บทความจากหนังสือพิมพ์แนวหน้า ฉบับวันเสาร์ ที่ 23 เมษายน 2554

ติดตามอ่านบทความย้อนหลังได้ที่

http://www.naewna.com/allnews.asp?ID=97&HL=0&no=1

 

เศรษฐกิจไทย...เกษตร, ท่องเที่ยว , รักษาพยาบาล ระดับโลก World Class ? (บทเรียนจากความจริง กับดร.จีระ)

 
หัวข้อการเขียนของผมในสัปดาห์นี้จะเป็นเครื่องหมายคำถามใหญ่ๆ อยู่ด้วย

เมื่อถามว่า ประเทศไทยเก่งเรื่องอะไร?

เก่งหมายความว่า แข่งขันได้ มีคุณภาพ สร้างรายได้ มีพื้นฐานดีระดับโลก ไม่ว่าจะเป็นชาวต่างประเทศหรือชาวไทยทั่วไป ก็จะบอกเป็นเสียงเดียวกันว่าไทยเก่ง 3 เรื่อง

* เกษตร

* ท่องเที่ยว

* การรักษาพยาบาล และสุขภาพ อนามัย

แต่ถ้ามาดูกันจริงๆ แล้ว เราขาดความรู้หรือศักยภาพของทุนมนุษย์ในทั้ง 3 สาขา ที่จะนำไปสู่ความเป็นระดับโลกให้ได้

ในด้านการท่องเที่ยว เรามีการจ้างงาน 2 ล้านคน ส่วนมากในอาชีพต่างๆ สาขาการท่องเที่ยว เช่น

* การขนส่ง

* บริษัททัวร์

* ของที่ระลึก

* ร้านอาหาร

* อื่นๆ

เป็นแรงงานไร้ฝีมือที่ทำงานไปวันๆ ขาดการพัฒนาอย่างเป็นระบบ ไม่ทำให้การท่องเที่ยวเป็นเศรษฐกิจฐานความรู้และเศรษฐกิจสร้างสรรค์ เพราะขาด

* ภาษา

* การเป็นผู้ประกอบการ

* การบริหารจัดการสมัยใหม่อย่างแท้จริง

* การใช้ IT

อุตสาหกรรมการท่องเที่ยวของเราเป็นระดับโลก (World Class)ในความฝันเท่านั้น แต่ถ้าพัฒนาเรื่องคุณภาพทุนมนุษย์ก็จะไปสู่ความสำเร็จได้

ล่าสุดมีการวิจัย พบว่า การท่องเที่ยวของเราเก่งเพราะ คนไทย (Thai ness) ไม่ใช่แค่มีแหล่งท่องเที่ยวที่สมบูรณ์เท่านั้น นักท่องเที่ยวชอบการบริการระดับโลกของคนไทย คนไทยมีมารยาท มีวัฒนธรรม บริการนักท่องเที่ยวได้ดีที่สุดในโลก

คำถามก็คือ เราจะสร้างให้การท่องเที่ยวของเราเป็นระดับโลกได้อย่างยั่งยืนอย่างไร? สามารถอยู่ในระยะยาวได้หรือเปล่า? ก็ต้องหันมาดูทุนมนุษย์ในการท่องเที่ยวทั้งระบบอย่างจริงจัง

* พัฒนาทุนมนุษย์อย่างต่อเนื่อง

* พัฒนาการให้บริหารแบบไทยๆ

* พัฒนาพนักงานระดับล่างและระดับกลาง

สร้างขวัญกำลังใจ มีเกียรติและมีศักดิ์ศรีอย่างแท้จริง ผู้ประกอบการสนใจที่จะดูแลพนักงานเหล่านั้น เห็นคุณค่าของเขาแล้วหรือยัง?

ให้พนักงานทุกคนมีส่วนร่วมจริงหรือเปล่า ช่องว่างดังกล่าวจึงเกิดขึ้นเพราะ หน่วยงานราชการปัจจุบันทำหน้าที่ดูแลสิ่งเหล่านั้นมีไม่เพียงพอ ททท. ก็เก่งเรื่องการตลาด กระทรวงการท่องเที่ยวก็ยังใหม่ เอาใจใส่เรื่องทุนมนุษย์ ในสาขาการท่องเที่ยวไม่พอเพียง

การเขียนแผนของกระทรวงพาณิชย์ให้มีสภาพัฒนาทุนมนุษย์กับธุรกิจระดับชาติ และดูแลการท่องเที่ยวจึงเป็นส่วนสำคัญมาก เพื่อให้การท่องเที่ยวไทยเป็นระดับโลกต่อไป

