เมื่อพูดถึง ”สุวรรณภูมิ” หลายๆคนคงร้องอ๋อ! เพราะมันคือชื่อของสนามบินที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย แต่แน่นอนว่าในความหมายของทางประวัติศาสตร์นั้นคำว่า “สุวรรณภูมิ” คงไม่ใช่แค่ชื่อสนามบิน มันหมายถึงดินแดนโบราณที่อยู่บริเวณทางเอเชียตะวันออกเฉียงใต้นี่เองแต่ว่าจริงๆแล้วดินแดนสุวรรณภูมิมันอยู่ที่ไหนกันล่ะ....
ความหมายของสุวรรณภูมิ
สุวรรณภูมิ แปลว่า ดินแดนแห่งทองคำ ถึงแม้ว่าคำแปลจะเป็นดังนั้นก็ตาม แต่ก็ไม่มีหลักฐานใดที่จะระบุชัดเจนว่าดินแดนแห่งนี้เต็มไปด้วยทองคำมหาศาลจนกระทั่งเรียกได้ว่าดินแดนแห่งทองคำ
ในเรื่องนี้นักวิชาการก็ได้สันนิษฐานไว้ว่า...
สุวรรณภูมิ หมายถึง ดินแดนที่เต็มไปด้วยแร่ทองคำที่ทำให้พวกพ่อค้าตื่นตัวเดินทางมาแสวงหาทองคำเป็นจำนวนมาก ในเรื่องนี้ ศจ.ยอร์ช เซเดส์ ได้ตั้งสมติฐานไว้ว่า อาจเป็นเพราะ ประมาณพพุทธศตวรรษที่ 6 เมื่อจักรพรรดิโรมันสั่งห้ามไม่ให้มีการนำทองคำออกนอกอาณาจักร ทำให้พวกพ่อค้าชาวอินเดียต้องมุ่งหน้ามาที่สุวรรณภูมิเพื่อหาทองคำ เครื่องมือเครื่องใช้ในสุวรรณภูมิ ทำจากสำริดที่มีส่วนผสมของดีบุกสูง ทำให้ผิววัตถุมีสีเหลืองคล้ายทองจึงเป็นที่นิยมของชาวอินเดีย สันนิษฐานว่า บริเวณด้านตะวันตกของภาคกลางของประเทศไทยน่าจะเป็นแหล่งผลิตเนื่องจากขุดพบเป็นจำนวนมากบริเวณ จ. กาญจนบุรี
สุวรรณภูมิ อาจเป็นชื่อเรียกในเชิงเปรียบเทียบของดินแดนที่อุดมไปด้วยทรัพยากรธรรมชาติมหาศาลที่บรรดาพ่อค้าชาวต่างชาติต่างเข้ามาทำการค้าขายจนร่ำรวยกลับไป สุวรรณภูมิก็คือตลาดการค้าดีๆนี่เอง ดังนั้นจึงเรียกดินแดนแห่งนี้ว่า ดินแดนแห่งทองคำ
แล้วที่ตั้งของสุวรรณภูมิล่ะ อยู่ที่ไหน?
จากผลการศึกษาทั้งทางเอกสารและด้านโบราณคดี ทำให้เราสามารถที่จะแบ่งศูนย์กลางของสุวรรณภูมิออกเป็น 2 บริบท
บริบทแรกเป็นในบริบทของการเป็นศูนย์กลางทางการค้า ซึ่งนักวิชาการได้ตั้งสมมติฐานไว้ 3 แห่ง คือ
1.บริเวณเมือง อู่ทอง จ. สุพรรณบุรี เนื่องจากขุดพบสินค้าต่างชาติ เช่น อินเดีย เปอร์เซีย กรีก-โรมัน เป็นจำนวนมาก
2.บริเวณเมืองไชยา จ. สุราษฎร์ธานี ซึ่งหม่อมเจ้า จันจิรายุ รัชนี ได้ทำการศึกษาเรื่องเส้นทางของลมมรสุม หรือ ที่เรียกกันว่า ลมการค้า ที่มาบรรจบกันบริเวณภาคใต้ของประเทศไทย
3. บริเวณคาบสมุทรมาเลย์ ในเรื่องนี้ อ. พอล วีตเลย์ (Paul Wheatley) ได้ทำการศึกษาทั้งด้านลมมรสุมและความเหมาะสมของที่ตั้งที่สามารถควบคุมเส้นทางการค้าผ่านทางช่องแคบมะละกาและช่องแคบซุนดาได้
บริบทของการเป็นศูนย์กลางของพุทธศาสนาในสมัยโบราณ
เป็นที่รู้กันอยู่แล้วว่าพระพุทธศาสนานั้นเข้ามาในสุวรรณภูมิเมื่อครั้งที่พระเจ้าอโศกมหาราชได้ส่งสมณทูตคือ พระโสณะและพระอุตตระ มายังดินแดนนี้เพื่อเผยแผ่แผ่ศาสนา
นักวิชาการต่างชาติและนักประวัติศาสตร์ชาวพม่า ก็ได้ตั้งสมมติฐานว่าสุวรรณภูมิน่าจะอยู่บริเวณเมืองสะเทิม โดยอ้างอิงจากศิลาจารึกกัลยาณีและวรรณกรรมศาสนวงศ์ที่เขียนราวพุทธศตวรรษที่ 24
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงสันนิษฐานว่า พระปฐมเจดีย์เป็นเจดีย์องค์แรกที่สร้างขึ้นในดินแดนแถบนี้ในสมัยที่พระเจ้าอโศกได้ส่งสมณทูตเข้ามายังดินแดนสุวรรณภูมิ (ตำนานพระปฐมเจดีย์) ต่อมา สมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพ ได้ทรงอธิบายเพิ่มเติมว่า สุวรรณภูมิอยู่ใรลุ่มแม่น้ำสยามประเทศโดยทรงระบุว่า พระโสณะและพระอุตตระไปสุวรรณภูมิประเทศ และในพระนิพนธ์เรื่อง”ตำนานพระพุทธเจดีย์” ได้ระบุชัดเจนว่าพระพุทธศาสนาได้เข้ามาประดิษฐานในสยามประเทศครั้งแรกที่เมืองนครปฐมโบราณ....
