ขอบคุณกรณีศึกษาและ อ.ทศพล ที่แลกเปลี่ยนเรียนรู้ทางกิจกรรมบำบัด ณ คลินิกคณะกายภาพบำบัด ม.มหิดล ในคุณลุงอัมพาตซีกขวาและสามารถทำกิจกรรมการดำเนินชีวิตอย่างสุขใจ

ดร.ป๊อป: สวัสดีครับคุณลุง [ขณะนั่งกดมือลงน้ำหนักเหยียดแขนบนเตียง แต่ผมลองปรับท่าทางการลงน้ำหนักลดเกร็งกระตุกของคุณลุงและพบว่า "ข้อต่อปลายนิ้วโป้งขวางอจิกมากกว่าปกติ"] นิ้วโป้งงอ คุณลุงคิดว่าอย่างไรครับ

คุณลุง: นิ้วโป้งงอ เหยียดออกยาก แม้ว่าสมองจะสั่งให้เหยียด ทำกิจวัตรประจำวันก็ลำบาก เพราะเปิดมือเหยียดนิ้วได้ไม่มาก เมื่อนิ้วโป้งพยายามเกร็งงอตลอดเวลา

ผมนั่งคิดสักครู่หนึ่ง จึงปิ้งแว๊บ...แล้วหันไปแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับนักกิจกรรมบำบัดทศพลจึงพบว่า กิจกรรมบำบัดที่ฝึกทักษะการทำกิจวัตรประจำวันและการใช้มือของคุณลุงนานกว่า 2 ปี ก็ดูคล่องแคล่วขึ้น แต่ไม่สามารถแก้อาการเกร็งกระตุกข้อศอก และยังคงมีปัญหานิ้วโป้งเกร็งงอขณะตั้งใจทำกิจกรรมการดำเนินชีวิต ดังนั้นผมอยากจะลองทำ "วัสดุดามนิ้วแบบวงแหวนสีขาว ซึ่งช่วยเหยียดนิ้วโป้งคล้ายสวมแหวนและทำจากวัสดุเบาไม่ขัดขวางการทำกิจกรรมการใช้มือขวา และน่าจะช่วยลดปัญหาต่างๆ ของอาการเกร็งงอนิ้วโป้งได้บ้าง"

ผมใส่ Heat Gun กับเศษวัสดุดาม Thermoplastic หนาปานกลาง มาตัดเป็นสี่เหลี่ยมผืนผ้ายาวพอพันรอบข้อนิ้วโป้งส่วนปลายและกว้างพอที่จะคลุมระหว่างข้อต่อแล้วเกิดแรงสองจุดส่งผลให้นิ้วโป้งเหยียดได้ดีขึ้น และอีกหนึ่งจุดกดป้องกันไม่ให้นิ้วโป้งงอขณะเหยียดทำกิจกรรมการใช้มือ

ดร.ป๊อป: เป็นอย่างไรบ้าง แหวนนิ้วโป้งกดเจ็บตอนลงน้ำหนักมือ หรือ เหยียดมือปล่อยของไหม

คุณลุง: ดีมาก แหวนวิเศษช่วยให้ปลายนิ้วโป้งไม่เกร็งงอ ลงน้ำหนักมือ และหยิบจับได้ดีขึ้นมากครับ ขอบคุณมาก คิดและฝึกอยู่นานเลยไม่รู้ว่าจะทำอย่างไรจึงจะช่วยได้ วันนี้ได้แหวนวิเศษมาช่วยได้ผลดีจริงๆ ครับ

ดร.ป๊อป: ยินดีครับ เพราะบางครั้งนักกิจกรรมบำบัดและนักกายภาพบำบัดก็มองข้ามความสำคัญของนิ้วโป้งไปเพราะไม่แน่ใจว่าจะแก้ไขด้วยวิธีง่ายๆ ได้อย่างไร บางครั้งเราเน้นเทคนิคการบำบัดฟื้นฟูมากจนลืมวิธีการ กระบวนการ และกิจกรรมที่ปรับใช้ในการดำเนินชีวิตจริงๆ ไป

อีกกรณีศึกษาหนึ่ง ก็มีปัญหาของการฝึกหยิบจับสิ่งของมากจนลืมฝึกการแยกนิ้วโป้งและนิ้วชี้ จนทำให้สมองของกรณีศึกษาท่านนี้เรียนรู้หยิบจับแบบเกร็งๆ และนิ้วชี้เหยียดออกยาก ผมจึงเน้นการบ้านให้ฝึกเปิดมือออกอย่างช้าๆ แล้วหยิบของเล็กๆ ให้อยู่ในอุ้งมือโดยปล่อยไว้บนพื้นโต๊ะอย่างไม่กระจัดกระจาย แล้วใช้มือข้างดีจับเหยียดนิ้วโป้งและนิ้วชี้ในขณะที่นิ้วอื่นๆ กำมือ ค้างไว้สักครู่จนเห็นว่านิ้วโป้งและนิ้วชี้ของมือสองข้างเหยียดได้แรงสมดุลกัน ไม่มีการงอปลายนิ้วใดๆ จากนั้นก็ทำกิจวัตรประจำวันในการหยิบจับอื่นๆ ต่อไป