ใต้หล้าฟ้าเมืองไทย

 

 

                     

เรื่องของปากท้อง ความอยู่ดีมีสุขของชีวิต เป็นความต้องการพื้นฐานของมนุษย์ทุกคน ไม่ว่ายากดีมีจนอย่างไร ก็ต้องการ อยู่ดีมีสุขทั้งสิ้น

 

  

คุณมะเดื่อมีโอกาสเข้าร่วมประชุมประชาคมหมู่บ้าน (ในฐานะภาคีเครือข่าย) เพื่อสำรวจความต้องการของชาวบ้านในการนำไปทำแผนชุมชนของ อบต. ได้เข้าร่วมประชุมมาแล้ว 2 หมู่บ้าน ทำให้ได้ข้อสังเกตบางประการที่น่าจะเป็นประโยชน์สำหรับผู้ที่ต้องมีหน้าที่เกี่ยวข้องกับเรื่องปากท้องของชาวบ้าน  ดังนี้

 

 

1. ชาวบ้านไม่เข้าใจเกี่ยวกับ " กลยุทธ์ "  ในการจัดทำแผนชุมชน ไม่ทราบขอบข่ายที่เกี่ยวข้องของแต่ละกลยุทธ์

2. ชาวบ้านขาดความรู้  ความเข้าใจ ในเรื่องของวิธีการหรือกระบวนการ ของนวัตกรรม เทคโนโลยี ใหม่ ๆ ในการพัฒนาอาชีพ  เช่น การรวมกลุ่ม  การต่อรอง  ศูนย์เรียนรู้ชุมชน เกษตรอินทรีย์ รูปแบบของการทำการเกษตรแผนใหม่ หรือเทคนิคในการกำจัดโรคและศัตรูของพืชที่ไม่ใช้สารเคมี  เป็นต้น

3. ชาวบ้านจะมุ่งเสนอความต้องการ ในรูปแบบของสิ่งที่เป็นรูปธรรมชัดเจน  คือ ด้านสาธารณูปโภค  (ถนน ไฟฟ้า  ประปา ) เป็นหลัก

4. ผู้ที่มีหน้าที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาท้องถิ่น ขาดการ " เข้าถึง เข้าใจ  ให้ความรู้ ) กับชาวบ้านอย่างเพียงพอ  ทำให้ชาวบ้านมองข้ามความจำเป็นเร่งด่วนในการประกอบอาชีพ  เช่น การระวังป้องกัน โรคและแมลง  การกักเก็บน้ำ   เตรียมการเกี่ยวกับสาธารณภัย  เป็นต้น

5. ความไม่รู้  ทำให้ชาวบ้านขาดความ " กล้า " ที่จะแสดงความคิดเห็น ในการประชุมจึงเห็นผู้ที่เสนอความคิดเพียงคนสองคน  อีกหลาย ๆ คน " นั่งฟัง - นั่งหลับ"

6. การที่เจ้าหน้าที่ที่ต้องรับผิดชอบและเกี่ยวข้องกับการพัฒนา และส่งเสริมชาวบ้านโดยตรง ไม่ได้ " เข้าถึง " ในความต้องการของชาวบ้านอย่างแม้จริง ไม่ได้ "เข้าใจ" ถึงความไม่รู้ของชาวบ้าน  และ ไม่ได้ " ให้ความรู้"  ในส่วนที่จะเสริมเติมต่อให้ชาวบ้าน จึงทำให้ข้อมูลที่ได้จากการนำเสนอของชาวบ้าน  " วน ๆ เวียน ๆ  "  อยู่กับด้านสาธารณูปโภค จนดูเหมือนเป็น " โครงการล้านปี " 

7. การพัฒนาชุมชน แบบ "ห่างเหิน" ของเจ้าหน้าที่ หรือผู้ที่มีส่วนรับผิดชอบ ทำให้เกิด " ช่องว่าง " ที่ก่อให้เกิด " ไม่ได้ข้อมูลที่แท้จริง" จะเห็นว่า  เมื่อถามถึงผู้รับผิดชอบในการประสานงาน หรือเป็นตัวแทนของท้องถิ่นว่าเป็นใคร  ก็ไม่ได้คำตอบที่ชัดเจน  นั่นหมายถึง การมอบหมายงาน แล้วขาดการนำไปปฏิบัติ และขาดการติดตาม ดูแลของผู้มอบหมาย  (จะเห็นได้บ่อยที่สุด ในการนำชาวบ้านไปอบรม  แล้วก็จบแค่นั้น)

8. เมื่อเกิดความแตกแยกทางความคิดในชุมชน  การนำเสนอความต้องการ ก็กลายเป็นการหักล้างกัน  เพื่อเอาชนะกัน

 

  

หากผู้ที่เกี่ยวข้องกับปากท้องของชาวบ้านทั้งโดยตรง และโดยอ้อมทั้งหลาย ใช้วิธีการทำงานโดยยึดหลัก " เข้าถึง  เข้าใจ  ให้ความรู้"  กับชาวบ้านอย่างจริงจัง แล้วไซร้ การเสนอความคิดเห็นและความต้องการของชาวบ้าน คงไม่ออกมาในรูปแบบทำทางสร้างถนนเป็นส่วนมากอย่างนี้  และการเสนอความคิดเห็นและความต้องการของชาวบ้านคงอย่างชัดเจนและทั่วถึงมากกว่านี้  คงที่นั่งฟัง และ นั่งหลับ คงจะไม่มีให้เห็น 

         ยังเหลืออีก 2 หมู่บ้านที่ คุณมะเดื่อจะต้องเข้าร่วมประชุม ยังไม่แน่ใจว่า จะมีความต้องการ " ทำทาง สร้างถนน" อีกสักกี่สาย....เนาะ...!