กลบทสารถีชักรถ
(วรรครับ) ให้หวนกล สนใจ ทำให้หวน
คร่ำครวญเคร่ง เร่งศึกษา พาคร่ำครวญ
รสกวีล้วน ชวนจารจด รสกวี
คำหลังคิด ไว้ก่อน ย้อนคำหลัง
สารถี มีแผนผัง ดั่งสารถี
หวดตีม้า คราชัก มักหวดตี
สองคำมี หน้าหลัง ทั้งสองคำ
มันง่ายนะ บอกกัน ว่ามันง่าย
พอขำคลาย แก้เบื่อ เพื่อพอขำ
จดจำไว้ กลบท ต้องจดจำ
ขอเชิญทำ เล่นล้อ เราขอเชิญ
คราชักรถ มองไปหน้า คราชักรถ
พาเหินหน อย่าเลี้ยวลด เมื่อพาเหิน
จงเดินทาง ที่ตรง เจ้าจงเดิน
พึงพาเพลิน สติดี ที่พึงพา
ทำทุกอย่าง สติขาด อาจทำทุกข์
แขนขาปลุก หากเปลี้ย เสียแขนขา
เมตตาคน ทนทุกข์ท้อ รอเมตตา
ชักรถพา ปลอดภัยนัก คราชักรถ
"ภาทิพ"
๑. การแต่งกลบท คล้ายลักษณะของเพลงยาว ขึ้นต้นด้วยวรรครับ หรือวรรคที่ ๒ ส่วนคณะ สัมผัส
๒. การลงเสียงวรรณยุกต์ท้ายวรรค เหมือนกับกลอนสุภาพทุกประการ
๓. ความสนุกในการแต่งกลบทสารถีชักรถ อยู่ที่การคิดคำ เพราะคำที่จะนำมาใช้ในสองคำแรก สองคำสุดท้ายของวรรค คือคำ ๆ เดียวกัน และคำ ๆ นั้น ก็ควรจะลงเสียงวรรณยุกต์ท้ายวรรค
ตามประเพณีนิยมด้วย
๔. เทคนิคก็คือต้องวางสองคำหลังก่อน เพื่อให้เสียงวรรณยุกต์ถูกต้อง แล้วจึง จะมาคิดความที่ใช้สองคำนั้น
และจะมีความคิดซับซ้อนล่วงหน้ายิ่งขึ้นไปอีกเมื่อต้องใช้สัมผัสระหว่างบท
๕. การแต่งกลบท สารถีชักรถ จึงเหมือนกับการวาง Story line นั่นเทียว
อย่างนี้แล้ว จะไม่ชื่นชมคุณค่าของภาษาไทยได้อย่างไร
ตัวอย่างการเล่นกลบทสารถีชักรถ
 |
จำเขียนลอง ตรองตรึก นึกจำเขียน
มิหันเหียน พึงจิต คิดมิหัน
รำพันความ ตามใจ ใฝ่รำพัน
โอ้ตัวฉัน ถูกศิษย์หลอก บอกโอ้ตัว
ชักรถกล ทนเขียน เพียรชักรถ
ปวดหัวหมด อดทน จนปวดหัว
เมามัวเขียน เจียนตกงาน พานเมามัว
จนซี้ซั้ว จบผล ทำจนซี้
 |
สรรค์สร้างถ้อยสารถีที่สรรค์สร้าง คอยเยื้องย่างอย่างครูสู้คอยเยื้อง
ตามเรื่องราวคราวนี้ชี้ตามเรื่อง คุณครูเปรื่องเรื่องร้อยถ้อยคุณครู
ภาษาสื่อก็หลายหลากมากภาษา สวยหรูหราเสนาะพริ่งยิ่งสวยหรู
เชิดชูชี้ดีใจใคร่เชิดชู ขอชมครูที่นำร่องต้องขอชม
|
ศิษย์เด่นเกิน ทำครูอาย ขายศิษย์เด่น
เพิ่งเริ่มเล่น ยังกระเจิง เพียงเพิ่งเริ่ม
ต่อเติมถ้อย ด้อยกว่าศิษย์ คิดต่อเติม
ต้องคอยเพิ่ม เรียนร้อยกรอง ยังต้องคอย
กลบท สารถีช่วยดล กลบท
