“หมอนิรันดร์” ระบุโครงการต้องสร้างความชอบธรรม-การมีส่วนร่วมชุมชน นักวิชาการชี้ กพร.ไร้น้ำยาทำรายงานประเมินสิ่งแวดล้อม แค่ปักหมุดรังวัดยังขัดแย้งชาวบ้าน มองต้องแก้ต้นตอ “กฏหมายแร่บิดเบี้ยว”
เมื่อเร็วๆนี้ ที่มหาวิทยาลัยขอนแก่น คณะอนุกรรมการสิทธิชุมชน ภายใต้คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) จัดประชุมเพื่อดำเนินการตรวจสอบข้อเท็จจริงเรื่องการศึกษาและประเมินสิ่งแวด ล้อมระดับยุทธศาสตร์(SEA) โครงการพัฒนา เหมืองแร่โปแตซ โดยเชิญภาคส่วนที่เกี่ยวข้องเข้าร่วม
อาทิ กลุ่มอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมอุดรธานี บริษัทเอเชียแปซิฟิคโปแตซคอร์ปอเรชั่น จำกัด (เอพีพีซี) ซึ่งขอประทานบัตรทำเหมืองโปแตซอุดรธานี สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กลุ่มชาวบ้านในพื้นที่เหมืองแร่โปแตซขอนแก่นและมหาสารคาม เอ็นจีโอ นักวิชาการ แต่กรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่(กพร.) ซึ่งเป็นหน่วยงานหลักที่มีอำนาจออกประทานบัตรไม่ได้เข้าร่วม
นายปริญญา นุตาลัย นักวิชาการและอดีตกรรมการผู้ชำนาญการการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อมด้าน เหมืองแร่ กล่าวว่ากฏหมายเมืองไทยมีปัญหา เพราะที่ผ่านมามักจะออกมาว่าทรัพยากรดิน น้ำ ป่า แร่ เป็นของรัฐ ประชาชนไม่เกี่ยว ยกตัวอย่างการแก้ไขกฎหมายแร่ปี 2545 ที่มีการให้สามารถซอนไซไปเอาสินทรัพย์ใต้ดินตั้งแต่ 100 เมตรขึ้นไป มันเป็นปัญหา ถ้าไม่แก้กฎหมายแร่ก็จะเกิดประเด็นขัดแย้งไปทุกอย่อมหญ้า
“การทำ SEA นั้น หน่วยงานรัฐยังไม่มีความพร้อม ทั้งเครื่องมือ บุคคล เทคโนโลยี ยิ่งมีระยะเวลาเพียง 10 เดือนคงไม่เกิดประโยชน์ กพร.ไม่ ควรทำ เพราะ SEA เป็นเรื่องใหญ่ ถ้าจะทำสิ่งสำคัญคือการมีส่วนร่วมของประชาชนที่สมบูรณ์แบบ แค่กรณีการรังวัดปักหมุด กพร.ก็ทำผิดหลักการมีส่วนร่วมแล้ว ชาวบ้านสามารถฟ้องคดีได้” นายปริญญา กล่าว
ด้านนายแพทย์นิรันดร์ พิทักษ์วัชระ กรรมการ สิทธิมนุษยชนแห่งชาติ กล่าวว่าการลงมาจัดเวทีในครั้งนี้ก็เพื่อต้องการตรวจสอบว่าการทำ SEA โครงการเหมืองแร่โปแตซภาคอีสาน มีความถูกต้องชอบธรรมหรือไม่ เพราะได้รับเรื่องร้องเรียนจากชาวบ้าน โดยเฉพาะพื้นที่โครงการเหมืองแร่โปแตซอุดรฯ ในกรณีที่ กพร.ลงมาปักหมุดรังวัดจนเกิดความขัดแย้งกับชาวบ้าน เนื่องจากหน่วยงานภาครัฐไม่สามารถสร้างความมั่นใจให้ประชาชนได้ จึงไม่อยากให้เกิดความขัดแย้งลุกลามบานปลายไปมากกว่านี้
“การมาครั้งนี้เพื่อสร้างความเข้าใจให้กับบริษัทเอกชนที่จะทำเหมือง โปแตซ ให้เกิดการรับรู้ในการสร้างการมีส่วนร่วมกับประชาชนที่มีสิทธิในการร่วมตรวจ สอบ ร่วมตัดสินใจ” นพ.นิรันดร์ กล่าว.
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า กรณีขัดแย้งโครงการเหมืองแร่โปแตซอุดรธานี ซึ่ง กพร.มีโครงการจะให้ประทานบัตรบริษัทเอกชนเข้ามาสำรวจและทำเหมือง แต่ชาวบ้านกลุ่มอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมอุดรธานีออกมาคัดค้านโดยให้เหตุผลว่า เป็นโครงการที่ยังไม่ผ่านรายงานวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม-สุขภาพ และการประชาพิจารณ์รับฟังความคิดเห็นของชุมชน แต่กลับมีการลงไปปักหมุดรังวัดในพื้นที่.
