กระบวนการสำคัญ...หากกระบวนการดี เป้าหมายก็จะสำเร็จได้อย่างไม่ยากเย็นนัก

จากเวทีพูดคุยกับกลุ่ม "สนุก"ภายใต้การนำทีมโดยท่านคณบดี ีคณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฎสกลนคร ผมได้คุยถึงเรื่องราวของกระบวนการวิจัยเพื่อท้องถิ่น และการใช้งานวิจัยเป็นเครื่องมือในการพัฒนาชุมชนของตนเอง

ประเด็นที่เราคุยกันก็คือ "กระบวนการท่องเที่ยวโดยชุมชน" อันเป็นวัตถุประสงค์หลักๆของผู้มาศึกษาดูงานเครือข่ายการท่องเที่ยวแม่ฮ่องสอนนั่นเอง

ผมให้ข้อแลกเปลี่ยนกับกลุ่มที่มาศึกษาดูงาน เกี่ยวกับความสำคัญ ของ  กระบวนการเพื่อการนำไปสู่เป้าหมาย ที่แม่ฮ่องสอนเราได้ข้อสรุปอย่างหนึ่งว่า เพื่อให้เกิดการท่องเที่ยวโดยชุมชน ว่ามีทิศทางใด หรือกระบวนการที่จะนำไปสู่เป้าหมายดังกล่าวได้นั้น ต้องใช้กระบวนการควบคู่กันไปทั้งสองทาง คือ

 

  1. ด้านงานวิจัย เพื่อสร้างความรู้ - จัดการระบบฐานข้อมูลเพื่อสนับสนุนงานพัฒนา

  2. ด้านงานพัฒนา เพื่อให้เกิดเครือข่ายการจัดการ ต้องสนับสุนให้เกิดการเชื่อมโยงเป็นเครือข่ายที่เป็น "หนึ่งเดียว" ซึ่งกรณีของกลุ่ม "สนุก" น่าจะทำได้ไม่ยากนัก เพราะเป็นกลุ่มจังหวัดที่มียุทธศาสตร์จังหวัดที่ชัดเจนด้านการท่องเที่ยวเปิดประตูสู่อินโดจีน

  3. การกำหนดวิสัยทัศน์ร่วมและสร้างเป้าหมายร่วมกัน

  4. การปรับวิธีคิด(กระบวนทัศน์) ของผู้ที่เกี่ยวข้อง ให้เกิดความเข้าใจร่วมกันที่ชัดเจนในความหมายของการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ ทั้งในส่วนของ ชุมชน องค์กรส่วนท้องถิ่น (โดยเฉพาะ อบต./เทศบาล)หน่วยงานภาครัฐและอื่นๆ

  5. การพัฒนาตน/ชุมชน/องค์กรของผู้ปฏิบัติภายใต้หน่วยงานองค์กรต่างๆ

  6. การเรียนรู้ร่วมกันเป็นกลุ่ม จัดการข้อมูล บุคคล พื้นที่ องค์กร ตลาด

  7. การสร้างกลไกการจัดการที่มีวิธีคิดเชิงระบบในการจัดการ

ทั้ง 7 ข้อเป็น “กระบวนการ” ที่สำคัญนำไปสู่เป้าหมาย “การจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชน” ได้ คิดว่ากระบวนการหลักๆดังกล่าว จะเป็นแนวทางในการดำเนินงาน พัฒนาการท่องเที่ยวในระดับพื้นที่ได้ …เป็นบทเรียนจากแม่ฮ่องสอนครับ
<p> </p>