บทความเรื่อง จะเล่าให้คุณฟัง
แหล่งที่มา สำนักพิมพ์ ผีเสื้อสเปน ผู้เขียน ฆอร์เฆ่ บูกาย
ผู้แปล เพ็ญพิสาข์ ศรีวรนารถ
“ผมทำไม่ได้” ผมบอก “ผมทำไม่ได้จริงๆ” แน่ใจหรือ” เขาถาม “แน่สิครับผมไม่ปรารถนาสิ่งใดเลยนอกจากได้นั่งอยู่ต่อหน้าเธอ และบอกว่าผมรู้สึกยังไง แต่ผมรู้ผมทำไม่ได้” นักจิตบำบัดร่างท้วมนั่งขัดสมาธิบนเก้าอี้นวมสีฟ้าเก่าๆในห้องทำงาน เขายิ้ม จ้องตาผม และลดเสียง อย่างที่เขามักจะทำเวลาอยากให้ฅนตั้งใจฟัง แล้วพูดว่า “ให้ผมเล่าเรื่องเรื่องหนึ่งให้คุณฟังเถอะ” แล้วฆอร์เฆ่ก็เริ่มเล่า ไม่รอให้ผมรับคำด้วยซ้ำ
“เมื่อยังเป็นเด็ก ผมชอบละครสัตว์มาก และสิ่งที่ผมชอบมากกว่าเพื่อนก็คือสัตว์ต่างๆนั่นเอง สัตว์ที่ดึงดูดใจผมได้เป็นพิเศษก็คือช้าง ต่อมาผมรู้ว่ามันเป็นสัตว์ตัวโปรดของคนอื่นๆด้วย ระหว่างการแสดงเจ้าตัวใหญ่ยักษ์นี้แสดงให้เห็นถึงน้ำหนัก ขนาด และพละกำลังอันมหาศาลของมันแต่เมื่อแสดงจบจนถึงเวลาจะกลับไปแสดงอีกครั้งนั้น ขาข้างหนึ่งของมันถูกล่ามโซ่ไว้กับเสาหลัก “อย่างไรก็ตาม เสาต้นนั้นเป็นเพียงท่อนไม้เล็กๆ ตอกลงพื้นเพียงไม่กี่เซนติเมตร แม้โซ่ใหญ่และทนทานผมก็มั่นใจว่า สัตว์ซึ่งล้มต้นไม้ด้วยแรงของตนได้ย่อมปลดปล่อยตัวเองให้เป็นอิสระจากเสานั่นและหนีไปได้แน่ๆ “ผมยังรู้สึกถึงความลี้ลับดังกล่าว จวบจนบัดนี้อะไรกันแน่ที่เหนี่ยวรั้งมันไว้ ทำไมมันจึงไม่หนีไป “ตอนที่ผมอายุห้า-หกขวบ ผมยังเชื่อถือความรู้ของผู้ใหญ่ ผมจึงถามครู ถามพ่อ ถามลุงเกี่ยวกับความลี้ลับข้อนี้ของช้าง บางคนอธิบายให้ผมฟังว่า ช้างไม่หนีเพราะมันถูกฝึกให้เชื่อง “ผมจึงโพล่งถามไปว่า ถ้ามันถูกฝึกให้เชื่องแล้วทำไมยังต้องล่ามโซ่มันอีก ผมจำไม่ได้แล้วว่าได้คำตอบตรงคำถามหรือไม่แต่เมื่อเวลาผ่านไป ผมก็ลืมเรื่องความลี้ลับของช้างและเรื่องเสานั่น จะนึกได้ก็ตอนเจอคนอื่นๆ ซึ่งเคยตั้งคำถามเดียวกันนี้ด้วย “เมื่อไม่กี่ปีมานี้ ผมโชคดีได้พบคนฉลาดคนหนึ่งซึ่งพอจะตอบคำถามนี้ได้ “ช้างละครสัตว์ไม่หนี เพราะมันถูกล่ามกับเสาคล้ายๆกันนี้ตั้งแต่ยังเล็ก “ผมหลับตา นึกภาพช้างแรกเกิดที่ไม่มีทางสู้ถูกล่ามไว้กับเสา ผมแน่ใจว่าตอนนั้นช้างตัวน้อยต้องทั้งผลักทั้งดึงจนเหงื่อท่วมตัวเพื่อดิ้นให้ตัวเองเป็นอิสระ แม้มันจะพยายามเพียงใดก็ไม่สำเร็จ เสาต้นนั้นแข็งแกร่งเกินไปสำหรับมัน ผมนึกภาพมันนอนหมดแรง และวันต่อมามันก็ลองพยามยามอีก วันแล้ววันเล่า กระทั้งวันหนึ่ง วันอันเลวร้ายของชีวิต