TQM

ภาวะผู้นำกับการบริหารคุณภาพโดยรวม(TQM : Total Quality Management)

โดย...จรี  วัชรวงษ์  ผู้อำนวยการชำนาญการพิเศษ โรงเรียนวัดบ่อนอก(ทองวิทยา)
         สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาประจวบคีรีขันธ์เขต 1

         ในการบริหารองค์กรแต่ลงองค์กรนั้น ผู้นำองค์กรคือปัจจัยที่สำคัญที่จะพาองค์กรนั้นๆให้ก้าวผ่านปัญหาและอุปสรรคต่างๆและมุ่งไปสู่เป้าหมายที่ได้กำหนดไว้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งนอกจากผู้นำจะมีความพร้อมด้านความรู้ ความสามารถ ประกอบกับความชำนาญเฉพาะตนตามตำแหน่งแล้วก็ยังไม่เพียงพอ เพราะการบริหารงานนั้นเป็นทางศาสตร์และศิลป์อยู่ด้วยกัน ดังนั้นจึงเป็นความจำเป็นที่ผู้นำองค์กรจะต้องมีหลักการและนวัตกรรมในการบริหารจัดการ ควบคู่ไปกับคุณธรรมจริยธรรมด้วย ซึ่งต้องค้นคว้า ศึกษาเรียนรู้และเลือกสรรเอาหลักการ ทฤษฎีการบริหารงาน ที่พิจารณาแล้วว่าดีและเหมาะสมกับบริบทขององค์กร นำมาประยุกต์ใช้เพื่อเพื่อพัฒนาองค์กรสู่ความเป็นเลิศตามเป้าหมายและสอดคล้องกับความต้องการของสังคมและประเทศชาติต่อไป ซึ่งนอกจากหลักการบริหารที่ดีแล้ว สิ่งสำคัญอีกประการหนึ่งคือความมีภาวะผู้นำขององค์กรนั่นเอง และเมื่อกล่าวถึงหลักการบริหารจัดการที่ดีก็มีอยู่หลายทฤษฎีด้วยกันแต่ในที่นี้ขอนำหลักการบริหารที่กำลังเป็นที่นิยมคือการบริหารคุณภาพโดยรวม(TQM : Total Quality Managemrnt) มาเชื่อมโยงกับภาวะผู้นำในการจะนำไปประยุกต์ใช้กับองค์กรหรือหน่วยงานให้ประสบผลสำเร็จมีประสิทธิภาพและสร้างความพึงพอใจแก่ผู้รับบริการทั้งภายในและภายนอกองค์กรโดยรวมต่อไป

การบริหารคุณภาพโดยรวม (TQM : Total Quality Managemrnt)คืออะไรและสำคัญอย่างไร

          มีนักวิชาการ ผู้เชี่ยวชาญหลายท่านทั้งชาวต่างชาติและแม้แต่ชาวไทยได้ให้คำจำกัดความและความหมายของการบริหารคุณภาพโดยรวม (TQM) ไว้ดังนี้

          สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ (ก.พ.ร.)

               TQM หมายถึง แนวทางการบริหารองค์กรที่ยึดถือคุณภาพเป็นศูนย์กลางและอาศัยการมีส่วนร่วมของสมาชิกทุกๆคนในองค์กรโดยมุ่งเป้าหมายไปที่ความสำเร็จระยะยาวขององค์กรจากการสร้างความพึงพอใจให้แก่ลูกค้าและเอื้อประโยชน์ต่อสมาชิกทุกคนในองค์กร

         ดร.วีระพจน์  ลือประสิทธิ์สกุล
              TQM คือ ชุดปรัชญา ความรู้ เทคนิค วิธีการ สำหรับบริหารธุรกิจ เพื่อผลิตสินค้าและบริการที่ช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของมนุษย์ให้ดียิ่งขึ้นเรื่อยๆโดยพนักงานทุกๆคนมีส่วนร่วม