ต้องถอยรถ ให้คล่อง คงต้องถอย
เพชรพลอยกานท์ หนึ่งเม็ด ดุจเพชรพลอย
เรียบเรียงร้อย สืบสาน ผ่านเรียบเรียง
|
ยอยกเกินเขินมิรับกับยอยก เอมอิ่มอกชื่นใจใคร่เอมอิ่ม
เพียงชิมรสพจมานผ่านเพียงชิม เลยลองลิ้มเล่นคำย้ำเลยลอง
คำช้อนกลประจักษ์ชัดจัดคำช้อน สมองว่อนวินเวียนไซร้ในสมอง
เทียบทองเพชรเม็ดใสไกลเทียบทอง สรรคำพ้องต้องเสียงเพียงสรรคำ
ยังด้อยไซร้ไม่เสนาะเพราะยังด้อย ขันขำถ้อยคร่ำครวญชวนขันขำ
ลองทำเก่งเร่งอุตส่าห์กล้าลองทำ วอนชี้นำศิษย์ด้วยช่วยวอนชี้
|
✿อุ้มบุญ ✿
น้องหญิงมา ไยไม่ลอง เล่าน้องหญิง
ฝึกสมองจริง ลองนึก ฝึกสมอง
ทำลองเล่น เช่นเฉกนี้ นี่ทำลอง
มาเลยน้อง กลบทสารถี รี่มาเลย
|
คำหลังคิด ไว้ก่อน ย้อนคำหลัง
สารถี มีแผนผัง ดั่งสารถี
หวดตีม้า คราชัก มักหวดตี
สองคำมี หน้าหลัง ทั้งสองคำ
มันง่ายนะ บอกกัน ว่ามันง่าย
พอขำคลาย คราเบื่อ เพื่อพอขำ
จดจำไว้ กลบท ต้องจดจำ
ขอเชิญทำ เล่นล้อ เราขอเชิญ
มาสามบท เยี่ยงนี้มีมาสาม
ครูเขินยาม ศิษย์เก่งกว่า พาครูเขิน
คำเกินเพราะ เสนาะรส หยดคำเกิน
อ่านแล้วเพลิน เจริญสาร มาอ่านแล้ว
|
ชักรถใจไม่พะวงหลงชักรถ ลืมหลงหมดโทษเขาเราลืมหลง
รีบปลงปล่อยพลอยเบาเรารีบปลง เดินทางตรงให้เห็นเป็นเดินทาง
เปรียบจิตไซร้ใช่รถลากหากเปรียบจิต เลิกร้างราพาผิดคิดเลิกร้าง
จับวางชักด้วยสติริจับวาง ดั่งตัวอย่างสารถีชี้ดั่งตัว
ความโกรธเกิดดับลงปลงความโกรธ ความชั่วโหดกล้ำกลืนฝืนความชั่ว
เมามัวหลงปลงใจไม่เมามัว หวั่นเกรงกลั้วอบายหมายหวั่นเกรง
|
ฟังสารธรรม นำนึกยั้ง คราฟังสาร
ที่หวังหวาน อาจไม่เป็น เช่นที่หวัง
เพราะชังชั่ว มัวเขลาโฉด โกรธเพราะชัง
มาคอยยั้ง หยุดไขว่คว้า ที่มาคอย
จึงสอนสั่ง ยั้งคำนึง เขาจึงสอน
เร่งถอยก่อน กิเลสมา พาเร่งถอย
หยุดคอยจิต นิดหนึ่ง พึงหยุดคอย
ภัยร้ายลอย สิ้นไป หมดภัยร้าย
|
กลบทของภาทิพ
|
||||
เบญจวรรณห้าสีนางนวล |
เบญจวรรณห้าสีเพียงพี่ |
เสือซ่อนเล็บ |
สารถีชักรถ |
สะบัดสะบิ้ง |
พระมหาวินัย ภูริปญฺโญ ทิวาพัฒน์
ลำดวน
กำลังเรียกข้อมูล กรุณารอสักครู่ ... 
02 พฤษภาคม 2554 22:27
#2427221
สารถี ชักรถลา สารถี
คืนค่ำนี้ เกินฝืนนั่ง หลังคืนค่ำ
ลองทำกล ให้ศิษย์ดู ครูลองทำ
นมัสการนำ พระปฏิบัติ นมัสการ