ความหมายภาวะผู้นำ

ความหมายของ ภาวะผู้นำ 

ความหมายของภาวะผู้นำ

                ภาวะผู้นำ(Leadership) หรือความเป็นผู้นำ หมายถึง  ความสามารถในการนำ (The American Heritage Dictionary,1985 : 719) ซึ่งเป็นความสำเร็จอย่างยิ่งสำหรับความสำเร็จของผู้นำ ภาวะผู้นำได้รับความสนใจและศึกษามานานแล้ว เพื่อให้รู้ว่าอะไรเป็นองค์ประกอบที่จะช่วยให้ผู้นำมีความสามารถในการนำ หรือเป็นผู้นำที่มีประสิทธิภาพ

                การศึกษาเรื่องของภาวะผู้นำนั้น จะศึกษาตั้งแต่คุณลักษณะ (Traits) ของผู้นำ  อำนาจ(Power) ของผู้นำ พฤติกรรม (Behavior) ของผู้นำแบบต่างๆ

                ในปัจจุบันได้มีให้ความหมายของภาวะผู้นำไว้หลากหลายและแตกต่างกันดังนี้

-                   ภาวะผู้นำคือ ความคิดริเริ่มและธำรงไว้ซึ่งโครงสร้างของความคาดหวังและความสัมพันธ์ระหว่างกันของสมาชิกของกลุ่ม (Stogdill,1974 : 411)

-                   ภาวะผู้นำคือ ความสามารถที่จะชี้แนะ สั่งการ หรืออำนวยการ หรือมีอิทธิพลต่อพฤติกรรมของผู้อื่นเพื่อให้มุ่งไปสู่จุดหมายที่กำหนดไว้ (McFarland, 1979 : 303)

-                   ภาวะผู้นำคือ ศิลปะในการชี้แนะลูกน้อง หรือผู้ร่วมงานให้ปฏิบัติหน้าที่ด้วยความกระตือรือร้น และเต็มใจ (Schwartz, 1980 : 491)

ดังนั้นจึงสรุปได้ว่า ภาวะผู้นำ(Leadership) คือกระบวนการที่บุคคลใดบุคคลหนึ่งหรือมากกว่าพยายามใช้อิทธิพลของตนหรือกลุ่มตน กระตุ้น ชี้นำ ผลักดัน ให้บุคคลอื่นหรือกลุ่มบุคคลอื่นมีความเต็มใจ และกระตือรือร้นในการทำสิ่งต่างๆ ตามต้องการ โดยมีความสำเร็จของกลุ่มหรือองค์กรเป็นเป้าหมาย   

ประเภทของผู้นำ

            จากการจำแนกประเภทของผู้นำ อาจจำแนกโดยอธิบายให้เห็นถึงการเกิดผู้นำว่าเกิดขึ้นได้ 2 ประเภท คือ

1.   จำแนกโดยสถานการณ์และโดยตำแหน่ง

2.  จำแนกโดยลักษณะในการบริหารซึ่งมี 3 ประเภทซึ่งจะเน้นที่พฤติกรรมของผู้    

     นำ   เป็นสำคัญว่าผู้นำมีพฤติกรรมเช่นไรดังนี้

-      ผู้นำแบบใช้พระเดช หมายถึงผู้นำที่ยึดเอากฎหมาย ระเบียบแบบแผนเป็นที่ตั้ง

-      ผู้นำแบบใช้พระคุณ หมายถึงผู้นำที่มีอำนาจและศิลปะในการที่จะสามารถจูงใจให้บุคคลทั้งหลายทั้งปวงปฏิบัติตามที่ตนประสงค์

-      ผู้นำแบบสัญลักษณ์ หมายถึงผู้นำที่มีลักษณะเป็นสัญลักษณ์ของผู้อยู่ในฐานะตำแหน่งที่ควรแก่การเคารพนับถือ

ลักษณะของภาวะผู้นำ

                มิทเชล และลาร์สัน จูเนียร์ (Michell and Larson, Jr., 1987 : 435-436) ได้ชี้ให้เห็นองค์ประกอบที่สำคัญ 3 ประการ ในการพิจารณาว่าผู้นำใดมีภาวะผู้นำหรือไม่ ได้แก่

                1.ผู้นำเป็นกระบวนการ

                2.มีระดับความถูกต้องของการใช้อิทธิพล

                3.มีความสำเร็จของจุดมุ่งหมายที่ตั้งไว้คุณสมบัติของผู้นำ

                คุณสมบัติของผู้นำควรประกอบด้วย

ครองตน

-   มีความประพฤติปฏิบัติตนดี

-   มีความรู้ ความสามารถ เข้าใจเหตุการณ์

-   มีความซื่อสัตย์สุจริต

-   มีความอดทนอดกลั้น

-   มีเหตุมีผล

-   มีการควบคุมอารมณ์ที่ดี (EQ=Emotional Qmotient)

ครองคน

-   มีมนุษยสัมพันธ์ดี

-   มีความเสียสละ

-   มีความจริงใจ

-   มีความสามารถในการจูงใจ

-   มีความปรารถนาส่งเสริมให้ลูกน้องก้าวหน้า

ครองงาน

-   มีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์

-   มีความรับผิดชอบ

-   มีการตรงต่อเวลา

-   มีความมุ่งมั่นในการสร้างผลงาน

-   มีผลงานเป็นที่ประจักษ์

-   มีความกล้าหาญ