๑๘  กันยายน  ๒๕๕๓

เรียน  เพื่อนครู  ผู้บริหารและผู้อ่านที่เคารพรักทุกท่าน

วันจันทร์ที่ ๑๓ กันยายน ๒๕๕๓  ตั้งนาฬิกาปลุกไว้ตี ๕ สมาชิกในกลุ่มที่ ๒ ต่างงัวเงียลุกขึ้นมาล้างหน้าแปรงฟัน ใส่ชุดกีฬาเพื่อไปยังจุดนัดหมายหน้าศาลาที่ประทับ  วันนี้เป็นวันที่ ๓ ที่พวกเราเข้าฝึกอบรมผู้บังคับบัญชาลูกเสือหลักสูตร L.T.C. เพื่อรับเครื่องหมาย ๔ ท่อน ซึ่งเป็นหลักสูตรสุดท้ายของลูกเสือไทยและลูกเสือโลก  เริ่มตั้งแต่วันเสาร์ที่ ๑๑ กันยายน ๒๕๕๓ ไปจบในวันที่ ๑๗ กันยายน ๒๕๕๓ ณ ค่ายวชิราวุธ ตำบลบางพระ อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี  ใช้มุขด้านหลังของตึกอำนวยการเป็นสถานที่อบรม วิทยากรเป็นผู้อาวุโสในวงการลูกเสือ รุ่นนี้เป็นรุ่นที่ ๘๓ จำนวน ๔๕ คน ล้วนเป็นข้าราชการในสังกัด สพฐ.  ตำแหน่งผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ๕ คนนอกนั้นเป็นรองผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาและผู้อำนวยการโรงเรียนเป็นกำลังหลัก ให้พักอาคารแปดเหลี่ยมหลังละ ๑ กลุ่ม จำนวน ๘ คน ผู้หญิงให้ไปพักรวมกันในหลังที่ ๓  กลุ่มที่ ๒ มีกัน ๙ คน นอกจากผมแล้วยังมี นายธงชัย  มั่นคง ผอ.สพป.ระยอง เขต ๑ นายสุวิทย์ ศรีฉาย รอง ผอ.สพป.นครราชสีมา เขต ๑  นายวิวัฒน์  เย็นฉ่ำ รอง ผอ.สพป. อุตรดิตถ์ เขต ๒ นายโสภณ เพ็ชรพวง  รอง ผอ.สพป.นครปฐม เขต ๑  นายอานัลฐพงษ์ ม่วงลายทอง  รอง ผอ.สพป.นครพนม เขต ๑ นายโชคชัย  สกุลทอง รอง ผอ.สพป.หนองคาย เขต ๑ นายสุพรรณ เป็นพร้อม  รอง ผอ.สพป.บุรีรัมย์ เขต ๒ นางสุวรรณา วรทล นักวิชาการศึกษาชำนาญการพิเศษ สพป.เพชรบูรณ์ เขต ๒ การเรียนการสอนเน้นภาคทฤษฎีและฝึกปฏิบัติในทุกรายวิชา พวกเราจึงต้องนั่งฟังสลับกับลงไปทำงานกลุ่มที่ศาลาด้านหลังตึกอำนวยการ   การออกกำลังกายยามเช้าเน้นการเคลื่อนไหวเพื่อฝึกการหายใจที่ถูกต้องมากกว่าการฝึกความแข็งแรงของกล้ามเนื้อเหมือนหลักสูตรอื่น จึงยกแขนยกไหล่ให้สอดคล้องกับจังหวะการหายใจเข้าและหายใจออก   ใช้เวลาประมาณครึ่งชั่วโมงก็ปล่อยให้ไปออกกำลังตามอัธยาศัย อากาศยามเช้าสดชื่น เสียแต่ยุงมากไปหน่อย แถมตัวโต ๆ ด้วย  กลับมาอาบน้ำแต่งเครื่องแบบลูกเสือ เดินไปกินข้าวที่โรงอาหาร ซึ่งอยู่ระหว่างที่พักกับตึกอำนวยการ เขาให้กินพร้อมกันเวลา ๐๗.