การสร้างเครือข่ายเกษตรกรผู้ปลูกมันสำปะหลัง

วันที่ 9 กันยายน 2553 เกษตรกรจากจังหวัดปราจีนบุรี และสระแก้วมาประมาณ 40 คน ซึ่งก็น้อยกว่าที่ตั้งเป้าเอาไว้ สงสัยว่าจะเป็นวันดีเกษตรกรติดงานหลายแห่ง แต่พวกที่มาแล้วก็มาพูดคุยรับความรู้ไป แลกเปลี่ยนความรู้ประสบการณ์กันปีนี้เกษตรกรเขตนี้ก็ได้รับผลกระทบจากภาวะร้อนและแห้งแล้งที่ยาวยานประมาณ 3 เดือน แต่ช่วงนี้ก็เจอฝนมากเกินไปอีก พืชอะไรจะทนไหวไหม ที่ทนไม่ไหวก็ตายไป เกษตรกรบอกว่าปีนี่ต้องตกกล้าใหม่กล้าที่ตกในช่วงแล้งยาวนานมาเจอสภาพที่ฝนตกหนัก ก็ใบเหลืองใหม้ตาย

คนปลูกมันก็สนใจพันธุ์ใหม่ ๆ ดินไหนเหมาะกับพันธุ์ไหน เราก็ตอบเกษตรกรได้ตามข้อมูลที่มีเนื่องจากภาคตะวันออก จัดเป็นแหล่งกำเนิดของมันสำปะหลังตระกูล ระยอง ทำให้แทบทุกพันธุ์เติบโตได้ดีในพื้นที่เขตนี้ เขตตะวันออกนี้ฝนภูมิอากาศจะเป็นปัจจัยกำหนดมากกว่าดิน แต่ก็ยังสามารถแบ่งภาคตะวันออกเป็น 2 ส่วน คือส่วนล่าง จังหวัดระยอง ชลบุรี ฉะเชิงเทรา และส่วนบนจังหวัดปราจีน สระแก้วที่ส่วนล่างเลือกปลูกพันธุ์อะไรก็ได้ผลผลิตดีกว่าค่าเฉลี่ยของประเทศ แต่ส่วนบนจะมีข้อจำกัดในการใช้พันธุ์มากกว่าเช่น ระยอง 11 อาจต้องดูสามารถปลูกได้บางพื้นที่ 

การปลูกพืช-พันธุ์เดียวกันซ้ำ ๆ ในที่เดิม ผลผลิตจะลดลง อยากให้เปลี่ยนพันธุ์บ้างเพราะพืชแต่ละพันธุ์เขากินอาหารแตกต่างกัน การปลูกพืชพันธุ์เดิม ๆ จะทำให้ธาตุอาหารที่เป็นประโยชน์ต่อพืชลดน้อยลง บางธาตุพืชต้องการเพียงเล็กน้อย พอเปลี่ยนก็พันธุ์ก็อาจทำให้ผลผลิตเพิ่มขึ้นได้ แต่ละพันธุ์ชอบสภาพแวดล้อมไม่เหมือนกัน เช่น พันธุ์ระยอง 7 ต้องการดินที่มีความอุดมสมบรูณ์ดีจึงจะให้ผลผลิตสูง ระยอง 5 ปรับตัวได้ดีกับทุกสภาพ แต่ช่วงนี้ก็เป็นที่โปรดของเพลี้ยแป้ง แต่หากปรับปรุงดินด้วยปุ๋ยอินทรีย์หรือปุ๋ยคอกแล้วความเป็นประโยชน์ของธาตุอาหารก็จะมีมากขึ้น

เพลี้ยแป้งปีที่ผ่านมาพื้นที่เขตนี้ได้รับความเสียหายมากแต่เกษตรกรสามารถผ่านพ้นปัญหานี้มาได้ด้วยสาเหตุสำค้ญคือความร่วมมือของหน่วยงานระดับท้องถิ่นให้ความสำคัญทุ่มงบประมาณลงไปช่วย  ถ้าจะวิเคราะห์เหตุผลประการอื่น ๆ ก็น่าจะเป็นฝนเขตนี้มีมากกว่าเขตอื่น ๆ เกษตรกรไม่ค่อยปลูกมันข้ามปีกัน ก็เป็นการตัดวงจรกลาย ๆ หรือบางรายเลี่ยงไปปลูกข้าวโพดสลับ ปี้นี้หลังจากผ่านช่วงแล้งที่ยาวนาน หากถามเกษตรกรว่าปีนี่แช่ท่อนพันธุ์ก่อนปลูกไหม้ ก็จะได้รับคำตอบที่ดังช้ดว่า แช่ เดือนกันยายนนี้ฝนยังตก ยังไม่เจอเพลี้ยแป้งในพื้นที่ทั้ง 2 จังหวัด(เจ้าของแปลงบอกว่ายังไม่มี) และยังไม่มีเกษตรกรรายใดรู้ว่ามีการปล่อยแตนเบียนมาช่วยในการควบคุมเพลี้ยแป้งสีชมพูแล้ว ทั้งที่มีการรับมอบให้ปล่อยไปแล้วชุดใหญ่ในช่วง 19 กรกฎาคม 2553 ที่ห้วยบง

