Agriculture for Better Living and Global Economy
เรื่องของสถานการณ์โลกปัจจุบัน
- มีประชากร 6,866 ล้านคน
- ประชากรมีอายุ 60+ = 605 ล้านคน
- อายุขัยเฉลี่ย 65.8 ปี
- มีคนว่างงาน 190 ล้านคน (อัตราว่างงาน 6.1%)
คาดการณ์อีก 15-20 ปีข้างหน้า
- คาดว่ามีประชากรประมาณ 7,600 ล้านคน (ปี 2020) (9,000 ล้าน ปี 2050)
- ประชากรมีอายุ 60+ = 1,200 ล้านคน (ปี 2025)
เรื่องของสถานการณ์ไทยปัจจุบัน
- มีประชากร 64 ล้านคน
- อายุขัยเฉลี่ย 72.5 ปี
- สัดส่วนวัยทำงาน : ผู้สูงวัย 6.3 : 1
- อัตราการเพิ่มประชากร 0.63% (เดิม 3.1% ปี 1960)
- อัตราว่างงาน 2.1%
คาดการณ์อีก 15-20 ปีข้างหน้า
- มีประชากร 69 ล้านคน (ปี 2020)
- สัดส่วนวัยทำงาน : ผู้สูงวัย 3.3 : 1 (ปี 2020)
ปัจจุบันประเทศไทยมีจำนวนเกษตรกรชาวไร่ชาวนาลดลงเรื่อย ๆ ในขณะที่อายุเฉลี่ยของผู้ประกอบอาชีพเกษตรกรมากขึ้น
สิ่งที่จะเกิดขึ้นแน่นอน
- ขาดแคลนพลังงานอย่างรุนแรง
- การแย่งชิงน้ำ และปัญหาน้ำท่วม น้ำแล้ง
- ความสามารถในการเข้าถึงอาหาร และยารักษาโรค
- การถือครองที่ดิน ที่ไม่เป็นธรรม
- คนตกงานในสาขาที่มีการผลิตจำนวนมาก
- ความไม่เท่าเทียมกันในสังคม
ปัญหาของประเทศไทยในปัจจุบัน คือ คนไทยทำอาชีพเกษตรกรน้อยลง และทำให้มีอายุเฉลี่ยของคนที่ทำการเกษตรเพิ่มขึ้น เราต้องพยายามลดอายุเฉลี่ยของเกษตรกรให้น้อยลงให้ได้ ทำให้ต้องตระหนักถึงแนวทางในการพัฒนาด้านการเกษตร ซึ่งมีลักษณะที่เป็นฟาร์มมากขึ้น มีการใช้เครื่องจักรกลแทนแรงงานคน ประชาชนจึงหันไปประกอบอาชีพอื่น
“เกษตรกรที่ทำการเกษตรเป็นอาชีพหลัก จะใช้เทคโนโลยีใหม่ๆ มาใช้ในระบบการเพาะปลูก ส่วนเกษตรผู้สูงอายุจะหาเลี้ยงชีพจากเกษตรแบบยังชีพ” (อัมมาร สยามวาลาม, 2547)
สำหรับสภาพทั่วไปทางการเกษตรของไทย พบว่า ปัญหาการถือครองที่ดินยังเป็นอีกปัจจัยหนึ่งที่ทำให้เกิดการเสื่อมถอยของอาชีพเกษตร การเกษตรกรรมในปัจจุบันมุ่งเน้นการผลิตเป็นหลัก แต่ผลผลิตต่อพื้นที่ยังมีน้อย ซ้ำต้นทุนการผลิตยังสวนทางกับมูลค่าผลผลิตที่ได้ ซึ่ต่อไปขนาดพื้นที่ต่อคนจะค่อย ๆ เพิ่มขึ้นเป็นลำดับ เนื่องจากมีการใช้เครื่องจักรกลเพิ่มมากขึ้น
สำหรับในด้านการวิจัย พบว่า อัตราส่วนนักวิจัยไทยต่ำ ดังนั้นประเทศไทยคงต้องเร่งพัฒนานักวิจัยเพิ่มมากขึ้นทั้งในด้านปริมาณและคุณภาพ
การส่งออกผลผลิตเกษตรของไทยในปัจจุบันเองยังต้องมีการพัฒนา เนื่องจากโดยส่วนใหญ่แล้วการส่งออกผลผลิตที่แปรรูปจะได้เปรียบและสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับสินค้าได้มากกว่า แต่ต้องคำนึงถึงคุณภาพและความปลอดภัยด้วย
ข้อมูลจากการบรรยายของ รศ.ดร.พีรเดช ทองอำไพ วันที่ 9 กันยายน 2553
