วิธีตอบแทนคุณมารดาบิดาตามหลักการทางพุทธศาสนา
๒๐/๐๕/๒๕๕๔
***********
ตอบแทนบุญคุณพ่อแม่อย่างไรดี?
อ้อมแขนใคร ไหนเล่า เฝ้าโอบรัด
ซึ้งสัมผัส อุ่นไอ ให้ถลำ
ลึกลงไป ฝังใจ ให้จดจำ
ค่าสูงล้ำ แน่แท้ เหมือนแม่เรา
อ้อมกอดหรืออ้อมแขนใด ๆ คงไม่มีใครให้ความอบอุ่นกับลูกได้เท่ากับแม่ได้อีกแล้ว แม้จะได้รับการคัดสรรเป็นถ้อยคำหรือบทเพลงอันแสนไพเราะเพราะพริ้งขนาดไหนก็ตาม แม่ก็ยังชื่อว่าเป็นผู้ให้ความอิ่มอุ่นกับลูกทุกคนเสมอ
แม่กับพ่อนั้นมีอุปการะคุณต่อเรามากมายมหาศาล ยากจะตอบแทน ในพระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๐ ข้อที่ ๒๗๘ ทุกนิบาต อังคุตตรนิกาย
พระพุทธองค์แสดงไว้ว่า
“...เรากล่าวการตอบแทนไม่ได้ง่ายในท่านทั้งสอง ท่านทั้งสองคือใคร คือ มารดา ๑ บิดา ๑...เพราะมารดาบิดามีอุปการะมาก บำรุงเลี้ยง แสดงโลกนี้แก่ลูกทั้งหลาย ...”(สอนให้รู้จักการใช้ชีวิตอยู่ในโลกแก่ลูก)
เราควรตอบแทนท่านทั้งสองด้วยวิธีใด พระพุทธองค์ตรัสแสดงไว้ด้วย ผู้เขียนขอสรุปความดังนี้
“...ลูกจะให้แม่นั่งบนบ่าขวา ให้พ่อนั่งบนบ่าซ้าย ปรนนิบัติ บีบนวด ดัดตัว อบกลิ่นหอม อาบน้ำให้ ถ่ายอุจจาระปัสสาวะลงบนบ่าของลูก จนกระทั่ง(เรา)มีชีวิตถึง ๑๐๐ ปี (หรือตายเสียก่อน) ก็ยังไม่ชื่อว่าอันลูกทำแล้วหรือทำตอบแทนพระคุณของท่านทั้งสองแล้ว...”
“...แม้ว่าลูกจะสถาปนาแม่กับพ่อให้ร่ำรวยยิ่งด้วยราชสมบัติมีอธิปไตยอันอิสระ เพียบพร้อมด้วยรัตนะ(แก้ว) ๗ ประการ ก็ยังไม่ชื่อว่าอันลูกทำแล้วหรือทำตอบแทนแล้วแก่แม่พ่อ..."
วิธีที่ลูกสามารถตอบแทนพระคุณของท่านทั้งสองได้คือ
“...ช่วยทำให้แม่กับพ่อที่ไม่มีศรัทธา ให้ถึงพร้อมด้วยความศรัทธา(ต่อพระรัตนตรัย)
ทำให้แม่กับพ่อที่เป็นผู้ทุศีลหรือผิดศีล ให้ถึงพร้อมด้วยการรักษาศีล
ทำให้แม่กับพ่อที่เป็นผู้ตระหนี่ถี่เหนียว ให้ถึงพร้อมด้วยจาคะการเสียสละ
ทำให้แม่กับพ่อที่เป็นผู้ทรามปัญญา ให้ถึงพร้อมด้วยปัญญางามได้
การทำอย่างนี้ชื่อว่าอันลูกทำแล้วหรือ(ได้)ทำตอบแทนแล้วแก่แม่พ่อ...”
เปรียบพ่อแม่เช่นโคมทองของชีวิต ช่วยชี้ทิศช่วยนำทางช่วยสร้างสรรค์
ให้ความรักให้ความรู้ชูชีวัน ลูกจงหมั่นยึดมั่นกตัญญู.
อย่าลืมว่าแม่โอบอุ้มประคับประคองเราอยู่ในท้องท่านตั้ง ๒๗๐ วัน แล้วยังมาเลี้ยงดู โอบกอดเราด้วยอ้อมแขนและไอรัก จนเติบใหญ่มาอีกเกือบตลอดชีวิต “ภาระนี้” ยิ่งใหญ่แค่ไหน “เป็นภาระในเขตอ้อมแขน..ที่แฟนตอบแทนไม่ได้” (แต่ส่งเสริมสนับสนุนได้) มีแต่ “ตัวเรา” ที่สามารถตอบแทนได้ โดยปฏิบัติตามหลักการที่พระพุทธองค์แสดงไว้แล้วเท่านั้น จึงถือเป็นเครื่องยืนยันใน “กตเวทิตาคุณ” ต่อท่านได้ พยายามช่วยกันตอบแทนท่านตามนี้กันเถิดนะครับ
สวัสดีครับคุณเนาวรัตน์ พวงมาลา
ขอบคุณมากนะครับสำหรับกำลังใจที่ให้กัน
มีข้อคิดเห็นแลกเปลี่ยนได้นะครับ