เกษตรกรสนใจเรื่องแมลงศัตรูธรรมชาติ แต่จะทำอย่างไรกับการกำจัดวัชพืช มีหลายคำถามที่ต้องการคำตอบ มีรายหนึ่งถามว่าถ้าเอาอะไรเหนียว ๆ เช่น กากน้ำตาล ฉีดเพลี้ยแป้งจะตายไหม น้ำยาล้างห้องน้ำละ เกลือละ ต้องเป็นเกลือทะเลด้วย เกลือบนบกใช้ไม่ได้ ใครมีความรู้ส่วนนี้ช่วยตอบกันด้วย

ที่เด็ดสุดไม่คาดคิดว่าจะได้เครือข่ายเกษตรกร งานนี่ได้ 1 เครือข่าย ทางออกของเกษตรกรไทยน่าจะอยู่ที่การได้มีโอกาสแลกเปลี่ยนประสบการณ์ แสวงหาความรู้ใหม่ ๆ จากที่ใดๆ ทดลองเรียนรู้จากแปลงของตน เพื่อให้อยู่รอดได้จากสิ่งแวดล้อมและศัตรูพืชเปลี่ยนแปลงเร็วมาก ต้นทุนและราคาควบคุมไม่ได้
1. ความรู้ในตัวเรา.........................มากแต่ไม่แน่ใจว่าใช้ได้
2. จากหนังสือ/ห้องสมุด/สื่อฯ............มีมากแต่กระจาย
3. จากคอมพิวเตอร์/อินเทอร์เน็ท......มีมาก/ต้องใช้เป็น
4. จากเพื่อน...........................................เร็ว/ง่าน/ได้เพื่อน
5. จากนักวิชาการ.....................................ไม่กล้า/ไม่มั่นใจ
6. จากคนอื่น ๆ............................................ไม่รู้ว่าเป็นใคร
7.จากเครือข่ายการเรียนรู้..........................ทำได้อย่างไร?

 

เริ่มต้น

1. สมาชิกแต่ละพื้นที่เลือกผู้นำกลุ่ม
2. แต่ละกลุ่มตั้งโจทย์วิชาการ เพื่อแก้ปัญหาการผลิต
3. ผู้นำกลุ่มร่วมกันเลือกผู้นำเครือข่ายและคณะทำงาน
4. คณะทำงานนำโจทย์มาวางแผนการเรียนรู้ เช่น
   -กำหนดเรื่อง วิธีการ เวลา สถานที่และผู้รับผิดชอบ
   -จัดประชุมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในพื้นที่และต่างพื้นที่
   -ทำบัญชีที่ปรึกษา/ผู้ประกอบการและผู้สนับสนุน...ๆ
   -ทำระบบสื่อสาร/ประสานงาน/เผยแพร่

เครือข่ายการเรียนรู้ปราจีนบุรี

ได้ผู้นำกลุ่มในวันนั้เลย คือ ผู้ใหญ่มนูญ แสงเจริญ 36หมู่ 5 ต.ทุ่งโพธิ์ อ. นาดี จ.ปราจีนบุรี

โทร 089-0982363

สมาชิกการเรียนรู้ประกอบด้วย
1. กลุ่มเรียนรู้.............คือตัวเรา
2. ที่ปรึกษาวิชาการ คือนักวิชาการ/ผู้เชี่ยวชาญ/คนเก่ง
3. ผู้ประกอบการ เช่นผู้รับซื้อ/ผู้ขายปัจจัยการผลิต
4. ผู้สนับสนุน เช่น อบต/หน่วยราชการ
การจัดการเครือข่าย
1. ผู้นำและผู้แทนและผู้ประสานงานจากทุกฝ่าย
2. มีแผนงานและผู้รับผิดชอบ

  • ผู้แทนนิคมสหกรณ์
  • ผู้รับซื้อมันเส้น
  • ก้อนทอง พวงประโคน 087-7677199
  • นิตย์ วงศา 089-5383558
  • กิตติภพ วายุภาพ 086-0871366
  • จงรักษ์ จารุเนตร 081-6943396
  • วลัยพร ศะศิประภา 081-3998201
  • วุฒิชัย กากแก้ว 081-9975352

การรวมกลุ่มทำมันเส้นสะอาดของนิคม นักวิชาการ(จงรักษ์ 081-6943396)หาคำตอบ

จบท้ายด้วยการให้ผู้นำกลุ่มกล่าวถึงแผนการดำเนินงาน