ในปัจจุบันการเรียกร้องสิทธิ การทวงสิทธิ์ของชาวบ้านเกิดขึ้นมากมาย
... ทำไมชาวบ้านถึงคิดว่าพวกเขามีสิทธิ์ในทรัพยากรเหล่านั้นร่วมกันแต่ฝ่ายราชการเองหรือคนในเมืองมักคิดว่าชาวบ้านไม่มีสิทธิ์การตีความหมายของสิทธิมนุษยชนไม่ตรงกันเป็นท่มาของความขัดแย้ง ในการใช้ทรัพยากรร่วมกัน มีคำถามที่เราควรช่วยกันตอบ อยู่ 2 ข้อ คือ
1.การอ้างสิทธิตามความหมายที่แตกต่างกันนั้นเกิดขึ้นได้อย่างไร
2. ความหมายของสิทธิชุมชน เช่นไร จึงจะส่งเสริมสิทธิของเกษตรกรพร้อมกับการใช้ทรัพยากรให้ยั่งยืนและเป็นธรรม <p> ก่อนที่เราพยายามจะตอบตำถามเราลองกลับไปดูที่มาของนโยบายรัฐที่พยายามออกกฏระเบียบ กฏหมายลักษณมายาคติในการกีดกันสิทธิตามหลักการของสิทธิเชิงเดี่ยว ซึงได้แนวคิดมาจากเพื่อกีดกันสิทธิในการเข้าถึงทรัพยากร..ผลพวงจากแนวคิดนี้ เกิดการออกเอกสารสิทธิ์ (นส.3 , โฉนดที่ดิน) และเร่งรัดการประกาศพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติ ซึ่งสิ่งเหล่านี้ทำไห้เกิดการเป็นเจ้าของ และครอบครองอย่างเบ็ดเสร็จเด็ดขาด และละเลยความเป็นชุมชนซึ่งไม่สามารถกำหนดหน่วยพื้นที่ได้แน่นอน และชุมชนไม่สามารถเป็นเจ้าของได้ตามกฏหมาย.. </p><p></p><p> สิ่งที่น่าสนใจอีกประการหนึ่งคือ สิทธิในลักษณะซับซ้อนทับกันบนหน่วยพื้นที่เดียวกัน เพราะว่าถึงแม้เราเป็นเจ้าของที่ดินที่มีหลักฐานก็ไม่ใช่ว่าทุกอย่างจะเป็นสมบัติของเราทั้งหมด เช่นกรณีต้นมะม่วงที่อยู่ในที่ดินของท่าน ท่านอาจจะเป็นเจ้าของต้นมะม่วง ลูกมะม่วง แต่สิ่งที่อยู่บนต้นมะม่วง เช่น ไข่มดแดง คนอื่นก็มีสิทธิที่จะมานำเอาไข่มดแดงไปใช้ได้ เพราะเราไม่ได้เลี้ยงมดแดง ไข่มดแดงจึงเป็นสิทธิที่มันทับซ้อนกันอยู่ของชุมชน </p><p> คุณค่าของสิทธิชุมชนเชิงทับซ้อนจะสามารถสร้างหลักประกันให้กับความสามารถในการยังชีพของทุกคนในชุมชน ในทางตรงกันข้าม ถ้าเราไม่เข้าใจในสิทธิชุมชนเชิงซ้อน มีการกีดกันสิทธิ ชาวบ้านก็จะสูญเสียความสามารถในการยังชีพของเขา กรณีป่ากับคน คนกับป่า สิทธิเชิงซ้อนถึงแม้ทางกฎหมายจะชี้ว่าป่าสงวนเป็น (สมบัติ) ของกรมป่าไม้ คุณมีความเป็นเจ้าของอย่างเบ็ดเสร็จและเด็ดขาด ชาวบ้านเองไม่สามารถเข้าไปใช้ประโยชน์จากป่าเพื่อยังชีพได้ </p><p> แต่ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้น เอกชนหรือนายทุนกับดังรับสัมปทาน ตัดไม้ ขุดภูเขาได้ จึงไม่แน่ใจว่าที่กันป่ากันภูเขาไว้ “กันไว้ให้กับใคร?” แนวทางที่เราควรจะให้ชาวบ้านได้เห็นสิทธิชุมชนที่เป็นทั้งความสัมพันธ์เชิงอำนาจ ความชอบธรรมและอัตลักษณ์ ตนเองของกลุ่ม ของชุมชน ควรจะมีบทบาทดังนี้</p><p>1. ควรสร้างอำนาจท้องถิ่นให้เกษตรกรมีส่วนร่วมกับการพัฒนามากขึ้น </p><p>2. เกษตรกรต้องร่วมเคลื่อนไหว ผลักดัน กับภาคประชาสังคม เพื่อให้คนเมืองได้เสียสละบ้าง</p><hr>
คำสำคัญ
</span></span><p>อัตลักษณ์ หมายถึง ความพยายามที่จะสร้างความชอบธรรมให้กับสิทธิชุมชนในพื้นฐานของความเป็นมนุษย์</p><p>สิทธิชุมชน หมายถึง ความสัมพันธ์เชิงอำนาจ ความชอบธรรม และฐานคิด ในการแสดงอัตลักษณ์และตัวตนของกลุ่มชนต่าง ๆ </p>
