากสำหรับข้อมูล  ทำให้เราสามารถทำงานศิลปะได้
32
IP: xxx.8.88.153
เขียนเมื่อ 

รักนะ

Teerapat
IP: xxx.153.175.160
เขียนเมื่อ 

ผมชอบมากกกกกกกกกกกกกกกก

รุ้งวลี จิรวรกาญจน์ (Sky)
IP: xxx.27.140.180
เขียนเมื่อ 
วัฒนธรรมภาคอีสานเป็นสิ่งที่น่าสนใจมากค่ะ
ฟ้า
IP: xxx.28.12.14
เขียนเมื่อ 
ช่วยบอกวิธีทำ บุญบั้งไฟหน่อยได้ไหมค่ะ เอาแบบอันเล็กน่ะค่ะ ใครก็ได้ช่วยที ต้องทำไปส่งอาจารย์น่ะค่ะ
ต้นครับๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆ
IP: xxx.26.229.206
เขียนเมื่อ 

ดีครับๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆ

ค้ายหลวงพ่อโพธิ์
IP: xxx.26.102.175
เขียนเมื่อ 

เทศบาลตำบลบ้านเดื่อ เชิญร่วมงานประเพณีบุญเดือน ๖ (บุญบั้งไฟ ) บ้านเดื่อ ตำบลบ้านเดื่อ อำเภอเกษตรสมบูรณ์ จังหวัด ชัยภูมิ วันที่ 24 พฤษภาคม 2553 บั้งไฟ ขนาด 2 นิ้ว ความยาวขนาด 80 ซ.ม ขึ้นไป

รางวัลที่ 1 5,000 บาท

รางวัลที่ 2 3,000 บาท

รางวัลที่ 3 2,000 บาท

ภาคเช้าเริ่ม เวลา 08.00น. – 12. 00 น. บั้งไฟคุ้ม บั้งไฟ ขนาด 2 นิ้ว ความยาวขนาด 80 ซ.ม ขึ้นไป

รางวัลที่ 1 5,000 บาท

รางวัลที่ 2 3,000 บาท

รางวัลที่ 3 2,000 บาท

หมายเหตุ จุดภาคเช้า อาจมีสิทธิ์ รับ 2 รางวัล กรรมการ ซุปเปอร์เรด้า

เบสปป
IP: xxx.180.175.180
เขียนเมื่อ 

ดีมากครับ

บอลปป
IP: xxx.180.175.180
เขียนเมื่อ 

ดีมากครับ

เเอบรักเบสปป
IP: xxx.180.175.180
เขียนเมื่อ 

LOVELOVE