เมื่อนักศึกษามาเรียนแล้ว เรียนไม่เข้าใจ ผลการเรียนตกต่ำ ไม่ชอบในวิชาที่เรียน อาจารย์ทำอย่างไรบ้าง คิดอย่างไรบ้าง

สวัสดีครับ

วันนี้ผมขอนำเสนอการถอดบทเรียนเกี่ยวกับกิจกรรมที่ผมได้เข้าไปมีส่วนร่วม ในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ หัวข้อ การสอนให้ศิษย์เก่ง ดี มีสุข ภาค2 ที่ทางคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น จัดขึ้นในวันที่ 20 สิงหาคม 2553 ในโครงการ Shear & Learn ประจำปี 2553 ณ ห้องประชุม 1 ชั้น 18 อาคาร สว.  

 

รศ.พญ.อรุณี เจตศรีสุภาพ อาจารย์ประจำภาควิชากุมารเวชศาสตร์ ได้เล่าถึงว่า อาจารย์พบว่า มีนักศึกษาบางส่วน มีปัญหาเกี่ยวกับการเรียน อาจารย์ได้เชิญนักศึกษามาพบ และสอบถามเรื่องที่เรียน ว่ามีปัญหาอะไร พบว่า... มีบางส่วนไม่อยากเรียนแพทย์ต่อแล้ว เนื่องจากบางวิชาก็ไม่ชอบ สอบก็ไม่ผ่านหลายวิชา

 

 

 

 

อาจารย์ เน้นถึง การให้กำลังใจ เป็นเรื่องหนึ่งที่อาจารย์ควรให้กับศิษย์

 

 

อาจารย์ ยกตัวอย่างการให้กำลังใจแก่ศิษย์ เช่น

นักศึกษาที่มีปัญหาอยู่ตอนนี้ เปรียบเสมือนคนที่ยืนอยู่ปากเหวแล้ว หากหมดแรง อ่อนล้า ก็อาจที่จะตกลงไปในเหวลึกได้ เพื่อตัวเราเอง ครอบครัว ญาติพี่น้อง ขอให้คิดให้ดีๆ ใช้ความพยายามออกกำลัง ออกแรงอีกหน่อย ก็สามารถจะผ่านพ้นอุปสรรค์ไปได้

 

สำหรับพวกที่ท้อแท้ อาจารย์พาไปดูตัวอย่าง คนที่ทุกข์กว่านักศึกษา โดยให้นักศึกษามาดูผู้ป่วยโรคเด็กมะเร็งและพ่อแม่ ที่ต้องพยายามให้กำลังใจลูก ต่อสู้กับโรคร้าย พยายามแย่งชิงชีวิตลูกกับความตาย กับพยายม เรื่องของเราว่ายากลำบากแล้ว แต่มีคนอื่นๆอีกมาก ที่มีเรื่องยากลำบากกว่าเราอีก

 

ให้นักศึกษามองให้เห็นคุณค่าตนเอง เป็นความหวังของพ่อแม่ จบไปแล้วจะทำประโยชน์ต่อตนเองและผู้อื่นได้มาก  

  

อาจารย์ได้เพิ่มเติมเทคนิคที่อาจารย์ใช้ คือ อาจารย์แบ่งนักศึกษาเป็น 3 ระดับ เก่ง ปานกลาง และอ่อน สองพวกแรกสามารถเอาตัวรอดไปได้ ไม่น่าเป็นห่วง

 

แต่พวกเรียนอ่อน น่าสงสาร (ข้อแนะนำ สำหรับคนที่เป็นครูประจำชั้น อาจารย์ที่ปรึกษา ควรสอดส่อง ดูแลว่า ใครเรียนอ่อน ใคร สอบตกบ้าง ก็จะเชิญ นักศึกษามาพบ)

 

เทคนิคที่อาจารย์ใช้ คือ

1. ทัศนคติ ที่คิดว่านักเรียน เป็นเหมือนลูกของตนเอง  เพราะ เมื่อลูกๆของตนเองมีปัญา ลูกๆคงต้องการ อยากให้ใครมาช่วยเหลือ น่าจะดีกว่าปล่อยไว้ให้ดูแลตนเอง ตัดสินเอง(บางครั้ง)

 

2. การสร้างความสัมพันธ์ ทำให้เกิดความไว้เนื้อเชื่อใจกันและกัน โดยเมื่ออาจารย์เชิญนักศึกษามาพบ มาคุย แล้วหาสาเหตุ โดยการสร้างความสัมพันธ์ที่ดี กล้าบอก กล้าเล่า ไว้ใจ จริงใจ ให้โดยไม่หวังผลตอบแทน ...

