เมื่อมีคนในบ้านไม่หายใจนอนแข็งทื่อเหมือนตาย ญาติต้องรีบขึ้นบนหลังคาบ้านแล้วเรียกชื่อผู้นั้นเพื่อเรียกวิญญาณกลับคืน

เพื่อมิให้เกิดความเสียหายแก่เจ้าของตัวตนจึงขอสมมุติชื่อตัวเอกว่า "หญิงมน"

ยามเวลาเลยเที่ยงคืนไม่กี่นาที ผู้คนในหมู่บ้านต้องรีบลุกขึ้นฟังเสียงเรียกชื่อ  น้องมน....น้องมน.....น้องมน....ฯ....ผู้ที่เรียกต้องออกแรงสุดเสียงปานคอแทบจะแตกเป็นเสี่ยงๆ  แต่ต้องอดทน  ต้องรีบร้องให้เร็ว ต้องออกเสียงให้ดังสุดๆ....

ชาวบ้านหลายคนต่างจุดโคมหว้อหรือตะเกียงน้ำมันก้าด ใส่ในช่องบังลมถือส่องทางเข้ามาบ้านที่เกิดเหตุ.......

เมื่อเ้ข้ามาในบ้านต่างมองไปบนยอดหลังคาเรือนที่มีคนขึ้นไปนั่งคร่อมจ๋องหรือจั่วหลังคาแล้วเรียกชื่อเด็กสาวกำลังนอนเหมือนตาย

ยิ่งเวลาผ่านไปผู้คนชาวบ้านต่างเข้ามาในบ้านมากขึ้น และผลัดเปลี่ยนกันขึ้นไปนั่งเรียกขานชื่อเมื่อคนก่อนหมดกำลังเรียก...

หลายคนที่เรียกผ่านไปคนแล้วคนเล่านับสิบคน  หญิงมนค่อยกระดุกกระดิกกายขยับซ้ายขวาไปมา   พ่อแม่ต่างพรูกันเข้าโอบกอด...

"ปิ๊กมาแล้ว..ปิ๊กมาแล้ว"...ผู้คนต่างเอิ้นเอ่ยเซ็งแซ่ด้วยความดีใจที่หญิงมนฟื้นกลับคืนมาหายใจตามปกติ

สอบถามผู้เป็นพ่อแม่ได้ความว่า  ทุกคนเข้านอนตามปกติ  แต่เมื่อเลยเที่ยงคืนหญิงมนมีเสียงหายใจเหมือนคนนอนขน(นอนกรน)เสียงดังซึ่งเป็นสิ่งผิดปกติเมื่อได้ยินเสียงผู้เป็นพ่อจึงจุดไฟตะเกียงส่องดู        หญิงมนนอนแข็งทื่อ ลองเอามือ ซวาม(คลำ)หน้าผากดูกลับเย็นเฉียบจึงตกใจรีบปลุกให้พี่ชายของหญิงมนตื่นแล้วรีบขึ้นไปนั่งคร่อมบนจ๋อง(ยอด)หลังคาบ้านแล้วเรียกชื่อ ตามโบราณกาลนิยมทำกัน 

ตามความเชื่อของผู้คนโบราณนานมาหากมีคนนอนแข็งทื่อเหมือนตายแต่หายใจรวยรินเมื่อจับตัวยังอุ่นอยู่              ต้องมีคนรีบขึ้นไปบนหลังคาเรีอนแล้วฮ้อง(ร้องเรียก)ชื่อผู้นั้นให้ดังที่สุด...เพื่อให้ผีเรือนรีบไปเฮียก(เรียก)เอาดวงวิญญาณกลับคืนมาสู่ร่างเดิมให้เร็วหากตัวแข็งทื่อจนเย็นวิญญาณจะเข้าสู่ร่างเดิมไม่ได้ก็จะตายไปในที่สุด

เมื่อหญิงมนตื่นได้สติดีแล้ว  ผู้ใหญ่จึงถามว่าทำไมจึงนอนแข็งทื่อเหมือนตายหญิงมนบอกว่า "ไปแอ่วกับเพื่อนๆที่ตายไปแล้วเขามาชวนไปแอ่วตามป่าเขา ก็จึงตามพวกเพื่อนๆไป...หลายคนที่ตายไปแล้วบอกว่าในป่ามีผลไม้มากมายน่ากิน  พวกเขาจึงมาเรียกให้ไปเที่ยวในป่ากับเขา...."

ชาวบ้านคนหนึ่งถามหญิงมนว่า "  แล้วทำไมจึงกลับใาบ้านได้ถูกที่.."

หญิงมนบอกว่า " มีผู้หญิงแก่ไปฮ้อง(เรียก)ให้กลับบ้านจึงกลับมา"

ผู้เป็นพ่อจึงเอ่ยเสริมว่า  "ผู้หญิงแก่นั่นแหละคือผีปู่ย่าเจ้าของบ้านไปเรียกคืนมา  หากไม่กลับคืนมาก็ต้องตายเป็นผีไปอยู่กับเพื่อนๆที่ตายไปก่อนหน้านี้..."

ตำนานเรื่องผีฮ้องผีเฮียกก็จบลงด้วยประการละฉะนี้..เนอนายเฮย...