ตัวเลขล่าสุด ทั้งๆ ที่มีปัญหามากมาย การท่องเที่ยวฟื้นตัวได้ดี และคาดว่าจะเพิ่มจำนวนนักท่องเที่ยวในปีนี้ได้ไม่ต่ำกว่า 5 - 6 % มีนักท่องเที่ยวเข้ามาไม่น้อยกว่า 16.5 ล้านคน และมีรายได้กว่า 6 แสนล้านบาท

ผมยังคิดว่า น่าจะมีการกำหนดเป้าหมายธุรกิจท่องเที่ยวให้ไกลไปถึง 20 ปีข้างหน้า นอกจากจะมีนักท่องเที่ยวเพิ่มเข้ามากกว่า 40 ล้านคน มีรายได้ 2 ล้าน 5 แสนล้านบาท เป็นไปได้ต้องสร้างทุนมนุษย์อย่างเป็นจริงเป็นจัง

มาดูที่ภาคเกษตร ตัวเลขที่น่ากลัวก็คือ

สัดส่วนของ GDP ภาคเกษตรต่อ GDP ปัจจุบันของประเทศแค่ 8 - 9 % แต่การจ้างงานถึง 45% แสดงว่า Productivity ของภาคเกษตรต่ำมาก

การจะทำให้เกษตรเป็นเกษตรแนวใหม่ มีมูลค่าเพิ่มมากกว่าเดิม เป็นเกษตรระดับโลก จึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง โดยเฉพาะ

1. หลักสูตร การสร้างผู้ประกอบการจากเกษตรกร

2. หลักสูตร พัฒนาการบริหารจัดการสมัยใหม่ ผสมกับภูมิปัญญาท้องถิ่น

3. การพัฒนาอาหารไทยให้มีคุณภาพในระดับโลกให้เป็น Thai food ระดับโลก

ภาพบรรยากาศ การปาฐกถาพิเศษ เรื่อง ความสำคัญของการพัฒนาศักยภาพผู้บริหารต่อการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของธุรกิจไทย ณ ห้องประชุมชั้น 6 กรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์ โดย สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ ร่วมกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์ เมื่อวันที่ 19 เมษายน 2554 ที่ผ่านมา

ผมมั่นใจว่าการที่มีสภาทุนมนุษย์เพื่อธุรกิจ คงช่วยภาคการเกษตรได้มาก การทำงานต้องเชื่อมโยงกับหน่วยงานที่มีหน้าที่โดยตรง เช่น

* กระทรวงเกษตรฯ

* องค์การกองทุนสวนยาง

* สหกรณ์การเกษตรทั่วประเทศ

โดยทำงานร่วมกัน แต่เน้นเรื่องการสร้างทุนมนุษย์ในภาคเกษตรให้เป็นรูปธรรม

การรักษาพยาบาลและสุขภาพอนามัยมีแนวโน้มจะไปได้ดี การรักษาพยาบาล ผู้ป่วยต่างประเทศที่มีรายได้สูง (Medical Hub) แต่จะสร้างปัญหา เพราะหมอไทยเก่งๆ ก็จะไม่สามารถทำงานดูแลให้คนในประเทศไทย จึงจะต้องสร้างความสมดุลให้เกิดขึ้น

นอกจากนั้น ธุรกิจต่อเนื่อง เช่น

* ธุรกิจสปา

* ธุรกิจเกี่ยวกับการออกกำลังกาย

* ธุรกิจความงาม

ประเทศไทยน่าจะมีศักยภาพระดับโลกได้ในเรื่องการรักษาสุขภาพอนามัย เพียงแต่อย่าให้ธุรกิจนำ ต้องพัฒนาทุนมนุษย์ในด้านการรักษาพยาบาลและอนามัย เพื่อความยั่งยืนและสร้างทุนมนุษย์ที่มีศักยภาพที่ประเทศอื่นๆ แข่งขันได้ลำบาก ที่จะทำให้สาขาการผลิตของการรักษาพยาบาล , การเกษตรและการท่องเที่ยว ก้าวไปข้างหน้าได้อย่างมั่นคงนั้น

การพัฒนาทุนมนุษย์จึงจำเป็นอย่างมากและคงไม่ใช่แค่พูด แต่ต้องทำให้สำเร็จด้วย

สุดท้าย เมื่อวันที่ 19 เมษายน 2554 ที่ผ่านมา สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ร่วมกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์ จัดสัมมนา "โครงการพัฒนาศักยภาพผู้บริหารและการจัดทำยุทธศาสตร์ธุรกิจของสมาคมการค้า" โดยให้ผมได้ปาฐกถาพิเศษ เรื่อง ความสำคัญของการพัฒนาศักยภาพผู้บริหารต่อการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของธุรกิจไทย ณ ห้องประชุมชั้น 6 กรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์

ศ.ดร.จีระ หงส์ลดารมภ์
เลขาธิการมูลนิธิพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ระหว่างประเทศ
[email protected]
www.gotoknow.org/blog/chiraacademy
แฟกซ์ 0-2273-0181