การบริหารการศึกษา

การบริการกับการเปลี่ยนแปลง

การบริหารการเปลี่ยนแปลง 

( Change Management )

สมชัย  เจียรกุล

                การเปลี่ยนแปลง  เป็นสิ่งที่ไม่อาจหลีกเลี่ยงได้  ทุกยุคสมัยจะมีการการเปลี่ยนแปลงจะรวดเร็วหรือส่งผลกระทบรุนแรงต่อองค์กรหรือไม่  เกิดจากองค์ประกอบในหลายภาคส่วนองค์ประกอบของการอยู่รอดของสังคมหรือองค์กร  จะมีการเปลี่ยนแปลงเข้ามามีส่วนเกี่ยวข้องและสัมพันธ์กันโดยตรง  ชาร์ล ดาร์วิน เคยกล่าวไว้ว่า  “ผู้ที่อยู่รอด มิใช่เป็นสายพันธ์ ( Species ) ที่แข็งแรงที่สุดหรือฉลาดที่สุด หากแต่ว่าเป็นผู้ที่สามารถตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงได้ดีที่สุดต่างหาก ”  โดยมีองค์ประกอบสำคัญที่ผลักดันให้องค์กรเกิดการเปลี่ยนแปลง คือ

                1.  คน ( Man / People  )

                2.  เงินหรือทรัพยากร ( Money / Resources )

                3.  เทคโนโลยีและวิชาการ ( Technology and Methodology )

                4.  งานหรือผลงาน ( Work / Performance )

                จากองค์ประกอบที่สำคัญดังกล่าว  จะเป็นแรงผลักดันให้เกิดแรงกดดันอันก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลง  2 อย่างขึ้น  คือ

                1)  แรงกดดันจากภายนอก ( External Forces )  ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างและเทคโนโลยีในการผลิตใหม่ ๆ ขึ้น

                2)  แรงกดดันจากภายใน ( Internal Forces )  เป็นการเปลี่ยนแปลงภายในองค์กรเกิดเป็นองค์ความรู้ใหม่  ทักษะและเจตคติของสมาชิกภายในองค์กร 

                เกิดเป็นการปรับเปลี่ยนวัฒนธรรมขององค์กรขึ้นใหม่  ดังนี้  

                การเปลี่ยนแปลงระดับบุคคล  การเปลี่ยนแปลงนี้เป็นการปรับเปลี่ยนมุมมอง (ทิฏฐิ) และทัศนคติ (Attitude) การเปิดใจให้กว้างไม่ยึดติดอยู่กับความคิด หรือความรู้เดิม ๆ ถือว่าเป็นการเปลี่ยนแปลงที่ยิ่งใหญ่  เป็นการเริ่มต้นสู่การเปิดรับสิ่งใหม่ด้วยใจที่ไม่เป็นอคติ (Bias) ไม่ยึดติดอยู่กับรูปแบบจนอาจลืมสาระและวัตถุประสงค์ที่แท้จริงของสิ่งนั้นๆ ทำให้เห็นความเป็นจริงของระบบ โดยที่ไม่มองข้ามความงดงามอันเนื่องมาจากความหลากหลาย (Diversity)

                การเปลี่ยนแปลงระดับองค์กร  เป็นปรับเปลี่ยนเพื่อให้ได้มาซึ่งโครงสร้างองค์กรที่แบนราบ (Flat) ไม่สลับซับซ้อน เป็นองค์กรที่มีความยืดหยุ่น (Flexible) เป็นการบริหารโดยผ่านกระบวนการ (Process) อาศัยการทำงานแบบร่วมกันเป็นทีม เป็นระบบขององค์กรที่มีชีวิต  เป็นระบบที่เปิด (Open System) ที่จำเป็นต้องมีปฏิสัมพันธ์กับสิ่งแวดล้อมอยู่ตลอดเวลา เป็นระบบที่ประกอบด้วยชีวิต จิตวิญญาณ ความรู้สึก ความสัมพันธ์ระหว่างกัน ที่ไม่ต้องออกมาเป็นตัวหนังสือ หรือคำสั่ง

การสร้างการเปลี่ยนแปลงในองค์กร  เดิมจะใช้หลักทางด้านการจัดการ (Management) ซึ่งจะได้ผลดีเฉพาะกับสิ่งที่เป็นสิ่งของ (Things) เท่านั้น แต่เรื่องการเปลี่ยนแปลงส่วนใหญ่เป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับคน ซึ่งหากจะให้ได้ผลแล้วจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องใช้สิ่งที่เรียกว่า ภาวะผู้นำ (Leadership) มาใช้  การเปลี่ยนแปลงสู่สำเร็จต้องเริ่มต้นด้วย วิสัยทัศน์ที่ชัดเจนและจูงใจก่อนเป็นอันดับแรก เพราะนั่นคือ การกำหนดทิศทางและวางเป้าหมายสำหรับอนาคตขององค์กร   การสร้างความเชื่อ หรือศรัทธาก็เป็นองค์ประกอบสำคัญที่จะทำให้การเปลี่ยนแปลงนั้น ๆ มีโอกาสที่จะสำเร็จเป็นอย่างสูง