แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1
กลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา
ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1
รายวิชา สุขศึกษา
ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2553
หน่วยที่ 1 การสร้างสัมพันธภาพสำหรับวัยรุ่น
เรื่อง ประกาศรับเพื่อนใหม่
เวลา 50 นาที
ผู้สอน นางสาวธนารัตน์ แก้วกลม
มาตรฐานการเรียนรู้
มาตรฐาน พ 2.1 เข้าใจและเห็นคุณค่าของชีวิต ครอบครัว เพศศึกษา และมีทักษะในการดำเนินชีวิต
ตัวชี้วัดช่วงชั้น
เข้าใจในคุณค่าของความเป็นเพื่อน ความเสมอภาคทางเพศ สามารถสร้างและรักษาสัมพันธภาพกับผู้อื่น
จุดประสงค์การเรียนรู้
1. เพื่อให้นักเรียนเข้าใจคุณค่าของความเป็นเพื่อน และการมีสัมพันธภาพกับผู้อื่น
2. เพื่อให้นักเรียนสามารถพัฒนาตนเอง เพื่อความมีสัมพันธภาพที่ดีต่อบุคคลอื่น
จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม
- นักเรียนบอกประโยชน์ของการมีสัมพันธภาพที่ดีต่อผู้อื่นได้
- นักเรียนเกิดความตระหนักในการเคารพสิทธิและความเสมอภาคทางเพศต่อบุคคลทั่วไป
- นักเรียนนำวิธีการพัฒนาตนเองไปสร้างสัมพันธภาพที่ดีในชีวิตประจำวันได้
สาระการเรียนรู้
“เพื่อน” มีบทบาทสำคัญตลอดชีวิตของคนเรา โดยเฉพาะในช่วงวัยรุ่น การพัฒนาความสัมพันธ์ให้เกิดมิตรภาพและการรักษาความเป็นเพื่อนให้คงอยู่และแน่นแฟ้นขึ้นนั้นเป็นทักษะที่ต้องเรียนรู้ทั้งการเป็นผู้ให้และผู้รับ การปรับตัวเข้าหากัน โดยเป็นความสัมพันธ์ที่พร้อมแบ่งปัน ไม่เอารัดเอาเปรียบกัน รวมทั้งการเคารพตัวตนของกันและกัน
กระบวนการจัดการเรียนรู้ (การอภิปรายกลุ่มย่อย Small Group Discussion)
ขั้นนำ ( 2 นาที)
- ครูดำเนินกิจกรรมนำเข้าสู่บทเรียน โดยถามผู้เรียน ดังนี้
- แต่ละคนมีเพื่อนสนิทหรือไม่
- สิ่งที่เราชอบในตัวเพื่อนสนิทของเรา คืออะไร
- คิดว่าเพื่อนสนิทของเรา ชอบอะไรในตัวเรา
ขั้นสอน(45 นาที)
- ครูดำเนินกิจกรรมติดแผ่นตัวอย่าง “ประกาศรับเพื่อนใหม่” ไว้บนกระดาน และอธิบายว่ากิจกรรมที่จะเรียนรู้ในวันนี้ เป็นการช่วยกันค้นหา “คุณลักษณะสำคัญของเพื่อนที่เราอยากได้” จากนั้นเมื่อได้คุณลักษณะของเพื่อนที่เราต้องการแล้ว ให้แต่ละกลุ่มช่วยกันจัดทำโปสเตอร์ เพื่อประกาศหาเพื่อนที่จะมาเป็นเพื่อนใหม่
- แบ่งกลุ่มผู้เรียนออกเป็นกลุ่มย่อย 5 กลุ่มเท่าๆกัน โดยให้มีกลุ่มหญิงล้วน 1 กลุ่ม และกลุ่มชายล้วน 1 กลุ่ม กลุ่มที่เหลือให้คละเพศ จากนั้นแจกกระดาษฟลิบชาร์ทให้กลุ่มละ 1 แผ่น พร้อมปากกา ให้เวลาแต่ละกลุ่มระดมความคิดเห็นและเขียนประกาศรับเพื่อนใหม่
