การเลือกสื่อและเทคโนโลยีเพื่อการเรียนรู้
การเลือกสื่อเป็นสิ่งสำคัญในระบบการสื่อสาร เพราะการสื่อสารจะประสบความสำเร็จอย่างมีประสิทธิภาพนั้น ส่วนหนึ่งขึ้นอยู่กับสื่อที่ใช้ในระบบการสื่อสาร โดยทั่วไปมีเกณฑ์ในการเลือกดังนี้
๑. เลือกสื่อที่สอดคล้องกับจุดมุ่งหมายของการสื่อสารที่มีประสิทธิภาพนั้น จำเป็นต้องกำหนดจุดมุ่งหมายในรูปของพฤติกรรม ซึ่งครอบคลุมลักษณะพฤติกรรมทั้ง ๓ ประเภทคือ พุทธพิสัย (Conitive) ทักษะพิสัย (Phychromoter) และจิตพิสัย (Affective) ทั้งนี้เพราะจุดมุ่งหมายของการส่งสารต่างกันย่อมให้ประสบการณ์การรับสารที่ต่างกันการเลือกสื่อในการสื่อสารจึงต้องสอดคล้องกับจุดมุ่งหมายดังกล่าวโดยพยายามเลือกสื่อที่ส่งเสริมให้ผู้รับสารได้มีส่วนร่วมการสื่อสารอย่างจริงจัง และให้ข้อมูลย้อนกลับเพื่อให้เขาได้มีการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมขั้นสุดท้ายไปตามจุดมุ่งหมายที่ต้องการ
๒. เลือกสื่อที่สอดคล้องกับลักษณะการตอบสนอง และพฤติกรรมขั้นสุดท้ายของผู้รับสารที่คาดหวังจะให้เกิดขึ้น พฤติกรรมของผู้รับสารจะเกิดขึ้นได้ถ้าผู้รับสารมีความพึงพอใจในกิจกรรมและประสบการณ์ที่ได้รับ ความพึงพอใจย่อมก่อให้เกิดการส่งสารที่มีประสิทธิภาพ ดังนั้นการเลือกสื่อการสื่อสารจึงควรเลือกสื่อที่จะช่วยให้ผู้รับสารเกิดความสนใจ มีการตอบสนองและเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมตามที่คาดหวัง
๓. เลือกสื่อในการสื่อสารที่เหมาะกับความสามารถและประสบการณ์เดิมของแต่ละคนที่จัดแก่ผู้รับสารควรง่าย และอยู่ในขอบข่ายความสามารถของผู้รับสารแต่ละคนจะต้องช่วยให้ผู้รับสารสามารถรับประสบการณ์ได้เป็นอย่างดี และไม่จำเป็นต้องใช้สื่อเดียวกันกับผู้รับสารทุกคนเหมือนกันหมด เพราะสื่อบางอย่างอาจไม่เหมาะกับผู้รับสารบางคน ดังนั้นการเลือกสื่อจึงจำเป็นต้องคำนึงถึงความแตกต่างระหว่างบุคคล กลุ่มคนและมวลชน
๔. เลือกสื่อที่พอจะหาได้และอำนวยความสะดวกในการใช้ การเลือกสื่อมาใช้ในการสื่อสารจะต้องคำนึงถึงความสะดวกสบายในการนำสื่อนั้นมาใช้ด้วย และไม่จำเป็นต้องใช้สื่อที่มีราคาแพงเสมอไป ทั้งนี้ขึ้นอยู่ว่าจะหาสื่อชนิดใดบ้างที่สอดคล้องกับจุดมุ่งหมาย เพื่อช่วยให้เกิดประสิทธิภาพการสื่อสารสูงสุด
Noel. and Leonard. (Noel and Leonard, ๑๙๖๒:๒๖-๒๘) ได้เสนอแนวหลักเกณฑ์ในการเลือกสื่อไว้ว่าควรพิจารณาสื่อที่มีลักษณะดังนี้
๑. มีความเหมาะสมกับระดับอายุและสติปัญญาของผู้รับสาร
๒. เหมาะสมกับความต้องการและความสนใจของผู้รับสาร
๓. เหมาะสมกับประสบการณ์เดิมของผู้รับสาร
๔. เหมาะสมกับเนื้อหาสาระที่ถ่ายทอด
๕. ตรงกับจุดมุ่งหมายที่ตั้งไว้ในระบบการสื่อสาร
๖. มีลักษณะที่น่าสนใจ
๗. ไม่ทำให้เสียเวลาในการใช้มากเกินไป
๘. ให้เข้าใจได้ง่ายและไม่ซับซ้อนเกินไป
๙. เป็นแบบง่าย
๑๐. ช่วยให้ผู้รับสารเข้าใจเนื้อหาได้ดียิ่งขึ้น
๑๑. ช่วยส่งเสริมและสร้างทัศนคติที่ดีแก่ผู้รับสาร
๑๒. ช่วยเพิ่มพูนทักษะในการรับสาร
๑๓. ให้ผลดีต่อการสื่อสารมากที่สุดในเวลาสั้นที่สุด
๑๔. ราคาไม่แพงเกินไป
อ้างอิง
กิดานันท์ มลิทอง. (๒๕๔๓). เทคโนโลยีการศึกษาและนวัตกรรม. พิมพ์ครั้งที่ ๒.
กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
นิพนธ์ ศุขปรีดี. (๒๕๔๕). นวัตกรรมเทคโนโลยีสื่อสารการศึกษา. (มปท).