๐๐ น. เป็นข้าวต้มและกับข้าว มีกาแฟให้ชงเอาเอง  อิ่มแล้วมาเข้าแถวรอบเสาธงหน้ามัสยิด หมู่บริการจะผลัดกันเชิญธง นำร้องเพลงชาติ และไหว้พระ  ผู้อำนวยการฝึกให้โอวาท เสร็จแล้วแยกย้ายกันกลับที่พักเพื่อเปลี่ยนเสื้อผ้าเป็นชุดลำลอง กลับไปที่จุดอบรมอีกครั้งเวลา ๐๘.๓๐ น. การต้องเดินขึ้นเดินลงบ่อย ๆ จากวันแรกที่เหนื่อยกลับดีขึ้น จนรู้สึกปกติ ในระบบกลุ่มก็ต้องผลัดเปลี่ยนกันเป็นประธานและเลขาเพื่อนำเสนอต่อที่ประชุม เนื้อหาวันนี้เป็นเรื่อง ความจำเป็นในการวางแผน การวางแผนระยะสั้น  แหล่งทรัพยากรและการทำงบประมาณ การสร้างโครงการฝึกอบรมและกิจกรรม  เนื้อหาภาคกลางวันจบลงเวลา ๑๗ นาฬิกา พวกเรากลับที่พักและกลับมากินข้าวเย็นเวลา ๑๘.๐๐ น. และเข้าเรียนภาคค่ำเวลา ๑๙.๑๕ น.  จนถึง ๒๑.๐๐ น. มีการสวดมนต์ไหว้พระ และร้องเพลงสรรเสริญพระบารมี  กลับที่พักแล้วก็เล่านิทานสู่กันฟังไม่จบไม่สิ้น หัวเราะกันครื้นเครง นิทานที่ทุกคนชอบมากเป็นเรื่องที่ผมเล่า คือเรื่องหมาตาเหมือน  ผอ.ยิ่ง  ทัศน์แก้ว จากเพชรบุรีเป็นเจ้าของตำหรับ  เรื่องมีอยู่ว่า ตาเหมือนเป็นคนป่าคนดง หากินอยู่ในชนบท แกมีหมาล่าเนื้อที่แสนเก่งอยู่ตัวหนึ่ง สามารถควบ(ไล่) กระต่ายมาเป็นอาหารจานโปรดได้เสมอ ๆ วันหนึ่งตาเหมือนเดินทางไปล่ากระต่าย มีมีดพร้าด้ามยาวคมกริบไปด้วย ๑ เล่ม หากระต่ายตั้งแต่เช้ายันบ่ายก็ไม่มีวี่แววว่าจะเจอ  จนตาเหมือนปวดอุจจาระ จึงไปนั่งยอง ๆ ปักมีดพร้าเป็นหลักสำหรับมือจับด้าม หันคมมีดไปด้านหน้า ปลดทุกข์สบายอุรา ทันใดนั้น ได้ยินเสียงอึกทึกครึกโครมดังมาแต่ไกล ตาเหมือนรู้ได้ทันทีว่าเจ้าหมาตัวเก่งไปเจอกระต่ายเข้าแล้ว คิดไม่ทันจบ เจ้ากระต่ายก็หนีเจ้าหมาลอดหว่างขาตาเหมือนไป ตามติดด้วยหมาที่เบรกไม่ทันชนเข้ากับคมมีดพร้าอย่างจัง แบ่งหมาออกเป็น ๒ ซีก ซีกหนึ่งวิ่งควบกระต่ายต่อไป อีกซีกหนึ่งหยุดกินอุจจาระตาเหมือน 

