ภาคเรียนนี้นักเรียนชั้น ๑ เรียนรู้เรื่องของสิ่งมีชีวิต และสิ่งไม่มีชีวิต คุณครูโอ่ง – นฤนาท สนลอย และคุณครูเอม – ภานุมาศ จีรภัทร จึงได้ออกแบบกระบวนการเรียนรู้ให้เด็กๆ ได้ทำการสำรวจพื้นที่ในโรงเรียนเพื่อเรียนรู้จากประสบการณ์ตรง

 

ก่อนออกไปทำกิจกรรม คุณครูเริ่มต้นด้วยการเล่าประวัติของชาร์ลส์  ดาร์วิน ตั้งแต่ตอนเด็กๆ จนกระทั่งถึงตอนที่เขาเดินทางออกสำรวจนอกเกาะอังกฤษให้ฟังเป็นการสร้างแรงบันดาลใจในการทำงานสำรวจ  จากนั้นจึงอธิบายขั้นตอนในการสำรวจ  วิธีใช้ และวิธีการดูแลอุปกรณ์ต่างๆ ได้แก่

  • กรอบกำหนดพื้นที่ ที่ทำจากท่อร้อยสายไฟสีเทา ขนาด ๕๐ x ๕๐ ซม.
  • แว่นขยาย
  • กล่องเก็บตัวอย่าง
  • พลั่วขุดดิน
  • ถาดใส่ของ
  • แผ่นรองเขียน
  • กระดาษ ๘๐ ปอนด์ สำหรับบันทึกภาพ

 

โจทย์สำหรับวันนี้คือ ให้นักเรียนเลือกพื้นที่ที่คิดว่าจะได้พบกับสิ่งต่างๆ มากที่สุด  พร้อมทั้งให้ทำการสังเกต เก็บตัวอย่าง และบันทึกอย่างละเอียด โดยใช้เวลา ๑๕ นาที

 

แล้วเด็กๆ ก็พากันออกเดินทางไปสำรวจพื้นที่นอกห้องเรียนกันเป็นกลุ่มๆ กลุ่มละ ๕ คน  

 

การสังเกต การสำรวจ และการจดบันทึกเป็นทักษะสำคัญที่ต้องฝึกฝน เนื่องจากเป็นทักษะที่สำคัญต่อการเรียนรู้ และการสร้างความรู้ ไม่เพียงแต่ในวิชาวิทยาศาสตร์เท่านั้น การเรียนรู้ในลักษณะนี้ทำให้ครูได้เห็นเด็กได้ดีว่าเด็กคนไหนมีทักษะมากน้อยเพียงไร

 

ตอนที่ให้นำเสนอว่าใครไปสำรวจที่ไหน ได้พบอะไรบ้าง เด็กบางกลุ่มไม่พบสัตว์เลยก็จะได้วิธีการหาความรู้ที่เป็นความรู้ปฏิบัติจากเด็กกลุ่มนี้ว่าให้ทำอย่างนี้ ไปตรงนี้แล้วจะได้พบกับตัวนั้นตัวนี้นะ

 

การมีกรอบกำหนดพื้นที่มาช่วยกำหนดให้ความสนใจของกลุ่มชัดเจน  มีแว่นขยายช่วยขยายการรับรู้ให้เกิดขึ้นมากกว่าที่เคย มองเห็นสิ่งต่างๆ ได้ชัดเจนขึ้น ทำให้ความเข้าใจแจ่มชัดขึ้น  กล่องเก็บตัวอย่างก็ช่วยให้พวกเขาประณีตกับงานที่ทำมากขึ้น เพราะทุกคนต้องมั่นใจแล้วว่าพวกเขาได้ทำความรู้จักกับทุกอย่างที่เก็บเข้าไปในกล่องนั้นเป็นอย่างดี จนสามารถอธิบายให้ทุกคนฟังได้ว่า สิ่งนี้คืออะไร ได้มาจากไหน มีลักษณะอย่างไร

 

กิจกรรมนี้ช่วยให้ครูได้เห็นเด็กในมุมใหม่ว่า ส่วนใหญ่แล้วเด็กที่มีทักษะการสังเกตที่ดี ไม่ใช่เด็กที่เรียนเขียนอ่านเก่ง  เมื่อกลับมาแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันในชั้นเรียน เด็กกลุ่มนี้จะเป็นกลุ่มที่มีอะไรมาแลกเปลี่ยนมากมาย ทำให้เด็กได้ค้นพบตัวเองว่าเขาก็ทำอะไรได้หลายอย่าง ในขณะที่เพื่อนๆ ก็ได้เรียนรู้ว่าจะไปเรียนรู้อะไรจากเพื่อนได้บ้าง ช่วยให้เกิดการมองตัวเอง รวมถึงการมองเห็นเพื่อนในมุมใหม่ด้วย

 

ประวัติชาร์ลส์ ดาร์วิน พร้อมทั้งรูปภาพของเขาในวัยเด็ก  รวมถึงอุปกรณ์ในการสำรวจ และการวางแผนการสำรวจที่ครูเตรียมมาก่อน ล้วนเป็นเครื่องช่วยให้การเรียนรู้ของวันนี้มีพลัง และส่งเสริมให้เด็กได้ขับเคลื่อนการเรียนรู้ด้วยตัวเอง เพื่อสร้างความรู้ และการทำความรู้จักกับวิธีการเรียนรู้ในมุมมองใหม่ด้วยตัวของเขาเอง