คุณค่าของความเป็นมนุษย์

ความตระหนักคือ  ความรู้ชัดแจ้งและความเข้าใจ
คุณค่า  คือ  ความมีประโยชน์การให้ความสำคัญ
“มนุษย์”  คือ   สัตว์ที่รู้จักใช้เหตุผล, สัตว์ที่มีจิตใจสูง
ดังนั้น ความตระหนักเกี่ยวกับคุณค่าของความเป็นมนุษย์  ก็คือความรู้แจ้งและเข้าใจในคุณค่าของความเป็นสัตว์ทีมีจิตใจสูงและรู้จักใช้เหตุผลซึ่งองค์ประกอบของคุณค่าของความเป็นมนุษย์มีดังนี้คือ  ความจริง คือสิ่งที่ไม่เปลี่ยนแปลง  ความสงบสุข  ความรัก  ความเมตตา  ความประพฤติชอบ และอหิงสา คือไม่เบียดเบียนซึ่งกันและกัน และอีกหนึ่งหลักธรรมคือ สัปปุริสธรรม ๗ ประการ  ซึ่งประกอบไปด้วย 
๑. รู้จักเหตุ คือรู้จักพิจารณาว่าเมื่อทำแล้วผลที่เกิดจะเป็นเช่นไร ๒. รู้จักผล คือ รู้จักว่าสิ่งที่ตนกำลังได้รับนั้น เกิดจากเหตุใด เป็นผลอันเกิดจากการกระทำอย่างไร ๓. รู้จักตน คือรู้จักตัวเองว่าเป็นใคร และจะต้องปฏิบัติตนให้เหมาะสมกับภาวะและฐานะของตน จะได้รักษาความ มีค่าของตัวไว้ได้ ๔. รู้จักประมาณ คือรู้จักประมาณว่าควรทำสิ่งใดเพียงใดที่เป็นการพอเหมาะพอควรแก่ ภาวะและฐานะของตน ๕. รู้จักกาล คือรู้จักเวลา รู้ว่าเวลาใดควรทำหรือไม่ควรทำอะไร ๖. รู้จักประชุมชน คือรู้จักภาวะและฐานะนิสัยใจคอบุคคลนั้นๆ ให้ถูกต้อง เพื่อว่าจะได้ ปฏิบัติตนที่เกี่ยวข้องด้วยให้เหมาะให้ควรแก่ประชุมชนนั้น  ๗. รู้จักบุคคล คือรู้จักภาวะและฐานะนิสัยใจคอของบุคคลนั้นๆ ให้ถูกต้อง เพื่อว่าจะได้ ปฏิบัติตนที่เกี่ยวข้องด้วยให้เหมาะให้ควร

อ้างอิง: สรุปจากหนังสือ อัจฉริยะ บนทางสีขาว ดร.อาจอง ชุมสาย ณ อยุธยา
และ  จากhttp://www.mahamakuta.inet.co.th/study/study64/mk6412.html