 

วันอังคารที่ ๑๔  กันยายน  ๒๕๕๓    ตื่นขึ้นมาตามเสียงนาฬิกาปลุก แปรงฟันเปลี่ยนเครื่องแต่งตัวเป็นชุดออกกำลังกาย  ไปรอที่หน้าศาลาที่ประทับ  เป็นการทบทวนการท่าออกกำลังกายขยายปอดต่อจากวันก่อน  วันนี้สมาชิกหายไป ๑ หมู่ สงสัยจะลืมตื่น การออกกำลังกายยามเช้าใช้เวลาเพียงครึ่งชั่วโมง ก็ต้องกลับมาอาบน้ำ เพราะอยู่กันหลายคนมีห้องอาบน้ำเพียง ๒ ห้อง ห้องส้วม ๒ ที่ ผลัดเปลี่ยนกันไป อยู่กันหลายวันก็คุ้นเคยกันมากขึ้น มีเรื่องมาเล่าไม่จบไม่สิ้น  มีชุดเครื่องแบบลูกเสือไปเพียง ๒ ชุด ใส่เฉพาะตอนเช้าไปทานข้าวและเข้าแถวหน้าเสาธง จากนั้นก็เปลี่ยนเป็นชุดลำลอง  พิธีหน้าเสาธงเริ่มจากหมู่บริการเรียกแถวครึ่งวงกลม เชิญธง ร้องเพลงชาติ  ไหว้พระ จากนั้นผู้อำนวยการฝึก อ.คงวุฒิ  ไพบูลย์ศิลปะ จะกล่าวแนะนำพวกเราเกี่ยวกับการปฏิบัติที่ผ่านมาในการฝึกอบรม และฝึกพวกเราออกไปพูดในฐานะผู้อำนวยการฝึกด้วย  การพูดหน้าแถวใช้เวลาประมาณ ๓ – ๕ นาที จะเน้นที่สำคัญเพียง ๒ – ๓ เรื่อง  วันนี้เรียนเรื่อง ข้อคิดในการเรียนรู้  หลักสูตรการฝึกอบรมวิชาผู้กำกับขั้นความรู้ชั้นสูง   การกำหนดวัตถุประสงค์ของบทเรียน บทบาทวิทยากรประจำกลุ่ม  รูปแบบขององค์กรลูกเสือ  กิจกรรมลูกเสือโลก และการพัฒนาทักษะส่วนบุคคล วิทยากรที่มาให้ความรู้มีไม่มากคน เช่น อ.สมมาต  สังขพันธ์  ว่าที่ร้อยโท ณัฏฐ์  ยุวยุทธ  อ. โอฬาร  เก่งรักษ์สัตว์  อ. ฉัตรชัย  ประภัศร  อ. อมร ชุมศรี  อ.วิเชียร  อวยพร  อ.จินตนา  เผ่าจินดา  อ.วิรัตน์  พุ่มศิริ อ.สถาพร ภูระก้านตรง อ.อภินุช  สุดประเสริฐ   แต่ละท่านจะบรรยายหลักการสั้น ๆ ให้ฟัง แล้วมอบงานให้ไปอภิปรายกลุ่มมารายงานภาคบ่ายปล่อยให้ไปเตรียมตัวสอบพูดตามหัวข้อที่จับสลากได้ ผมได้หัวข้อ “กิจกรรมดี ๆ ๑๐๐ ปีลูกเสือไทย” พูดให้คณะกรรมการจัดงาน ๑๐๐ ปีลูกเสือไทยฟัง เราต้องทำฉบับร่างให้วิทยากรประจำกลุ่มภายในเวลา ๑๓.๐๐ น. พรุ่งนี้ เย็นมีการเลือกประธานรุ่น มีมติเป็นเอกฉันท์ให้ ผอ.ธวัชชัย พิกุลแก้ว จาก สพป.กาญจนบุรี เขต ๔ รับตำแหน่งไป มีงานสำคัญคือจัดงานโซเซียลไนท์ในคืนวันที่ ๑๖ กันยายน ๒๕๕๓  คืนนี้หลังการเรียนเกี่ยวกับการพูด ผู้อำนวยการฝึกได้จัดงานเลี้ยงแบบค็อกเทลให้พวกเรา  มีคาราโอเกะให้ร้องเพลงกันด้วย ท่านบอกว่า การฝึกอบรมระดับ ๔ ท่อน ไม่มีการเล่นรอบกองไฟเพราะเป็นระดับสูงสุดของหลักสูตรอบรม จึงจัดงานลักษณะนี้แทน    ประมาณ ๔ ทุ่มงานก็เลิก กลับมานั่งร่างเรื่องที่จะพูดใช้เวลาประมาณ ๑ ชั่วโมงก็เสร็จ พิมพ์ออกมา ๒ ชุด ให้วิทยากร ๑ เก็บไว้ดูอีก ๑ สมาชิกไม่หลับไม่นอน ต้องช่วยกันขัดเกลาสำนวนกันจนดึก

