การใช้สมุดบันทึกระดับน้ำตาลในเลือดแบบกราฟ(กราฟชีวิต) ในผู้ป่วยเบาหวาน
รพ.สต. บ้านโป่งแค ตำบลวังประจบ อำเภอเมืองตาก
จังหวัดตาก
นายสรรเพชร ช่างเชื่อง และคณะ
การศึกษาครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาผลการใช้สมุดบันทึกระดับน้ำตาลในเลือด(กราฟชีวิต) ในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการดูแลตนเอง เพื่อการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดในผู้ป่วยเบาหวาน กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ป่วยเบาหวานที่เป็นสมาชิก “กลุ่มเพื่อนช่วยเพื่อน” จำนวน 50 คน ของสถานีอนามัยบ้านโป่งแค ตำบลวังประจบ อำเภอเมืองตาก จังหวัดตาก ทำการศึกษาในระหว่างเดือน พฤษภาคม 2552 – มีนาคม 2553 (11 เดือน) เครื่องมือที่ใช้ประกอบด้วย 2 ส่วน คือ สมุดบันทึกระดับน้ำตาลในเลือดแบบกราฟ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าสถิติ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และ T-test แบบบันทึกจากการสังเกตการการจัดกิจกรรมกลุ่ม ด้วยกระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และจากการเยี่ยมบ้าน (Home ward) อภิปรายผลการศึกษาแบบเชิงพรรณนา
ผลการศึกษา พบว่า หลังจากการใช้สมุดบันทึกระดับน้ำตาลในเลือดแบบกราฟ ร่วมกับกระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และการเยี่ยมบ้าน(Home ward) ผู้ป่วยมีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการดูแลตนเองได้อย่างถูกต้องเพิ่มขึ้น ในด้านการรับประทานยา การรักษาอย่างต่อเนื่อง การบริโภคอาหาร การพักผ่อน การออกกำลังกายและการหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยงต่างๆ โดยมีค่าเฉลี่ยระดับน้ำตาลในเลือดลดลง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 (p<0.001) ก่อนใช้สมุดบันทึกระดับน้ำตาลแบบกราฟ มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 178 mg/dl และหลังใช้ฯ มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 133 mg/dl ผู้ป่วยที่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ดีอย่างต่อเนื่อง จำนวน 17 ราย
ข้อเสนอแนะจากการศึกษาครั้งนี้ การปรับเลี่ยนพฤติกรรมผู้ป่วยโรคเรื้อรัง ควรมีความหลากหลายในกิจกรรม ซึ่งพบว่าการใช้สมุดบันทึกระดับน้ำตาลในเลือดแบบกราฟ ที่แบ่งระดับความรุนแรงของน้ำตาลในเลือดผู้ป่วยเบาหวานเป็นสีต่างๆ เป็นสื่อความรู้ระหว่างเจ้าหน้าที่กับผู้ป่วยและญาติผู้ป่วย ที่ง่าย สะดวก เหมาะสมกับคุณลักษณะของผู้ป่วย ทำให้ผู้ป่วยเข้าใจง่าย และยังสร้างความเข้าใจให้แก่ญาติของผู้ป่วยได้เป็นอย่างดี จึงเสริมสร้างแรงบันดาลใจในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของผู้ป่วย สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในกลุ่มโรคเรื้อรังอื่นๆ ได้ตามความเหมาะสม และควรมีการติดตามประเมินผลอย่างต่อเนื่องต่อไป
