ภูมิต้านทานของร่างกายเป็นสิ่งวิเศษที่สุดที่มนุษย์จะพึงมี

ภูมิแพ้เป็นภาวะที่สามารถเกิดขึ้นได้กับคนทุกเพศทุกวัย ซึ่งมีเหตุปัจจัยหลายอย่างที่เกี่ยวข้องกับการปรับสมดุลของร่างกายทั้งปัจจจัยภายในซึ่งเกี่ยวข้องกับอาหารการกิน และปัจจัยภายนอกซึ่งเกี่ยวข้องกับที่อยู่อาศัยและสภาพแวดล้อม โดยเฉพาะดินฟ้าอากาศที่นับวันจะยิ่งแปรปรวนพอๆ กับใจคน โดยอาการภูมิแพ้นี้ไม่มีใครบอกได้ว่าจะเกิดเมื่อไหร่ คงต้องพึ่งพาการสังเกตตัวเองเป็นสำคัญ

จากการสังเกตอาการเปลี่ยนแปลงของตัวเองพบอาการที่เกี่ยวข้องกับการแพ้อาหาร ซึ่งก็ได้ลองศึกษาอาการด้วยตนเองคือ ครั้งแรกที่เกิดอาการแค่สงสัยปัจจัยที่ทำให้เกิดอาการ แต่ยังไม่ได้ฟันธง ครั้งที่สอง-สามหรือทุกครั้งที่ยังกินอาหารเหมือนเดิม ทำให้เริ่มแน่ใจ ครั้งที่สี่ จึงลองปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการกินและติดตามผล ทำให้ได้ข้อสรุปกับตัวเอง ดังนี้

- แพ้ขนมจีน คือ มีอาการหน้าบวมทุกครั้งหลังจากกินขนมจีนน้ำเงี้ยว (ลองเปลี่ยนเป็นเส้นก๋วยเตี๋ยว หน้าไม่บวม) ปกติเป็นคนชอบกินขนมจีนน้ำเงี้ยวมาก แต่พบว่ามีอาการหน้าบวมทุกครั้งหลังกินขนมจีนน้ำเงี้ยว ช่วงแรกสงสัยว่าเป็นเพราะน้ำพริกน้ำเงี้ยวกับน้ำปลา ก็ทดลองเปลี่ยนสูตรน้ำพริกและเปลี่ยนน้ำปลาเป็นซีอิ๊วขาว อาการยังคงเดิม จึงลองเปลี่ยนเฉพาะเส้น จากขนมจีนเป็นก๋วยเตี๋ยว พบว่าหน้าไม่บวม หลังจากนั้นก็ทดลองกินก๋วยเตี๋ยวน้ำเงี้ยวอีกสอง-สามครั้งก็ได้ผลเหมือนเดิม เมื่อลองกลับมากินขนมจีนน้ำเงี้ยวพบว่าหน้ากลับมาบวมอีก เลยได้ข้อสรุปให้ตัวเองว่าถ้าไม่อยากหน้าบวมให้กินก๋วยเตี๋ยวน้ำเงี้ยว แต่หากอยากกินขนมจีนน้ำเงี้ยว (หน้าบวมแหงๆ) ให้เลือกกินในวันที่ไม่ได้ไปทำงาน  

- แพ้มะเขือส้ม คือ มีอาการคลื่นไส้ อยากอาเจียน หลังจากกินอาหารที่ใช้มะเขือส้มลูกเล็กๆ เม็ดเยอะๆ เป็นวัตถุดิบ (ลองเปลี่ยนเป็นมะเขือเทศ ไม่มีอาการคลื่นไส้หรืออยากอาเจียน) อาการนี้ก็เป็นอาการที่พบโดยบังเอิญต่อเนื่องจากเจ้าน้ำเงี้ยวนี่แหละ ปกติที่บ้านจะใช้มะเขือเทศลูกใหญ่ทำอาหาร แต่บังเอิญว่าการทำน้ำเงี้ยวครั้งนั้น มะเขือเทศลูกใหญ่ขาดตลาด จึงเปลี่ยนมาใช้มะเขือเทศลูกเล็กที่ปลูกกันตามบ้าน (มะเขือส้ม) แทน หลังจากกินไปได้ไม่ถึงไหนก็เกิดอาการคลื่นไส้อยากอาเจียนตลอดเวลา คล้ายๆ อาการอาหารเป็นพิษ

- แพ้กุ้งตัวผู้ คือ มีอาการคันตามตัว เมื่อกินกุ้ง (ตัวผู้) เผา (ลองกินกุ้งตัวเมีย ไม่คัน) ปกติชอบกินกุ้งเผา ซึ่งไม่ได้สังเกตว่าตัวผู้ (กุ้งที่ไม่มีไข่หรือตัวเมีย (กุ้งที่มีไข่) แต่เท่าที่จำได้มักจะเป็นกุ้งที่มีไข่ ทุกครั้งก็ไม่มีอาการผิดปกติใดๆ แต่วันนั้นระหว่างตั้งหน้าตั้งตากินกุ้งเผาอย่างเอร็ดอร่อยก็รู้สึกคันที่หน้า ตามแขนและตัว ก็ยังสงสัยว่าแพ้อากาศรึเปล่า ซึ่งวันนั้นท้องฟ้าก็แจ่มใสดี ก็เลยมาเพ่งพิจารณาจานกุ้งที่อยู่ข้างหน้าพบว่ามีแต่กุ้งตัวผู้ ก็เลยสงสัยว่าคงจะแพ้กุ้งตัวผู้ ครั้งต่อๆ มาจึงพิถีพิถันเลือกกุ้งที่มีไข่ เพราะกินแล้วไม่มีอาการคัน    

นอกจากนี้ยังมีอาการแพ้อากาศ เช่น คันแต่ไม่มีตุ่มหรือผื่น ตุ่มคัน ผื่นคัน ปวดหัว มีไข้ต่ำ หน้าตึง/บวม ผิวเป็นจ้ำหรือเป็นปื้นแดงแต่ไม่คัน คล้ายกับยุงกัด ซึ่งเท่าที่สังเกตอาการตัวเองพบว่า

- จะมีตุ่มคันขึ้นที่หน้าหนึ่งเม็ด จากนั้นภายในครึ่งถึงหนึ่งชั่วโมง ฝนจะตกเกือบทุกครั้ง

- รู้สึกหน้าตึงและบวม มึนๆ เหมือนมีลมขึ้นหน้า ในสภาวะอากาศร้อนชื้น โดยเฉพาะเวลาเดินทางหรือเปลี่ยนสถานที่ทั้งในประเทศและต่างประเทศ   

สำหรับอาการแพ้อาหารน่าจะป้องกันง่ายกว่าแพ้อากาศเพราะใช้วิธีหลีกเลี่ยงอาหารแสลงต่างๆ แต่อาการแพ้อากาศนี้ ยังไม่รู้จะหลีกเลี่ยงยังไง คงต้องพยายามออกกำลังกายให้แข็งแรงไว้ก่อน

หากผู้อ่านท่านใดที่มีประสบการณ์เกี่ยวกับอาการภูมิแพ้และวิธีการดูแลตัวเองที่ได้ผล เชิญร่วมถอดบทเรียนได้ค่ะ