 

วันพุธที่ ๑๕  กันยายน  ๒๕๕๓  เช้านี้มีนัดไปออกกำลังกายนอกสถานที่ แต่ละกลุ่มเตรียมรถยนต์ให้พอเพียงกับสมาชิก  กลุ่มที่ ๒ ผอ. ธงชัย  มั่นคง มีรถกระบะ ๒ ตอนมาจึงสามารถขนสมาชิกในกลุ่มได้ครบถ้วน  ขบวนไปถึงเกาะลอย ในตัวเมืองศรีราชาแต่เช้าตรู่ เดินข้ามสะพานเข้าไป สูดอากาศบริสุทธิ์ชายทะเลยามเช้าช่วยให้สดชื่นขึ้นจริง ๆ ทำให้นึกถึง บี.พี.ที่พาเด็ก ๒๑ คน ไปเรียนรู้ที่เกาะบราวน์ซี ทางตะวันออกของเกาะอังกฤษ เมื่อ ๑๐๓ ปีที่แล้ว  เข้าไปทำบุญกับเจ้าแม่กวนอิมแล้วเดินวนรอบเกาะ กลับมาขึ้นรถกลับค่ายวชิราวุธ แวะทานข้าว ก่อนกลับไปเปลี่ยนเป็นเครื่องแบบพิธีหน้าเสาธง  วันนี้เรียนรู้เรื่องการประเมินผลการฝึกอบรมและปณิธาน เที่ยงท่านรองฯ ครรชิต  หิรัณยหาดและเจ้าหน้าที่ใน สพป.ปทุมธานี เขต ๑ นำผลไม้มาเยี่ยมค่าย เลยชวนกินข้าวกับพวกเราที่โรงเลี้ยง  บ่ายวิทยากรให้พวกเราเขียนเรื่องที่จะกลับไปพัฒนาหลังการฝึกอบรมแล้ว แต่ละกลุ่มนำไปใส่พานถวายเสด็จพ่อ ร.๖  บ่ายแก่ ๆ วิทยากรก็ให้กลับไปเตรียมตัวสอบพูด แต่ละคนก็พูดเก่งกันแล้ว จึงไม่ได้เตรียมอะไรมากนัก  กลางคืนผู้อำนวยการฝึกและวิทยากรมาเยี่ยมที่ห้องพัก พร้อมผลไม้  พวกเรานั่งเล่าเรื่องกันจนดึกอีกเช่นเคยมีทั้งเรื่องลาวเรื่องเขมรปนเปกันไป  มีเรื่องเล่าจากเชียงรายเกี่ยวกับการพัฒนาจังหวัด เชียงรายกำลังจะมีอายุครบ ๗๕๐ ปี ผู้ว่าราชการจังหวัดจึงปรึกษาหารือเกี่ยวกับการเฉลิมฉลองให้ยิ่งใหญ่ เฒ่าหนานอินเป็นที่นับหน้าถือตาของคนเชียงราย แม้อายุจะมากถึง ๘๓ ปีก็เป็นคนไม่หลงไม่ลืม ท่านผู้ว่าราชการจังหวัดจึงมักปรึกษาหารือกับพ่อเฒ่าเป็นประจำ และคุยโม้ให้ฟังว่า อีก ๓ ปี คนเชียงรายจะได้เห็นรถไฟวิ่งมาถึงเมืองนี้  เฒ่าหนานอินฟังด้วยความตั้งใจ หลังท่านผู้ว่าฯหมดเรื่องคุย พ่อเฒ่าจึงเล่าให้ฟังว่าสมัยอายุอยู่ในวัยเรียน มีผู้ใหญ่ในกระทรวงศึกษาธิการ เดินทางมาตรวจราชการ เข้าไปพูดคุยกับนักเรียนและบอกว่า อีก ๓ ปี คนเชียงรายจะได้เห็นรถไฟวิ่งมาเมืองนี้ ตอนนั้นพ่อเฒ่าอายุ ๙ ขวบ ตอนนี้อายุ ๘๓ ปีก็มาได้ยินเรื่องเดียวกันอีกครั้งหนึ่งน่าดีใจแท้ ๆ ฟังเรื่องนี้แล้วท่านคิดถึงอะไรบ้างไหม