- เมื่อหมดเวลา ให้ทุกกลุ่มนำใบประกาศของกลุ่มไปติดไว้ที่หน้าห้อง และให้ตัวแทนแต่ละกลุ่มออกมานำเสนอ
- ระหว่างที่นำเสนอ ให้ครูจดบันทึกคุณลักษณะที่ตรงกันของทุกกลุ่ม และสังเกตความแตกต่าง ความเหมือนระหว่ากลุ่มหญิงล้วน ชายล้วน และกลุ่มคละเพศ เพื่อนำมาแลกเปลี่ยนกับนักเรียน
- ครูใช้คำถามชวนคิด เพื่อแลกเปลี่ยนความเห็นหลังจากทุกกลุ่มนำเสนอเสร็จ ดังนี้
- มีคุณลักษณะข้อใดบ้างที่ทุกกลุ่มต้องการเหมือนกันหรือคล้ายกัน (เขียนแยกไว้บนกระดาน)
- คุณลักษณะที่คนส่วนใหญ่ต้องการจากเพื่อน คิดว่าหาได้ยากหรือง่ายในคนๆหนึ่ง เพราะอะไร
- คุณลักษณะที่ทุกกลุ่มต้องการให้เพื่อนคนใหม่มีนั้น สามารถสร้างขึ้นได้หรือไม่ อย่างไร
- คิดว่าตัวเองสามารถทำตัวให้เป็นคนที่มีคุณลักษณะตามที่ประกาศไว้ได้ง่ายหรือยาก เพราะเหตุใด
- หลังจากนั้น ครูแจกใบประเมิน “เพื่อนใหม่” ให้นักเรียนทุกคน พร้อมทั้งอธิบายคำชี้แจง
เมื่อตอบเสร็จ ให้ทุกคนส่งแบบประเมินคืนครู
ขั้นสรุป (3 นาที)
1. ครูสรุปประเด็นสำคัญของการเรียนรู้ ดังนี้
- เพื่อนมีบทบาทสำคัญต่อชีวิตเรามากโดยเฉพาะในช่วงวัยรุ่น เนื่องจากเป็นธรรมชาติของวัยรุ่นทุกคนที่ต้องการการยอมรับจากเพื่อนในกลุ่ม
- คุณลักษณะพื้นฐานของการเป็นเพื่อนที่ทุกคนอยากได้ เป็นทักษะที่เราสามารถพัฒนาให้เกิดขึ้นได้ด้วยตัวเอง
- การสร้างความสัมพันธภาพระหว่างเพื่อน ต้องตั้งอยู่บนพื้นฐานของการรู้จัก “ให้” และ “รับ” จึงจะทำให้สัมพันธภาพนั้นเป็นไปด้วยดี เราจึงต้องเรียนรู้ที่จะเข้าใจความต้องการของตนเอง ความคาดหวังที่เรามีต่อผู้อื่น และที่ผู้อื่นมีต่อเรา การเรียนรู้ที่จะยอมรับผู้อื่นและการทำให้ผู้อื่นยอมรับตนเอง
2. ครูเปิดโอกาสให้นักเรียนซักถาม
สื่อ/อุปกรณ์
- แผ่นตัวอย่าง “ประกาศรับเพื่อนใหม่”
- ใบประเมิน “เพื่อนใหม่”
- กระดาษฟลิบชาร์ท
- ปากกาเคมี
- กระดาษกาว
แหล่งการเรียนรู้
- ครู
- นักเรียน
การวัดและประเมินผล
- สังเกตพฤติกรรมนักเรียนในการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม
สะท้อนคิด
จากการที่ได้ใช้แผนการสอนนี้ ดิฉันรู้สึกว่านักเรียนมีความสนใจที่จะเรียน เพราะเป็นเรื่องใกล้ตัว ที่นักเรียนจะสามารถนำไปใช้ได้จริงๆ และยังเป็นการสร้างความสนใจให้นักเรียนได้เรียนรู้นิสัยใจคอ ความชอบต่างๆที่เพื่อนๆร่วมห้องได้แสดงความคิดเห็นออกมา แผนการสอนนี้จะใช้ได้ผลดีมาก ก็ต่อเมื่อครูนำไปใช้ในการเรียนการสอนคาบแรกที่นักเรียนเพิ่งจะมาเจอกัน เพราะเป็นแผนการสอนที่นำไปใช้กับนักเรียนในระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 จะทำให้นักเรียนมีปฏิสัมพันธ์ที่ดีต่อกันอีกด้วย