         Department of Defense กระทรวงกลาโหมของรัฐบาลสหรัฐอเมริกา
              TQM เป็นยุทธศาสตร์เพื่อปรับปรุงสมรรถนะอย่างต่อเนื่องในทุกระดับและทุกๆจุดมีอยู่ในความรับผิดชอบ มันประกอบด้วยเทคนิคการบริการขั้นพื้นฐาน จิตใจที่มุ่งมั่นที่จะปรับปรุงและเป็นเครื่องมือทางวิชาการภายใต้โครงสร้างที่มีวินัย โดยพุ่งเป้าไปที่ทุกๆกระบวนการ ประสิทธิภาพของการปรับปรุงนั้น เพื่อสนองตอบเป้าหมายในมุมกว้าง อาทิ การลดต้นทุน เพิ่มคุณภาพ ทันกำหนดและสอดคล้องกับภารกิจที่ต้องการคือ เพิ่มความพึงพอใจของผู้ใช้บริการเป็นวัตถุประสงค์ที่อยู่เหนือสิ่งอื่นใด

               จึงพอสรุปความหมายของ TQM ได้ว่า คือความรู้ เทคนิคและวิธีการขั้นพื้นฐานอันจะเป็นแนวทางการบริหารองค์กรสู่ความเป็นเลิศ โดยการมีส่วนร่วมของบุคลากรในองค์กร ภายใต้จิตใจที่มุ่งมั่น มีวินัยเพื่อสนองตอบความพึงพอใจของผู้รับบริการทั้งภายในและภายนอกองค์กร

 

          TQM มีลักษณะที่สำคัญ3 ประการ คือ

          1. การสร้างความพึงพอใจให้กับลูกค้า

          2. ทุกคนมีส่วนร่วม

          3. เป็นระบบบริหารที่ประกอบด้วย ปรัชญา แนวคิดและวิธีการที่ชัดเจน

          แต่การที่องค์กรจะบรรลุผลตามลักษณะที่สำคัญของ TQM ได้นั้นตัวจักรที่สำคัญก็คือผู้นำองค์กรนั่นเอง เพราะผู้นำองค์กรเปรียบเสมือนฟันเฟืองของเครื่องจักรที่จะขับเคลื่อนทุกองค์ประกอบขององค์กรไปสู่เป้าหมายที่กำหนดไว้ได้อย่างสง่างาม และองค์ประกอบที่สำคัญที่สุดของตัวผู้นำเองก็คือ "ภาวะผู้นำ"

แบบจำลองความเป็นผู้นำ Leadership Model โดย Daniel Goleman

          แบบจำลองนี้แสดงให้เห็นว่า ผู้นำจะต้องมีครบเครื่องทั้งด้านพฤติกรรมและคุณลักษณะ ความรู้  ทักษะ ความสามารถและใช้ความครบเครื่องนั้นในการกำหนดวิสัยทัศน์ที่ท้าทาย ตลอดจนผลักดันให้นำวิสัยทัศน์ที่กำหนดไว้นั้นไปสู่การปฏิบัติอย่างแท้จริง

          ภาวะผู้นำ คืออะไร? คงเป็นคำถามที่หลายคนอยากทราบคำตอบ นักวิชาการหลายๆท่านก็ได้ให้ความหมายของคำว่าภาวะผู้นำไว้อย่างหลากหลาย เช่น

          คอตเตอร์ (Kotter) แห่งมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด

          ภาวะผู้นำ หมายถึงความสามารถในการเผชิญกับภาวะการเปลี่ยนแปลงได้ โดยมีผู้นำเป็นผู้สร้างวิสัยทัศน์ให้เป็นตัวกำกับ ทิศทาง ขององค์กรในอนาคต จากนั้นจึงจัดวางคนพร้อมทั้งสื่อความหมายให้เข้าใจ วิสัยทัศน์และสร้างแรงดลใจแก่คนเหล่านั้น ให้สามารถเอาชนะอุปสรรคเพื่อไปสู่วิสัยทัศน์ดังกล่าว

        อิทธิกร  เพ็งรอด

         ภาวะผู้นำ เป็นความสามารถด้านอิทธิพลต่อบุคคลในกลุ่มเพื่อนำไปสู่ความสำเร็จตามเป้าหมายใช้กระบวนการสั่งการ การมีอิทธิพลต่อผู้อื่น การมีปฏิสัมพันธ์ โดยถ่ายทอดแนวคิดไปสู่การปฏิบัติ ดังนั้น อาจกล่าวได้ว่า ภาวะผู้นำเป็นการมีปฏิสัมพันธ์ที่ไม่หยุดนิ่งของกระบวนการ3 อย่างที่มีความเกี่ยวเนื่องและมีอิทธิพลต่อกัน ได้แก่ ผู้นำ(Leaders) ผู้ตาม (Follows)และสถานการณ์(Situations)อันนำไปสู่การบรรลุผลสำเร็จตามเป้าหมาย