 

นักศึกษา : เล่าให้อาจารย์ฟังว่า... ที่ห้องพัก มักจะมีเพื่อนมาคุยตอนกลางคืน บางครั้งก็ชวนไปข้างนอก ไปเที่ยวที่ต่างๆ ทำให้ไม่มีเวลาอ่านหนังสือ

อาจารย์ : แนะนำอาจจะต้องบอกให้เพื่อนทราบว่า ตัวเองต้องการเวลาสำหรับการเรียน กลางคืนให้นอนหัวค่ำ (เพื่อนจะได้ไม่มากวน) แล้วตื่นนอนให้เช้าๆ แล้วอ่านหนังสือ

 

 

นักศึกษา : บางคนมีปัญหาเรื่องการอ่านหนังสือ

อาจารย์ : สอนเทคนิคการอ่านหนังสือเวลา ใช้นิ้วลากผ่านตัวอักษร ใส่สมาธิเข้าไปในนิ้ว ในสมอง การก่อนเรียนอ่านหนังสือล่วงหน้า หลังจากการเรียน ให้จดเพิ่มแล้วให้สรุปที่สำคัญให้อาจารย์ฟัง เพื่อให้อาจารย์ช่วยชี้แนะเพิ่มเติม

 

ควรหาสมุดบันทึกเล่มเล็ก สรุปสาระที่สำคัญจากการเรียน

 

ท่องเนื้อหาที่ได้สรุปจากการบันทึก อ่านบ่อยๆ

 

อาจารย์ จะช่วยติดตามผล ประเมิน เป็นระยะ 

 

อาจารย์ได้เสนอแนะว่า อาจารย์เจ้าของวิชา ครูประจำชั้น ช่วยสอดส่องดูแลนักศึกษามากขึ้น อยากให้ทางคณะฯ จัดกิจกรรมที่จะการพัฒนาอาจารย์ โดยการกระตุ้น กระตุก ความเป็นครูออกมาให้ได้ เพื่อประโยชน์ของผู้เรียน

 

 

 

 

รศ.พรทิพย์ บุญเรืองศรี อาจารย์ประจำภาควิชากายวิภาคศาสตร์ ได้ร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ โดยเล่าถึง... การจัดกิจกรรมร่วมกันระหว่างอาจารย์กับนักศึกษา เช่น การออกค่าย การเล่นกีฬา เป็นสิ่งที่ทำให้เกิดการเรียนรู้ เป็นวิธีการที่จะลดช่องว่าง ช่วยสร้างสัมพันธภาพที่ดีต่อกันระหว่างอาจารย์กับนักศึกษา

  

สำหรับตัวอจารย์เอง คิดว่า... อาจารย์เองยังไม่ดี ไม่เก่ง ดังนั้นจึงต้องพัฒนาตนเองอยู่เสมอ ทำให้ตัวเองมักจะเข้าร่วมกิจกรรมต่างๆที่ทางคณะฯ จัดให้ เพื่อให้เกิดการเรียนรู้ อาจารย์มักจะประเมินตนเองอยู่ตลอดเวลา

 

 

เทคนิคที่อาจารย์ใช้ในการเรียน การสอน คือ สอนให้สนุก เน้นสาระเนื้อหาที่สำคัญ สอนให้น้อย พัฒนานักศึกษาให้มาก ดูแลนักศึกษา

 

ใช้การเรียนการสอนแบบองค์รวม พยายามมองให้เห็นปัญหาที่จะเกิดกับนักศึกษา เน้นป้องกันไว้ก่อนสอน เช่น คัดแยกนักศึกษา คล้าย อ.อรุณี โดยพยายามเอากลุ่มที่เรียนอ่อนๆมาสอน มาช่วยเหลือ มาสอนเสริม ตามความสมัครใจ ชี้ให้นักศึกษามองเห็นปัญหา เห็นจุดอ่อนของตนเอง แล้วพัฒนา แก้ไขให้ได้ โดยอาจารย์เป็นผู้ช่วยชี้แนะ บางครั้งก็ให้ผู้ปกครองมีส่วนร่วมดูแล รับรู้และเข้าใจในปัญหาที่เกิดกับนักศึกษา

 

 

ในวันนี้นับว่าเป็นวันสำคัญวันหนึ่งที่ได้ให้เหล่าคณาจารย์จากที่ต่างๆได้มาร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ แลกเปลี่ยนประสบการณ์ร่วมกัน

 

 

ที่ประชุมได้สรุปว่า... หมดเวลาแล้ว สำหรับครูมือสมัครเล่น ต่อไปนี้ ควรเป็นการเปิดเวลา เปิดใจ เปิดพื้นที่ เปิดโอกาส สำหรับครูมืออาชีพ ต้องกระตุ้น กระตุกให้อาจารย์มาร่วมแลกเปลี่ยน เพื่อพัฒนานักศึกษาสู่คุณลักษณะบัณฑิตที่พึงประสงค์ของมหาวิทยาลัยขอนแก่นต่อไป