กลุ่มกิจกรรมการแสดงเพลงอีแซวกับนันทนาการด้านดนตรีที่มีต่อสังคมไทย

เพลงอีแซว สายเลือดสุพรรณฯ

ต่างงาน ต่างสถานที่ มีข้อให้คิด

ตอนที่ 5 กลุ่มกิจกรรมการแสดงเพลงอีแซวนันทนาการต้นแบบ ประเทศไทย รุ่นที่ 1

วันที 8-10 กรกฎาคม 2553

          วันที่ 1 กรกฎาคม 2553 ผมได้รับหนังสือเชิญจากสำนักงานการท่องเที่ยวและกีฬาจังหวัดสุพรรณบุรี ในหนังสือแจ้งให้ผมทราบว่า จังหวัดสุพรรณบุรีได้พิจารณากลุ่มกิจกรรมนันทนาการต้นแบบของจังหวัดแล้ว ซึ่งได้แก่ “กลุ่มกิจกรรมการแสดงเพลงอีแซว” แต่งตั้งให้เป็นกลุ่มกิจกรรมต้นแบบของจังหวัดสุพรรณบุรี ในการนี้ สำนักงานพัฒนาการกีฬาและนันทนาการ ได้เชิญตัวแทนกลุ่มเครือข่ายนันทนาการต้นแบบ จำนวน 1 คนเข้าร่วมสัมมนาเชิงปฏิบัติการ “การเป็นหนึ่งของเครือข่ายนันทนาการต้นแบบ ประเทศไทย รุ่นที่ 1”  ระหว่างวันที่ 8-10 กรกฎาคม 2553 ณ ห้องประชุมศุภชลาศัย สนามกีฬาแห่งชาติ กทม. (ประตู 12)

          คำสั่งจังหวัดสุพรรณบุรี ที่ 453/2553 เรื่อง แต่งตั้งเครือข่ายนันทนาการต้นแบบ จังหวัดสุพรรณบุรี โดยจังหวัดสุพรรณบุรีร่วมกับสำนักงานพัฒนาการกีฬาและนันทนาการ กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา แต่งตั้งให้ เครือข่าย “กลุ่มกิจกรรมการแสดงเพลงอีแซว” เป็นเครือข่ายนันทนาการ ต้นแบบ จังหวัดสุพรรณบุรี  มีหน้าที่เผยแพร่องค์ความรู้ และสร้างรูปแบบกิจกรรมนันทนาการให้บุคลากรและเครือข่ายต้นแบบ เพื่อขยายโอกาส สร้างบรรยากาศ ในการจัดกิจกรรมนันทนาการ และสร้างสังคมไทยให้เข้มแข็ง ตามวิสัยทัศน์ของการพัฒนาประเทศ ทั้งนี้ตั้งแต่วันที่ 19 มีนาคม 2553 ลงชื่อ โดยรองผู้ว่าราชการจังหวัดสุพรรณบุรี

          คำว่า “นันทนาการ” หมายถึงกิจกรรมที่กระทำในเวลาว่างจากภารกิจงานประจำ ซึ่งผู้ที่เข้าร่วมกิจกรรมกระทำด้วยความสมัครใจและมีความพึงพอใจ โดยกิจกรรมนั่นไม่ขัดต่อขนบธรรมเนียมประเพณีวัฒนธรรมและกฎหมายบ้านเมือง ทำให้เกิดความสนุกสนานเพลิดเพลินมีสุขภาพกายแลพะสุขภาพจิตที่ดี (แผนพัฒนานันทนาการแห่งชาติ ฉบับที่ 1 พ.ศ.2550-2554)