 

วันพฤหัสบดีที่ ๑๖  กันยายน ๒๕๕๓   เช้านี้ไม่มีการออกกำลังกาย ต่างตื่นขึ้นมาเตรียมสอบพูด แต่งตัวไปทานข้าวและทำพิธีรอบเสาธง ไม่ต้องกลับไปเปลี่ยนเสื้อผ้าเป็นชุดลำลอง เพราะตอนสอบเขามีคะแนนการแต่งเครื่องแบบที่ถูกต้องสวยงามด้วย  เขาแบ่งพวกเราออกเป็น ๓ กลุ่ม ไปสอบต่างสถานที่กัน  ผมอยู่ในกลุ่มที่ ๒ สอบในห้องปรับอากาศค่อนข้างสบาย พูดเป็นคนที่ ๕ ให้เวลา ๑๕ นาที สามารถใช้เวลา บวกลบไม่เกิน ๑ นาที เราต่างช่วยกันจับเวลาและให้สัญญาณ ตามที่นัดหมายไว้ เมื่อเวลาเหลือ ๕ นาที ๓ นาทีและ ๑ นาที ทุกคนทำเวลาได้ดี มีเพียง ๒ – ๓ รายที่ใช้เวลาเกินไปเพราะตามองแต่เพดาน ไม่ยอมมองเพื่อนที่พยายามสื่อสารด้วย  ภาคบ่ายเหลือผู้สอบน้อยกว่าภาคเช้า คนที่สอบเสร็จแล้วต้องนั่งฟังเพื่อนพูด ไปไหนไม่ได้ ใช้เวลาไม่นานก็เสร็จ ต้องเตรียมจัดงาน Social Night ในคืนนี้ ผมเป็นที่ปรึกษาของรุ่น จึงแนะนำในการทำบัตรเชิญวิทยากรมาร่วมงาน   งานเริ่ม ๑๘ นาฬิกา มีอาหารและเครื่องดื่มจัดเป็นโต๊ะ  มีคาราโอเกะ กิจกรรมหนักไปทางร้องเพลง ทั้งวิทยากรและพวกเราได้มีโอกาสกันคนละ ๑ เพลง อยู่ร่วมงานประมาณ ๓ ทุ่มก็กลับที่พัก เพื่อเตรียมเรื่องพูดหน้าเสาธงในวันพรุ่งนี้  หลังเตรียมการพูด ได้จัดกระเป๋าเสื้อผ้าให้พร้อมเดินทางกลับในวันพรุ่งนี้

