ถ่านไม้โกงกาง
ถ่านไม้โกงกาง
ไปดูวิถีชุมชนคนยี่สาร คนเอาถ่าน วิถีชีวิตแตกต่างจากชุมชนเกษตรทั่วไป เขาปลูกป่า แต่เน้นการแปรรูปเป็นถ่านขาย ไปไกลถึงต่างประเทศ ไปทักทายพูดคุย ถ่ายยังมีความสำคัญขายได้ดี ปัญหาอยู่ที่ป่าไม้กับการรอคอย การใช้ประโยชน์จากไม้เป็นสิ่งที่รอคอยการวิจัยต่อยอดให้เกิดความคุ้มค่า....แต่เดียวก่อนหายใจไม่ออก ควันอะไรเนี่ย ขอวิ่งไปข้างนอกหาอากาศบริสุทธิสูดให้เต็มปอดก่อนดีกว่า....
กบนอกกะลา ฟังเขาว่าไว้น่าดู“ถ้าพูดถึงถ่านไม้คุณภาพดี ติดไฟทนนาน ร้อนแรง มีควันและขี้เถ้าน้อย ต้องถ่านไม้โกงกาง อาจสงสัยว่าป่าชายเลนยังมีการตัดไม้โกงกางเพื่อการเผาถ่านได้อย่างไร เราจึงต้องออกเดินทางกันอีกครั้ง แม่ค้าขายถ่านผู้มากประสบการณ์กว่า 10 ปี แนะนำว่าทางจังหวัดสมุทรสงครามยังมีแหล่งผลิตถ่านไม้โกงกางอยู่ เราจึงไม่รอช้าไปตามหาโรงเผาถ่านที่จังหวัดสมุทรสงคราม”
ถ่านคุณภาพ ที่เผาจากไม้โกงกางมีความแข็งแกร่งอายุนับสิบปี ในเตาเผาทำด้วยอิฐขนาดใหญ่ก่อสร้างโดยความรู้และฝีมือช่างชาวจีน ระยะการเผาแต่ละครั้งนานนับเดือน ขั้นตอนการเผานั้นไม่ได้ใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ เป็นภูมิปัญญาที่สืบทอดกันมาจากรุ่นสู่รุ่นและเป็นประสบการณ์ที่สั่งสมมาเฉพาะบุคคล อย่างเช่นการสังเกตว่าไม้กลายเป็นถ่านได้ที่หรือยัง ก็จะใช้วิธีการดูลักษณะของควันและดมกลิ่นของยางไม้ที่ออกมาจากปล่องเตาเผา ถ่าน การควบคุมอุณหภูมิความร้อนในการเผาก็ใช้ความชำนาญของคนเผาถ่านล้วนๆ
เขายี่สาร
เขายี่สารตั้งอยู่ที่ตำบลยี่สาร อำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม ชุมชนบ้านเขายี่สารเป็นกลุ่มคนอยู่อาศัยสืบทอดกันมาอย่างต่อเนื่องกว่า 800 ปี ราวต้นสมัยกรุงศรีอยุธยาหรือพุทธศตวรรษที่19 ชีวิตอาชีพของของชาวบ้านเขายี่สาร นอกจากจะเป็นชาวประมงแล้ว อาชีพที่ทำสืบต่อกันมานานเกือบทั้งชุมชน คือการทำถ่านไม้โกงกาง มีเตาเผาขนาดใหญ่ โดยนำไม้ที่ได้จากการปลูกป่าโกงกางถูกต้องตามกฎหมาย เตาเผามีลักษณะโค้งมล ทำจากดินเหนียว เผาถ่านไม้โกงกางได้ปีละประมาณ 2,400 หาบ
น้ำส้มควันไม้
ผลพลอยได้ที่ได้รับความนิยม น้ำส้มควันไม้ที่ผ่านการดักเก็บจากระยะที่เหมาะสม ไร้สารที่เป็นอันตราย
ถ่านอัดแท่ง
ป่าชายเลนไม้โกงกางของเอกชนเริ่มลดน้อยลง เนื่องจากผลกำไรที่ไม่คุ้มค่าและการรอคอยวัตถุดิบเป็นเวลายาวนาน ไม่ได้ใช้ประโยชน์จากวัตถุดิบได้อย่างเต็มที่ มีเศษถ่านคงเหลือจำนวนมากไม่สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้ จึงมีการนำเครื่องจักรมาใช้ในการผลิตถ่านอัดแท่นจากเศษถ่านไม้โกงกาง เพื่อให้ไม้โกงกางเกิดประโยชน์สูงสุด เครื่องจักรประกอบด้วย เครื่องผสม เครื่องบด เครื่องอัด นำมาผ่านกรรมวิธีทันสมัยได้ถ่านแท่งทรงกระบอกหกเหลี่ยม ความยาวตามต้องการและให้ความร้อนตามต้องการ ในขณะที่ปล่อยควันลดลง แต่ยอดขายยังค่อนข้างต่ำใครสนใจถ่านคุณภาพลองติดต่อดูนะครับ
เห็ดโกงกาง
กิจกรรมต่อเนื่องชนิดใหม่อยู่ระหว่างการวิจัยและพัฒนาการผลิตเพื่อความคุ้มค่าของเปลือกไม้โกงกาง ตอบสนองความต้องการสู่ตลาด หาไม้ได้จากตลาดทั่วไป ถ้าจะชิมความอร่อยต้องที่ยี่สารเท่านั้น
ที่มา
http://www.charcoal.snmcenter.com/charcoalthai/brickkiln4.php
ศูนย์ข้อมูลทางวัฒนธรรม
http://samutsongkhramculture.com/index.php?c=showitem&item=732
พลัง + งาน ปฏิบัติการพลังงานเพื่อชุมชน.ทช(ศูนย์สารสนเทศ กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง)ร่วมกับชาวยี่สารผลิตถ่านอัดแท่งโกงกางใหญ่สุดในประเทศ.
www.energygreenhealth.com
http://www.dmcr.go.th/group/st07/act94.html.htm
เส้นทางของถ่านไม้
http://www.thaiwoodcentral.com
