นี่คือความรู้และทักษะของหน่วยงานและเจ้าหน้าที่หน่วยงานให้ทุน เมื่อมีคนมาถามผมว่า สกว. มีวิธีติดตามโครงการอย่างไร ผมตอบว่าไม่ทราบ เพราะผมออกจาก สกว. มาเกือบ ๑๐ ปีแล้ว
เมื่อเขาถามว่า สมัยผมเป็น ผอ. สกว. ผมทำอย่างไร คำตอบคือผมไม่ติดตามเพื่อผลงานของฝ่ายให้ทุน หรือพูดแรงๆ ก็ว่าไม่ได้ติดตามผลงานของโครงการ แต่ทำหน้าที่จัดการหรือช่วยอำนวยความสะดวกให้นักวิจัยมีผลงานคุณภาพสูง และมีชื่อเสียงจากผลงาน
เพราะเราไม่คิดว่านักวิจัยมาทำงานให้ สกว. แต่คิดว่า สกว. ทำงานรับใช้นักวิจัย และรับใช้ประเทศชาติ สกว. มีหน้าที่จัดการงานวิจัยให้ประเทศไทยมีความเจริญก้าวหน้าจากผลงานวิจัยคุณภาพสูง และจากการมีนักวิจัยที่มีความสามารถสูงทำหน้าที่เป็นสมองให้แก่สังคม เรามองว่าการทำงานวิจัยของนักวิจัย และการจัดการงานวิจัยของ สกว. เป็นการร่วมมือกันยกระดับความสามารถด้านการวิจัยของชาติ และยกระดับความสามารถของนักวิจัยเอง
ด้วยท่าทีที่ถูกต้องเช่นนี้ และด้วยกลไกการกลั่นกรองคุณภาพของข้อเสนอโครงการวิจัย และตรวจสอบขีดความสามารถของนักวิจัยของแต่ละโครงการ เราก็ไม่ต้องทำงานหนักในด้านติดตามผลงาน สามารถใช้เวลากับงานสร้างสรรค์ ในการคิดหาวิธีจัดการงานวิจัยแบบใหม่ๆ หรือคิดโจทย์วิจัยใหม่ๆ หรือโจทย์วิจัยที่มีคุณค่าสูงต่อสังคม
ด้วยท่าทีที่เหมาะสม. และวิธีการจัดการต้นทาง (upstream management) ที่เหมาะสม การจัดการที่กลางทาง (midstream management) ซึ่งรวมการติดตามโครงการด้วย ก็ไม่ต้องลงแรงมาก เพราะจะมีโครงการที่ต้องลงแรงติดตามเพียงไม่ถึงร้อยละ ๑๐ มีเวลาและสมองเอาไปดำเนินการจัดการที่กลางทางในเชิงบวก ที่ช่วยเพิ่มคุณภาพและคุณค่าของงานวิจัย เช่นการจัดประชุมนำเสนอผลงานของชุดโครงการ ร่วมกันในหมู่นักวิจัยของแต่ละโครงการย่อยของชุดโครงการ โดยมีผู้ทรงคุณวุฒิมาให้ข้อคิดเห็นติชมและเสนอแนะ วิธีเพิ่มคุณค่าของผลงานวิจัย
การติดตามโครงการที่ดีที่สุดคือ ติดตามแบบไม่ติดตาม หรือติดตามแบบมีคุณค่าเหนือการติดตาม
