วันก่อน(26มกราคม2554)ผมได้รับเชิญจากเทศบาลตำบลสาวะถี อำเภอเมืองขอนแก่น ให้เข้าร่วมประชุมคณะทำงานพัฒนาคุณภาพชีวิตแรงงานในชุมชนของเทศบาลฯ ซึ่งมีเจ้าหน้าที่ทั้งของเทศบาลสถานีอนามัย(ซึ่งราชการเขาเรียกว่า "โรงพยาบาลฯ"แล้ว) และตัวแทนกลุ่มแรงงานในพื้นที่ทั้งกลุ่มจักรสาน กลุ่มหม่อนไหม และกลุ่มอาหารพื้นบ้าน(แจ่วบอง) ขาดเพียงแกนนำแรงงานภาคเกษตรกรรมจากกลุ่มเพาะเมล็ดพันธุ์ และกลุ่มปุ๋ยหมัก ซึ่งเป็นกลุ่มเป้าหมายที่ท้องถิ่นต้องการดูแลเรื่องคุณภาพชีวิตแรงงานฯ ทั้งเรื่องสวัสดิการและสุขภาพความปลอดภัยฯ
ตำบลสาวะถี ซึ่งอยู่ไม่ใกลจากตัวเมืองขอนแก่นมากนัก ถือเป็นชุมชนชานเมือง มีชุมชนหรือตำบลติดต่อกันจำนวนมาก จึงทำให้ผมหลงทางเข้าออกทุกครั้งที่เข้าไปในพื้นที่ วิถีชีวิตของคนในพื้นที่เริ่มเกี่ยวพันธ์กับสังคมเมือง และคนทำงานในพื้นที่ส่วนใหญ่ก็พักกันในเมืองเป็นส่วนใหญ่ ส่วนคนในพื้นที่ก็ไปทำงานกันในเมือ ดูแล้วมันวุ่นวายเหมือนกัน..
อาชีพและแรงงานทั้งยังคงเหลือในชุมชน เช่นการเกษตรพื้นบ้าน การจักสาน หม่อนไหมและแจ่วบอง และสินค้าพื้นบ้านอื่นๆ ต่างเคยได้รับการส่งเสริมและดูแลจากท้องถิ่นมาอย่างต่อเนือง ทั้งด้านการจัดหาทุนสนับสนุนการผลิตและการตลาดในบางครั้ง ซึ่งแกนนำแรงงานทั้งกลุ่มจักสาน(พ่อหมาย) กลุ่มหม่อนไหม(แม่หลิง) และอาหารพื้นบ้าน(แม่วันทอง) รวมทั้งเจ้าหน้าที่ของเทศบาลและอนามัยต่างก็รับว่าเทศบาลให้การสนับสนุนด้านทุนและการช่วยเหลือต่างๆเกือบทุกปี
ประเด็นที่เป็นเป้าหมายการพัฒนาฯทั้งเรื่องสวัสดิการและสุขภาพความปลอดภัย ทุกฝ่ายทั้งเจ้าหน้าที่และแกนนำแรงงานฯต่างก็ยอมรับว่ายังไม่เคยได้รับการส่งเสริมหรือดูแลจากหน่วยงานใดๆเลย โดยเฉพาะกลุ่มเพาะเมล็ดพันธุ์ ซึ่งเป็นแรงงานภาคเกษตรกรรมที่มีพันธะสัญญากับเอกชน(ซึ่งยังรู้ว่าเป็นใครบ้าง) และมีการใช้สารเคมีเป็นจำนวนมากแต่ยังขาดส่งเสริมการดูแลและป้องกันตนเองจากท้องถิ่นและหน่วยงานต่างๆ
และสิ่งหนึ่งที่ผมเองมีความสงสัยและเป็นห่วงคือ "อาชีพและแรงงานในชุมชน อนาคตจะเป็นอย่างไร" เพราะจากข้อมูลจากแกนนำของกลุ่มต่างๆ พบว่า ทั้งกลุ่มอาชีพจักสาน หม่อนไหม หรืออาหารพื้นบ้าน จะมีแรงงานและการผลิตลดลงเรื่อยๆ เพราะแรงงานที่เหลือก็มีอายุมากขึ้น แม้ท้องถิ่นและหน่วยงานต่างๆให้ความสนใจในการพัฒนาระบบสวัสดิการ และระบบบริการสุขภาพความปลอดภัยในการทำงานแก่แรงงานในพื้นที่(ตามเป้าหมายของแผนฯ หรือความต้องการของท้องถิ่น) แต่หากอนาคตอาชีพและแรงงานที่เป็นพื้นฐานการดำเนินวิถีชีวิตในชุมชนเปลี่ยไปหรือหมดไป การพัฒนาอาจต้องหันกลับมาดูที่ตัวแรงงาน ทักษะการผลิตและการจัดการต่างๆ ที่จะทำให้อาชีพของชุมชนได้รับความสนใจและพึ่งตนเองได้จากทุกฝ่าย โดยเฉพาะกับ "แรงงานในชุมชน ที่เป็นรากฐานทางเศรษฐกิจและสังคมของชุมชน อย่างยั่งยืน
