ชื่อเรื่องงานวิจัย : การพัฒนายุวประชาเมธีด้วยกระบวนการสร้างอนาคตร่วมกัน
ชื่อผู้วิจัย : นายบรรชร กล้าหาญ นางรุ่งทิพย์ กล้าหาญ และนายนิมิตรชัย ศรีพรหมมา
ปีที่ทำการวิจัยเสร็จ : 2550
แหล่งทุนอุดหนุนการวิจัย : งานวิจัยและพัฒนา วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีเชียงใหม่
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลการพัฒนาผู้เรียนให้มีลักษณะยุวประชาเมธีด้วยกระบวนการสร้างอนาคตร่วมกันกรณีศึกษานักเรียน-นักศึกษา สังกัดวิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีเชียงใหม่ ปีการศึกษา 2549 จำนวน 27 คน โดยการเก็บรวบรวมข้อมูลจากการสังเกตพฤติกรรม การบันทึกการปฏิบัติความดี สัมภาษณ์แบบเจาะลึก การจัดเวทีเสวนาสรุปบทเรียน และการสนทนากลุ่ม
ผลการวิจัยพบว่า การพัฒนาผู้เรียนด้วยกระบวนการสร้างอนาคตร่วมกันต้องยึดผู้เรียนเป็นสำคัญ ยอมรับในศักยภาพของผู้เรียน เน้นการมีส่วนร่วมอย่างแท้จริงและสูงสุด การสร้างเงื่อนไขเพื่อเสริมสร้างและปรับพฤติกรรมที่เหมาะสม การใช้วัฒนธรรมองค์กร รวมทั้งการจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการพัฒนาผู้เรียนเช่น การจัดบอร์ดนิทรรศการเสริมสร้างความดี การจัดรายการเสียงตามสาย การตั้งชมรม และการบูรณาการกับกิจกรรมสถานศึกษา สำหรับเนื้อหาในการพัฒนาผู้เรียนประกอบด้วย การวิเคราะห์สถานการณ์สังคม วัฒนธรรม การตระหนักในคุณค่าของตนเองและผู้อื่น การพัฒนาภาวะผู้นำและผู้ตามที่ดี การสร้างสุขภาวะที่สมดุลระหว่างกายกับจิต และการสร้างจิตสาธารณะ
ในส่วนของขั้นตอนและกิจกรรมการพัฒนาผู้เรียนแบ่งออกเป็น 3 ระยะคือ ระยะการสร้างเมล็ดพันธุ์ซึ่งเป็นการอบรมเชิงปฏิบัติการสร้างแกนนำยุวชนวิทยากรอาสา จำนวน 27 คน ระยะเมล็ดพันธ์แตกหน่อเป็นการขยายผลโดยกลุ่มแกนนำ ภายใต้โครงการต้นกล้าสู่วันใหม่ทำให้สามารถเกิดกลุ่มต้นกล้ารุ่นที่สองเพิ่มขึ้นจำนวน 52 คน และระยะต่อก้านใบให้เห็นผลเป็นการขยายผลสร้างเครือข่ายจาก 1เป็น 5 รวมจำนวนผู้เรียนที่เป็นเครือข่ายทั้งสิ้น 395 คน และดำเนินกิจกรรมสร้างสรรค์ ได้แก่ การบันทึกการปฏิบัติความดี กิจกรรมเพื่อนเตือนเพื่อนพี่ช่วยน้อง การบำเพ็ญประโยชน์ การเผยแพร่ความรู้สู่ชุมชนโดยรายการวิทยุ กิจกรรมชมรมสืบสานภูมิปัญญาล้านนาและการฝึกพูด นอกจากนี้ยังมีกิจกรรมประมวลและสร้างองค์ความรู้จากการดำเนินกิจกรรม เช่น การสรุปบทเรียน การจัดมหกรรมการศึกษา การบันทึกเทปโทรทัศน์
ผลการพัฒนาผู้เรียนด้วยกระบวนการสร้างอนาคตร่วมกันคือ นักเรียน-นักศึกษาเกิดความเข้าใจเห็นคุณค่าของตนเองและผู้อื่นมากขึ้น มีการบำเพ็ญประโยชน์เพื่อส่วนรวม มีการพัฒนาจิตและสมาธิในการเรียนดีขึ้น เกิดการพัฒนาบุคลิกภาพการเป็นผู้นำและผู้ตามที่ดี มีความกล้าในการแสดงออกที่เหมาะสม และตระหนักถึงคุณค่าของการร่วมกิจกรรมพัฒนาตนเองด้วยกระบวนการสร้างอนาคตร่วมกัน พร้อมทั้งขยายเครือข่ายสมาชิกเพิ่มขึ้น
จึงสรุปได้ว่า กระบวนการสร้างอนาคตร่วมกันสามารถพัฒนาให้นักเรียนนักศึกษาที่เข้าร่วมโครงการเกิดการพัฒนาคุณลักษณะการเป็นยุวประชาเมธี
