การจัดการศึกษา

   งบประมาณไม่ใช่ข้อจำกัดในการจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาเด็กนักเรียนในโรงเรียนขนาดเล็ก  ปัญญาต่างหากที่อยู่เหนือคำว่า ขาดแคลนงบประมาณ แม้จะจนเงินแต่ถ้าหากไม่จนปัญญา ก็สามารถจะเสาะหาวิธีการที่ได้มาซึ่งงบประมาณ โดยไม่จำเป็นต้องรอราชการ 

   เป็นที่รับรู้กันโดยทั่วไปโรงเรียนขนาดเล็กงบประมาณก็เล็กตาม ยิ่งถ้าหากวิสัยทัศน์การบริหารยังมุ่งเน้นไปสู่ งานโชว์ หมายถึง กิจกรรมหรือผลงานอะไรก็ได้ที่ปรากฏรูปร่างออกมาเป็นรูปธรรมมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า สวยงามฉาบฉวย เด็กๆในโรงเรียนนั้นก็ขาดโอกาสที่จะได้รับการพัฒนาด้านศักยภาพที่มีอยู่เฉพาะตัวบุคคล เพราะครูไม่มีเวลาพอที่จะมาค้นหา และไม่มีงบประมาณที่จะส่งเสริมสิ่งที่ค้นพบไปให้สุดๆได้เพราะหมดงบประมาณ

    ตัวอย่างการบริหารโครงการท่ามกลางความขาดแคลนของโรงเรียนขนาดเล็ก ที่สามารถประสบผลสำเร็จได้

    โครงการพัฒนาความสามารถเด็กพิการเรียนร่วม ซึ่งได้รับการอนุมัติงบประมาณตลอดปีการศึกษา 300 บาท ในจำนวนนักเรียน  13 คน โดยการบริหารในเวลาปกติก็จะใช้งบประมาณรายหัวที่นักเรียนทั้งโรงได้รับการจัดสรรเท่ากัน แต่เมื่อถึงปลายปีการศึกษาผลการพัฒนามันก้าวไกล เด็กพิการได้เป้นตัวแทนภาคไปแข่งขันระดับชาติ ฝันของเด็กพิการคนหนึ่ง ผู้ปกครอง และครูผู้รับผิดชอบคงล่มสลาย ในวันที่ได้รับกานชี้แจงว่าโรงเรียนไม่มีงบประมาณ โรงเรียนขนาดเล็กส่วนใหญ่เขาไม่ส่งเด็กไป  แต่การไม่สิ้นปัญญา ทำให้ผู้รับผิดชอบโครงการนำปัญหาไปหารือผู้นำชุมชน ผู้นำชุมชนรวมตัวกันทำหนังสือของความอนุเคราะห์จากองค์กรต่างๆ และชุมชนได้เงินมา 8,800 บาท สามารถนำนักเรียนไปสู่ขวัญกลับมาพร้อมด้วยความภาคภูมิใจของเด็ก ผู้ปกครอง ครู ชุมชนกันอย่างถ้วนหน้า แม้จะมีปัญหาว่าทำข้ามหน้าโรงเรียน แต่ที่สุดผลของโครงการนี้ทำให้ชุมชนได้ตระหนักว่าเขาต้องมีส่วนร่วมในการบริหารจัดการศึกษาให้สามารถเดินไปสู่ความสำเร็จ เกิดการประสานความร่วมมือร่วมใจขึ้น จากการจัดการศึกษาของโรงเรียนที่ไม่มีใครใส่ใจรับรู้ มาเป็นกล่าวขานถามไถ่ถึงด้วยความสนใจ

    โครงการนำนักเรียนไปแหล่งเรียนรู้ระดับชั้นอนุบาลได้รับการจัดสรรงบประมาณ 2336บาท ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 900บาท แต่ไม่ได้รับการอนุมัติงบประมาณในส่วน ป 1 ได้รับอนุมัติแต่เวลา การบริหารจัดการโครงการโดยใช้ปัญญาที่มีอยู่ การไปแหล่งเรียนรู้นำผู้ปกครองคู่ไปกับลูกหลาน ช่วยค่ารถ ยังไม่พอขอแรงชุมชนใครจะไปทัศนศึกษาสมัครมา ค่ารถ 8500  บาท เดินทางไปต่างจังหวัด อบอุ่นแม่ลูกจูงมือกันเที่ยว สร้างความรักความเข้าใจระหว่างชุมชน โรงเรียน ครอบครัว

     ที่กล่าวมาทั้งหมดเป็นประสบการณ์ตรงจริงที่ดำเนินมาในปีนี้ ดูอาจจะกร้าวในสายตาผู้บริหารแต่งานที่ออกมาช่วยอธิบายภาพของโรงเรียนได้หลายๆเรื่อง ที่สำคัญที่สุดเด็กๆได้รับการพัฒนาเต็มศักยภาพ เต็มโอกาส จนอะไรก็จนได้แต่อย่าจนปัญญาการศึกษาไทยจะไปได้รอด