        พยอม  วงศ์สารศรี
         ภาวะผู้นำ  เป็นกระบวนการที่บุคคลหนึ่ง(ผู้นำ) ใช้อิทธพลและอำนาจของตนกระตุ้นชี้นำให้บุคคลอื่น(ผู้ตาม) มีความกระตือรือร้น เต็มใจทำในสิ่งที่เขาต้องการ โดยมีเป้าหมายขององค์การเป็นจุดหมายปลายทาง

         สรุปได้ว่า  ภาวะผู้นำหมายถึง  กระบวนการที่ผู้นำองค์กรใช้กลวิธีต่างๆในการนำกลุ่มไปสู่ความสำเร็จตามเป้าหมาย โดยทั้งนี้จะต้องวางวิสัยทัศน์ที่ท้าทาย มีปฏิสัมพันธ์ที่ดีกับผู้ร่วมงานและมีความสามารถในการสร้างแรงดลใจแก่ผู้ร่วมงานให้สามารถเอาชนะอุปสรรคอันนำไปสู่การบรรลุผลสำเร็จตามเป้าหมายที่ต้องการได้

         ดังนั้นในการบริหารงานเพื่อไปสู่คุณภาพโดยรวม ตามหลักการบริหารคุณภาพโดยรวม(TQM) นั้น  ผู้นำองค์กรอาจใช้กลวิธีต่างๆให้เหมาะสมกับสถานการณ์ในการชักนำ ชี้แนะและชักจูงให้บุคลากรทั้งในและนอกหน่วยงานให้ความร่วมมือในการปฏิบัติงานตามความต้องการ  อาทิเช่น
         - การทำตนเป็นตัวอย่างที่ดีทั้งทางด้านการครองตน ครองคนและครองงาน
         - ความชัดเจนและมีเหตุผล
         - ความเป็นกัลยาณมิตร
         - การเสริมแรงทางบวก
         - การเป็นนักประสานงานที่ดี   ฯลฯ

         การบริหารคุณภาพโดยรวม(TQM:Total  Quality  Management) เป็นงานที่ท้าทายสำหรับผู้บริหาร การทำงานทุกครั้ง สิ่งที่พบเสมอคือปัญหาในการทำงาน บางครั้งผู้บริหารมีความมุ่งมั่นอย่างแรงกล้าที่จะขับเคลื่อนไปสู่คุณภาพแต่ผู้ตามยังไม่ยอมรับการเปลี่ยนแปลง ฉะนั้น ผู้บริหารจึงต้องเร่งสร้างภาวะผู้นำให้บังเกิดแก่ตนเองและผู้ร่วมงานพร้อมไปกับการปลูกฝังค่านิยมพื้นฐานหรือจิตสำนึกขององค์กรให้สอดคล้องกับแนวคิดของการบริหารคุณภาพโดยรวม(TQM:Total QualityManagement) ให้แก่ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย(Stakeholders) ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญในการทำงานแบบมีส่วนร่วมอันจะส่งผลไปสู่ความสำเร็จในการบริหารคุณภาพโดยรวม(TQM) ในที่สุด

        ดังนั้นสิ่งสำคัญที่สุดประการหนึ่งที่จะทำให้องค์กรสามารถบริหารจัดการอันจะนำไปสู่คุณภาพโดยรวมได้บรรลุผลสำเร็จและมีประสิทธิภาพ ก็คือ ภาวะผู้นำของบุคลากรผู้รับผิดชอบภารกิจต่างๆขององค์กรนั่นเอง

        แหล่งอ้างอิง

               สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ.2549 ชุดคู่มือเทคนิคและวิธีการบริหารจัดการสมัยใหม่  ตามแนวทางการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี(25เล่ม).
(พิมพ์ครั้งที่ 2) , กรุงเทพฯ:สหมิตรพริ้นติ้ง

            http://www.novabizz.com/NovaAce/Leader.htm

http://www.kru-itth.com/index.php?=show&ac=article&ld=420819&Ntype=6

http://www.kruinter.com/show.php?id_quiz=98&p=1

http://qcc.eget.co.th/qcceget48/TQM.pdf