เจ้าสัตว์ตัวนี้ก็ยอมรับความอ่อนแอของตนและปลงใจในชะตาชีวิต “ช้างตัวใหญ่ยักษ์มีแรงมหาศาลที่เราเห็นในคณะละครสัตว์ไม่ยอมหนี เพราะเจ้าสัตว์น่าสงสารนั้นคิดว่าหนีไม่ได้ “ มันยังคงจำความอ่อนแอไร้กำลังที่รู้สึกหลังลืมตาดูโลกไม่นานได้ฝังใจ “สิ่งที่แย่ที่สุดก็คือ มันไม่เคยกลับไปตั้งข้อสงสัยเกี่ยวกับความทรงจำนั้นอย่างจริงจังอีกเลย “มันไม่เคยทดสอบกำลังของตนอีกเลย ไม่เคยเลย “ก็แบบนี้แหละเดเมียน เราทุกคนข่อนข้างจะเหมือนช้างในละครสัตว์นั่นแหละนะ เราท่องไปในโลกทั้งที่ถูกล่ามไว้กับเสานับร้อยๆ ต้นซึ่งกีดขวางเราจากอิสรเสรี “เราดำเนินชีวิตด้วยความคิด เราทำอะไรต่อมิอะไรไม่ได้ เพียงเหตุที่ครั้งหนึ่งนานมาแล้วเมื่อครั้งยังเป็นเด็กเราพยายามแต่ทำไม่สำเร็จ “เราจึงทำตัวเหมือนช้างนั่น และฝังหัวว่าฉันทำไม่ได้ ฉันทำไม่ได้ และไม่มีวันจะทำได้ “เราเติบโตมาด้วยความคิดนี้ซึ่งตีกรอบตัวเราเอง เราจึงไม่เคยลองพยายามปลดปล่อยตัวเองจากเสาต้นนั้นอีกเลย “บางครั้ง เมื่อเรารู้สึกว่ามีโว่ตรวนล่ามอยู่และเขย่ามันจนเกิดเสียง เราจะเหลือบมองเสาต้นนั้นและคิดว่า “ฉันทำไม่ได้ และไม่มีวันทำได้” ฆอร์เฆ่หยุดพูดนานพอสมควร แล้วจึงเข้ามาใกล้ๆผม นั่งลงตรงหน้าและพูดต่อ “นั่นคือสิ่งที่เกิดขึ้นแก่คุณ เดเมียน ชีวิตคุณถูกกำหนดด้วยความทรงจำของเดเมียนฅนนั้นซึ่ง ณ บัดนี้ไม่มีตัวตนอยู่แล้ว เดเมียน คนที่ครั้งหนึ่งเคยทำไม่สำเร็จ “ ทางเดียวที่จะล่วงรู้ว่าคุณทำสิ่งนั้นได้หรือไม่ คือ ลองดู พยายามลองอีกที ทุ่มเทแรงใจทั้งหมด แรงใจทั้งหมดเลยนะ”
หนังสือเล่มนี้เป็นหนังสือที่ได้เปลี่ยนแปลงชีวิตผู้คนมากมาย และยังสามารถช่วยเหลือจิตใจของผู้คนที่ตกอยู่ในสภาวะไม่ปกติให้กลับฟื้นคืนสภาพดังเดิม ซึ่งเป็นหนังสือที่อ่านแล้วสนุก ไม่เครียด ฆอร์เฆ่ บูกาย เป็นนักจิตวิทยา นักจิตบำบัดผู้ที่มีชื่อเสียงและมีความสามารถเป็นที่ยอมรับในวงการจิตเวชในหลายประเทศ แต่ที่เหนือกว่านั้นเขาเป็นนักเขียนที่มีอารมณ์ขัน จึงไม่น่าแปลกใจที่ผลงานทุกเรื่องทุกเล่มของเขานั้นเป็นที่น่าสนใจและขายดี และหนังสือเล่มนี้ก็เป็นผลงานเขียนเล่มแรกของ ฆอร์เฆ่ บูกาย ที่เพ็ญพิสาข์ ศรีวรนารถ นำมาให้นักอ่านไทยได้รู้จัก ในรูปแบบของนิทาน ซึ่งนิทานแต่ละเรื่องเขียนขึ้นเพื่อบอกตำแหน่งหรือนำทางเท่านั้น ส่วนการค้นหาลงไปในความลึกซึ้งของนิทานแต่ละเรื่อง เพื่อให้พบเพชรซึ่งถูกซ่อนไว้ ถือเป็นหน้าที่ของฅนอ่านแต่ละคนเอง....