 วันศุกร์ที่ ๑๗  กันยายน ๒๕๕๓  วันสุดท้ายของการอบรม ผมพูดหน้าเสาธงเพราะกลุ่ม ๒ เป็นหมู่บริการ ได้นำเรื่องทฤษฎีการฝึกผู้นำที่มีประสิทธิภาพของ Covey ที่ใช้ Trust เป็นแกนในการพัฒนาผู้นำเพื่อพัฒนาองค์กรสู่ประสิทธิภาพ Trust คือ ความไว้วางใจได้  ซึ่งตรงกับกฎของลูกเสือข้อที่ ๑ ลูกเสือมีเกียรติเชื่อถือได้  บ้านเมืองเราต้องจ่ายภาษีให้กับ Trust มากมาย เช่น เรามีไฟจราจรเพื่อเป็นสัญญาณให้ผู้ขับขี่ยานพาหนะปฏิบัติตามเพื่อความปลอดภัย  แต่ด้วยความไว้วางใจไม่ได้ จึงต้องมีตำรวจจราจรคอยสอดส่องดูแล  ตำรวจเองก็ไว้วางใจไม่ได้เพราะอาจหาประโยชน์จึงต้องมีนายตำรวจควบคุม ต้องมีการพิมพ์ใบสั่ง ต้องมีการจ้างตนมาตรวจรับว่าใบสั่งที่พิมพ์มาของจริงหรือของปลอด ทั้งหลายทั้งปวงที่ต้องจ่ายเงินมากมายเพราะคนไม่มีความไว้วางใจได้  ฉะนั้น หากคนมีเกียรติเชื่อถือได้ ทุกอย่างก็จะง่ายขึ้นเยอะ เข้าชั้นเรียนผู้อำนวยการฝึกประกาศผลให้ผู้เข้ารับการอบรมทั้ง ๔๕ คนผ่านการอบรม และมอบประกาศนียบัตร กล่าวคำปฏิญาณ ลงไปทำพิธีปิดกองอำลาหน้าเสาธงใหญ่  ปลูกต้นไม้เป็นที่ระลึก เป็นอันเสร็จสิ้นการอบรม  ขับรถกลับท่ามกลางสายฝน โดยใช้สายมอเตอร์เวย์มาเข้าถนนวงแหวนตะวันออก มาเลี้ยวซ้ายเข้าคลองหลวง  ถึงเขตประมาณ ๑๓ นาฬิกา ได้ทำงานเอกสารจนเย็น เดินทางไปร่วมงานเกษียณอายุราชการของครูในอำเภอลาดหลุมแก้วที่โรงเรียนวัดบัวสุวรรณประดิษฐ์  เขาสามัคคีกันมาก ครูมากันทั้งอำเภอ มีการรดน้ำคนเกษียณตามกำหนดและก่อนกำหนด ผอ.ศักดิ์ชัย ปัญหา โรงเรียนจุฬาภรณ์ราชวิทยาลัย เป็นตัวแทนผู้เกษียณอายุกล่าวแสดงความรู้สึก ท่านบอกว่า คนเกษียณไม่ควรไปริทำเรื่อง ๔ ประการ คือ ๑. ไปลงทุนในกิจการที่ไม่เคยทำหรือต้องใช้ทุนใช้แรงมาก ๒. ไม่ควรไปเลี้ยงหลาน เพราะจะทำให้หลานเสียคน ๓. ไม่ควรไปเป็นลูกน้องของลูกศิษย์ เพราะจะทำให้กิจการเขาเสียหายได้ และ ๔. ไม่ควรมีเมียน้อย หากใครมีแล้วก็ดูแลกันไป  ประมาณ ๒ ทุ่มเดินทางกลับ  เพราะพรุ่งนี้เช้าต้องไปร่วมพิธีหน้าเสาธงในการฝึกผู้บังคับบัญชาลูกเสือสำรอง ที่โรงเรียนกาญจนาภิเษกสมโภชน์ เพราะเป็นผู้อำนวยการฝึกกองที่ ๑ ปกติจะต้องอยู่ประจำ แต่เนื่องจากคนเข้าอบรมกันน้อยจึงให้ผู้อำนวยการฝึกกองที่ ๒ ทำหน้าที่แทน  เพราะต้องเดินทางไปประชุม ผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาทั่วประเทศ ที่จังหวัดกาญจนบุรี ระหว่างวันที่ ๑๘ – ๒๑ กันยายน ๒๕๕๓

 

 

กำจัด  คงหนู

ผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต ๑