          ประเภทของกิจกรรมนันทนาการ ที่ดำเนินงานโดยใช้กิจกรรมเป็นสื่อ ได้แก่

  1. ศิลปหัตถกรรม  ใช้ความสามารถ ความละเอียด ความคิดสร้างสรรค์
  2. เกมและกีฬา     ใช้ทักษะความสามารถทางกาย ได้ความสนุกสนาน
  3. การเต้นรำ        เป็นการแสดงออกที่สวยงาม สัมพันธ์กับจังหวะทำนองดนตรี
  4. การละคร         ส่งเสริมความสามารถในการแสดงออก  ความคิดสร้างสรรค์
  5. งานอดิเรก       ส่งเสริมทักษะพิเศษ ผ่อนคลายคงวามตึงเครียด
  6. การดนตรีและการร้องเพลง เป็นการส่งเสริมการแสดงออกความสามารถเฉพาะอย่าง ความถนัดเฉพาะทาง
  7. กิจกรรมกลางแจ้ง/นอกเมือง การจัดค่ายพักแรม เดินทางไกล
  8. วรรณกรรม (การอ่าน พูด เขียน) เสริมความรู้ ความเชื่อมั่นแสดงออกในทางที่ถูกต้อง
  9. กิจกรรมสังคม กิจกรรมที่มีการช่วยเหลือซึ่งกันและกัน มีใจเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่

10.กิจกรรมพิเศษตามเทศกาลต่าง ๆ  จัดขึ้นเฉพาะตามประเพณี

11.การบริการอาสาสมัคร เป็นกิจกรรมเพื่อช่วยเหลือ บริการสังคม เสียสละ

ผู้นำนันทนาการ 

          จะต้องมีพฤติกรรมการแสดงออกในกิจกรรมนันทนาการเพิ่มเป็นพิเศษ จะต้องส่งเสริมให้สมาชิกได้พัฒนาอารมณ์ สังคมและจิตใจโดยอาศัยกระบวนการต่าง ๆ ได้แก่

  1. อำนวยการในการจัดกิจกรรมนันทนาการ
  2. แนะนำให้ความรู้ในเชิงปฏิบัติการแก่ผู้เข้าร่วมกิจกรรมนันทนาการ
  3. สอนหรือฝึกฝนกิจกรรมนันทนาการให้แก่ผู้เข้าร่วมกิจกรรมนันทนาการ
  4. ควบคุมดูแลและรักษาอุปกรณ์เครื่องอำนวยความสะดวกในการจัดกิจกรรมนันทนาการ
  5. ทำหน้าที่เป็นศูนย์รวมของการเป็นที่พึ่งในการแก้ปัญหาต่าง ๆ

กิจกรรมนันทนาการเพลงอีแซว มีขั้นตอน  ดังต่อไปนี้

  1. ขั้นเตรียมการ จัดเตรียมวัสดุ อุปกรณ์ เครื่องมือที่จำเป็นในการเล่นเพลงอีแซว
  2. ขั้นอธิบาย     แนะนำกระบวนการในการแสดงเพลงอีแซวตามขั้นตอน
  3. ขั้นสาธิต      อธิบายวิธีการและปฏิบัติให้ดูตามขั้นตอน
  4. ขั้นลงมือปฏิบัติ สมาชิกลงมือปฏิบัติอย่างเต็มความสามารถ
  5. ขั้นสรุป        ประเมินผลและแจ้งผลให้ผู้ฝึกได้ทราบเพื่อการพัฒนาต่อไป

         

         

         

          ผมขอย้อนกลับไปที่ห้องประชุมศุภชลาศัย สนามกีฬาแห่งชาติ กทม. เมื่อวันที่ 8-10 กรกฎาคม 2553 ผมและอาจารย์สุริยา  วิชัยดิษฐ์ (กุ้ง) เจ้าหน้าที่กีฬาประจำอำเภอดอนเจดีย์ ไปเข้าร่วมอบรม ผมไปในฐานะประธานกลุ่มกิจกรรมการแสดงเพลงอีแซวเข้าร่วมสัมมนาเชิงปฏิบัติการ 3 วัน (เต็ม 100 เปอร์เซ็นต์)

         วันแรกของการสัมมนา เป็นการจัดกิจกรรมกลุ่มสัมพันธ์และละลายพฤติกรรม

         วันที่ 2 ของการสัมมนา เป็นพิธีเปิดการสัมมนา และรับฟังการบรรยาย เรื่องนันทนาการผลักดันสร้างฝันไทยสู่ความสุข ซึ่งในวันนี้จัดให้มีชุดการแสดงร่วมในพิธีเปิด ดังนี้

         

         

         

