สิ่งนี้คือผัสสะ สิ่งนี้คือเวทนา

สวัสดีครับเพื่อน ๆ ช่วงนี้มีเรื่องเล่าต่อจากตอนที่แล้วเกี่ยวกับการถามตอบหัวข้อธรรมที่พระยามิลินท์ถามพระนาคเสนว่า 

...ถ้าเอาธรรมทั้งหลายมีสัมผัสเป็นต้นเค้ามาระคนกันให้เป็นหนึ่งเดียวจะได้ไหมละ..?

  ในความข้อนี้พระนาคเสนได้ตอบอธิบายทำนองนี้ว่า...เหมือนพ่อครัวทำเครื่องปรุงย่อมใส่สิ่งของหลายอย่างมีนมเปรี้ยวบ้าง  เกลือบ้าง  ขิงบ้าง  ผักชีบ้างกระทำเป็นยำแล้วนำส่งพระราชา  แล้วพระราชาสั่งให้พ่อครัวคัดยำนี้ให้ออกมาเป็นรสต่าง ๆ 

อีกอย่างหนึ่งถ้าจะยกประเด็นในเรื่องขนมของหวานเล่าโดยกล่าวเสริมทำนองว่า...  หรือขนมนั้นให้คัดรสออกมาว่า 

...นี้รสน้ำผึ้ง  นี้รสน้ำตาล  นี้รสถั่ว  นี้รสงา  เพื่อแสดงให้เราอย่างนี้  พ่อครัวคงจนใจเพราะกระทำอย่างนั้นไม่ได้ทำนองเดียวกัน 

 การจะเอาธรรมทั้งหลาย มีสัมผัสเป็นต้นเค้ามาปนเป็นหนึ่งเดียวแล้วจะคัดแยกออกมาว่า  สิ่งนี้คือผัสสะ  สิ่งนี้คือเวทนา อย่างนี้ก็ไม่อาจทำได้เช่นกันนั้นแล.