ผมเคยไปดูงาน รพ.สต.ละว้า จ.นครยายก จำนวน 2 ครั้ง
ครั้งแรกทีมเจ้าหน้าที่สาธารณสุข ในประเด็นการป้องกันและควบคุมโรค
http://www.gotoknow.org/blog/adirek12/432998
ครั้งที่ 2 ผมนำคณะ อสม. ในประเด็นจิตอาสา และแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันระหว่าง อสม.
หลังจากการดูงานของ อสม. พวกเราคิดว่า กิจกรรมหนึ่งที่เราเห็นว่าน่าจะนำประประยุกต์ในพื้นที่ของเรา คือ การพับถุงกระดาษใส่ยา
ในส่วน รพ.สต.ของพวก ถุงใส่ห่อยา ใช้ถุงผ้าครับ ทำมา 2 ปี โดยการประชาคมของหมู่บ้าน และตำบล ได้ลงมติว่า ให้นำถุงยา หรือถุงอะไรก็ได้ มาใส่ยา ด้วยเพราะตอนนั้น กระแสโลกร้อนด้วย และอย่างน้อย ๆ พวกเราน่าจะมีส่วนในการทำให้โลกน่าอยู่บ้าง และการนำสิ่งที่เหลือใช้มาใช้ให้เกิดประโยชน์อีก
แต่พอมาพักหลัง ๆ ผู้รับบริการ มีการลืมเกิดขึ้น ซึ่งตามความจริงการทำประชาคม ก็มีเวลาหมดอายุ เพราะเรื่องราวที่เข้ามาในหมู่บ้านมากมายหลายเรื่อง
อสม. จึงเห็นว่า พวกเราจะพับถุงกระดาษใส่ยา โดยพับวันประชุมใหญ่ คนละ 2 ถุง ก่อนประชุม เพราะเป็นชวงที่วุ่นวาย คุยกัน จะได้มีสมาธิขึ้นบ้าง กระดาษ และเชือกทำหูหิ้ว (ถ้ามี) ให้ อสม. เตรียมมา ส่วนกาว รพ.สต. จะจัดหาให้ มีผู้สอนการพับ คือ พี่ อสม. ท่านหนึ่งที่มีความเชียวชาญในการพับถุงกระดาษ เพราะเคยพับขายในอดีต
เมื่อคาดการณ์ก็คิดว่า พอใช้ในแต่ละเดือน เพราะจิตอาสา ที่มาช่วย รพ.สต. วันละ 2 คน ช่วงเช้า ก็พับถุงเสริม และเพราะผู้รับบริการบางประเภท เช่น ฉีดวัคซีน ตรวจหลังคลอด ตรวจมะเร็งปากมดลูก ก็จะไม่ได้ยา แต่ในส่วนผู้รับบริการคลินิกเบาหวาน และความดันโลหิตสูงบางท่าน ที่มีห่อยาใหญ่มาก ขนาดกล่องพัสดุใหญ่ ก็ยังต้องใช้ถุงผ้า และใช้ถุงพลาสติกให้บ้าง ในกรณีลืมจริง ๆ
ตอนนี้ รพ.สต. ใช้ถุงกระดาษมา 1 เดือน แล้ว มีเสียงสะท้อนจากคนที่เกี่ยวข้องมากมายหลายประการ
เสียงที่ชื่นชม คือ ผู้รับบริการส่วนใหญ่ชื่นชอบ เพราะเป็นสิ่งที่ อสม. ทำมือ ซึ่งแม้ไม่มีคุณค่าทางเงิน แต่คุณค่าทางใจยิ่งใหญ่ บางคน จะนำกระดาษที่ไม่ใช้มาบริจาค เกิดการมีส่วนร่วม และบางเสียงก็ประทับใจ เพราะเป็นการช่วยโลกร้อน สร้างกระแสเล็กในชุมชน ส่วน อสม. ก็มีส่วนร่วม ใช้เวลาก่อนประชุมให้เกิดประโยชน์
เสียงที่ไม่ชอบ คือ ถุงกระดาษไม่คงทน แบกรับยาน้ำขวดใหญ่ไม่ได้ อสม. ไม่ได้นำกระดาษมา จึงทำให้วุ่นวายของเพื่อน ๆ และ รพ.สต. บางท่านบอกว่า เสียเวลา ถ้าเอาเวลาไปทำอย่างอื่นดีกว่า
ในฐานะผม...หมออนามัย เห็นกระบวนการครั้งนี้ ตั้งแต่ต้น และถึงทุกวันนี้ ด้วยวัยวัน ผมรู้สึกยอมรับสิ่งต่าง ๆ ได้ทั้งดี และไม่ดี ในระดับหนึ่ง แต่ส่วนที่ผมภูมิใจเล็ก ๆ คือ การที่ อสม. ผู้รับบริการ ชุมชน และหมออนามัย ได้เรียนรู้ร่วมกัน ถึงแม้เป็นประเด็นเล็ก ๆ
ผมคิดว่า การสิ่งทบทวนกับสิ่งต่าง ๆ จะทำให้ทุกคนได้คิด มีการตั้งคำถาม มีเรียนรู้จากสิ่งที่ตนมี และในที่อื่น ๆ หรือหนังสือ การทำที่ปรับเปลี่ยนให้ดีขึ้น ด้วยกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ และสรุปและได้คำตอบว่า เราจะหยุดทำ หรือเดินทางต่อไปข้างหน้า
การเรียนรู้ คือ สิ่งงดงาม ผมตอบในใจของผมเสมอว่า การเสริมสร้างให้ทุกคนในสังคม ให้มีการเรียนรู้ และตั้งคำถาม และตอบคำตอบโดยตนเอง มีความสำคัญมาก เพราะถ้าเราคิดไม่เป็น เราจะมองสิ่งต่าง ๆ ตามคนอื่น และเกิดอคติได้
การประชุม อสม. ครั้งหน้า คงมีการระดมสมองว่า เราจะหยุดทำ หรือเดินทางต่อไปข้างหน้า...
อสม...ถุงกระดาษใส่ยา...การเรียนรู้
18 มิถุนายน 2554
ดีจังเลยค่ะ...
ไม่ว่าเสียงสะท้อนจะเป็นเช่นไร สำหรับทัศนะของพี่แล้วมองว่า นี่คือ ความงามของชีวิต...