   - ชุดที่ 1 การฟ้อนรำไท-ยวน จาก จังหวัดสระบุรี

   - ชุดที่ 2 ลำนำเพลงอีแซว    จาก จังหวัดสุพรรณบุรี

   - ชุดที่ 3 ศิลปะเพลงโคราช   จาก จังหวัดนครราชสีมา

   - ชุดที่ 4 นาฏดนตรี             จาก จังหวัดนครสวรรค์

   - ชุดที่ 5 ทะแยรามัญ           จาก กรุงเทพมหานคร         

ในภาคบ่ายเป็นการศึกษาดูงาน รูปแบบการทำงานของเครือข่าย

          วันที่ 3 ของการสัมมนา วันนี้รับฟังปาฐกคาถาพิเศษ เรื่องโลกทัศน์นันทนาการสร้างสรรค์ครอบครัว ชุมชนสังคมเป็นสุข ต่อมาเป็นเรื่องของแผนงานการดำเนินงานกิจกรรม การติดตามผลเครือข่ายนันทนาการ และช่วงสุดท้ายก่อนที่จะปิดการสัมมนา

          

          

   - พิธีมอบเกียรติบัตรให้แก่ผู้ที่เข้ารับการสัมมนา

   - พิธีมอบแผ่นป้ายยกย่องกิจกรรมนันทนาการดีเด่น

   - รับมอบเงินทุน (เช็คเงินสด) สนับสนุนกิจกรรมนันทนาการเพลงอีแซว

   - ถ่ายภาพร่วมกัน จัดเป็นภาค ๆ 4 ภาค ปิดการสัมมนา

           

           ในฐานะที่ได้รับการคัดเลือกจากจังหวัดสุพรรณบุรี ได้เข้าร่วมสัมมนาโดยเป็นตัวแทนกลุ่มกิจกรรมการแสดงเพลงอีแซวไปเข้ารับฟังและร่วมเครือข่ายในระดับประเทศมาแล้วคงไม่อาจที่จะหยุดนิ่งได้ ในฐานะประธานกลุ่มกิจกรรมการแสดงเพลงอีแซว จังหวัดสุพรรณบุรี ผมได้จัดเตรียมการขยายผลสู่เครือข่าย ในวันที่ 4-5 เดือนกันยายน 2553 นี้ โดยจะรับสมัครเครือข่ายเพลงอีแซวในจังหวัดสุพรรณบุรี จำนวน 5 เครือข่าย เครือข่ายละ 9 คน รวม 45 คน มารับการขยายผลแบบปฏิบัติจริง ณ ศูนย์เครือข่ายต้นแบบ ประเทศไทย ที่ ห้อง 512 โรงเรียนบรรหารแจ่มใสวิทยา 1 อำเภอดอนเจดีย์ จังหวัดสุพรรณบุรี โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย คุณครูที่นำคณะนักเรียนมาร่วมกิจกรรม จะได้รับความรู้เพิ่มเติมทั้งรับฟัง ปฏิบัติและแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันในหัวข้อต่อไปนี้

  1. กลุ่มกิจกรรมการแสดงเพลงอีแซวกับนันทนาการด้านดนตรีที่มีต่อสังคมไทย
  2. วิธีการแสดงเพลงอีแซวสุพรรณฯ ที่ถูกต้องตามแบบภูมิปัญญาท้องถิ่น
  3. แนะนำการเริ่มต้นด้นกลอนสด และวิธีแต่งกลอนในอากาศ
  4. การแสดงความสามารถของแต่ละกลุ่ม ในการเล่นเพลงอีแซวอย่างถูกต้อง
  5. วิธีพัฒนาสู่การแสดงในระดับมืออาชีพ การมีรายได้จากงานการแสดงอย่างยั่งยืน

          นอกจากนั้น เครือข่ายที่มาร่วมกิจกรรมการแสดงเพลงอีแซว จะได้รับการเสนอชื่อเป็นเครือข่ายนันทนาการเพลงอีแซวต้นแบบประเทศไทย รุ่นที่ 2 ในปี พ.ศ.2554 ต่อไป

ชำเลือง มณีวงษ์  ประธานกลุ่มกิจกรรมการแสดงเพลงอีแซว ต้นแบบประเทศไทย

                       รุ่นที่ 1 กิจกรรมนันทนาการดีเด่น (ด้านดนตรี)

                       กรมพลศึกษา กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา ปี 2553