เมื่อวันเสาร์ที่ 17  กรกฎาคม  ผมได้รับเชิญจาก สพฐ.ให้ไปเป็นวิทยากร  “เล่าประสบการณ์การนิเทศ”  ให้ศึกษานิเทศก์ใหม่  278 คน ฟัง   ในการอบรมศึกษานิเทศก์รุ่นที่ 3  ที่โรงแรมบางกอกพาเลส  ใช้เวลาชั่วโมงครึ่ง  ซึ่งผมเคยได้รับเชิญให้ไปเล่าประสบการณ์มารุ่นหนึ่งแล้ว
       การเป็นวิทยากรครั้งนี้  ผมค่อนข้างกระตือรือร้นเป็นพิเศษ  เพราะผมอยากปลุกจิตสำนึกความเป็นศึกษานิเทศก์ตั้งแต่แรกเข้ามาเป็น ศน.(วิชาชีพที่ผมรัก) และผมถือว่าการฟังเรื่องเล่าจากประสบการณ์ตรง เป็นการเรียนรู้ที่มีพลังและเป็นการเรียนทางลัดอย่างหนึ่ง  เพราะเชื่อว่าคนฟังแต่ละคนก็มีบริบทที่แตกต่างกัน เขาจะเลือกเทียบเคียงหรือเชื่อมโยง  นำไปประยุกต์ใช้ให้เป็นวิธีการตามสภาพของเขาได้เอง
          วันนั้นผมแจกบทความ “นิเทศอย่างง่ายๆตามสไตล์ของผม” (ที่เคยตีพิมพ์ในวารสารวิทยาจารย์) และนำเสนอเรื่องเล่าตามกรอบ Power point โดยเล่าจากประสบการณ์จริงทุกอย่างที่ได้ทำมา  พยายามเชื่อมโยงให้เห็นสมรรถนะของศน.ทุกๆด้าน  ทั้งด้านความรู้  ทักษะ  และความประพฤติด้านวินัย  คุณธรรม จริยธรรม และจรรยาบรรณวิชาชีพ  แล้วสรุปเป็นความเชื่อและจุดเน้นของผมเองในด้านต่างๆ เช่น
         หลักการนิเทศ (ตามสไตล์ของผม) มี 5 ประการคือ
             1.ต้องยึดหลักการสร้างมนุษยสัมพันธ์  สร้างความตระหนัก ความเชื่อถือศรัทธาและความร่วมมือกับครูและบุคลากรทางการศึกษา ในการปรับปรุงพัฒนาคุณภาพการศึกษาอย่างสร้างสรรค์  โดยคำนึงถึงบริบทของสถานศึกษา ความแตกต่างระหว่างบุคคลและความเป็นประชาธิปไตย

             2.กระบวนการนิเทศต้องเป็นไปอย่างมีระบบ โดยมีการประเมินความต้องการจำเป็นในการนิเทศ  การวางแผนการนิเทศ  การพัฒนานวัตกรรมในการนิเทศ  การดำเนินการนิเทศ  การติดตามประเมินผล  และการปรับปรุงพัฒนาการนิเทศ   เพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษาให้สูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง

            3. มุ่งพัฒนาการนิเทศโดยใช้การวิจัยเป็นฐาน  ด้วยการวิเคราะห์  วิจัย  ส่งเสริมการวิจัย และประยุกต์ผลการวิเคราะห์วิจัยไปใช้ในการพัฒนาคุณภาพการศึกษา  พัฒนาครูและบุคลากรทางการศึกษา  ที่มุ่งสร้างวัฒนธรรมคุณภาพให้เกิดขึ้นในองค์กรอย่างยั่งยืน

           4. ใช้เทคนิคการนิเทศที่หลากหลาย และมีความเหมาะสม  สอดคล้องกับปัญหาความต้องการจำเป็น  สภาพแวดล้อม  และกลุ่มเป้าหมาย  เช่น การสอนแนะ(coaching) การพาทำ  การฝังตัว  การแลกเปลี่ยนเรียนรู้  การร่วมมือ  การนิเทศแบบคลินิก  การนิเทศภายนอกประสานการนิเทศภายใน เป็นต้น  โดยคำนึงถึงการบรรลุมาตรฐานคุณภาพการศึกษา และความเจริญก้าวหน้าของครูและบุคลากรทางการศึกษาเป็นสำคัญ

           5.สร้างเครือข่ายและทีมการนิเทศการศึกษา ให้เกิดการผนึกพลังผสานร่วมของบุคคล องค์กร และแหล่งเรียนรู้ต่างๆ  ตลอดจนพัฒนาทีมงานนิเทศให้เข้มแข็ง เพื่อขับเคลื่อนกลไกการนิเทศให้ทั่วถึง ครอบคลุม และเกิดประสิทธิภาพ ประสิทธิผลที่สูงขึ้น

ท่านอยากเป็น ศน.ประเภทใด?  (อาชีพศน. หรือ ศน.อาชีพ)
          อาชีพศน. หมายถึง  ศน.ผู้ประกอบอาชีพนิเทศการศึกษา  โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อมุ่งหารายได้กับความก้าวหน้าในอาชีพ  มุ่งมั่นที่จะเสริมสร้างความมั่นคงในชีวิต ด้วยการดิ้นรนขวนขวาย  ยกระดับปรับวุฒิตนเองให้สูงยิ่งขึ้น เพื่อมุ่งสู่การเป็น ศน.ชำนาญการพิเศษ ศน.เชี่ยวชาญ สำหรับรองรับฐานเงินเดือน และฐานะทางสังคมที่สูงขึ้น ขอบเขตงานและเวลาในการทำงานจะจำกัดเฉพาะเวลาราชการเท่านั้น

           ศน.อาชีพ  หมายถึง ศน.ที่เป็นศน.ด้วยใจรัก  ตั้งใจและพร้อมที่จะเป็นศน.ในทุกๆด้าน  ทั้งด้านความรู้ ความประพฤติ การวางตน  การเอาใจใส่ดูแลผู้รับการนิเทศ  ปฏิบัติหน้าที่ด้วยจิตวิญญาณของความเป็นศน.  อุทิศตนให้แก่การนิเทศอย่างเต็มที่และเต็มเวลา  มิได้คำนึงถึงรายได้กับความก้าวหน้าของตนเท่ากับบทบาทความเป็นศน. และมีเวลาทำงานแบบ Seven Eleven

คำขวัญ-คำเตือนสติแก่ผู้นิเทศ
*ต้องทำตัวให้เป็นคนปากเล็ก  ตาโต  หูกาง 
ใจกว้าง  มือถือพัด
*นิเทศโดยไม่ต้องนิเทศ
*เป็นเพื่อนที่แสนดี
*เป็นเสนาธิการทางวิชาการแก่หน่วยงานระดับนโยบาย
*เป็นกัลยาณมิตร
*เป็นหนึ่งในสามใบเถา  ฯลฯ

ข้อคิดของ ผม แก่ศน. ทั่วประเทศ(ก่อนจะปรับโครงสร้างฯเมื่อ 30 มิย. 46) 

1.ขอให้รักและศรัทธาในวิชาชีพฯ
2.ทำงานให้เป็นระบบและปรับปรุงพัฒนาการทำงานอย่างต่อเนื่องให้สอดคล้องกับจริตของตน
3.หมั่นศึกษา ค้นคว้าหาความรู้ตลอดเวลา
4.ทำงานร่วมกับคนอื่นได้ดี  มีทักษะเชิงมนุษย์  มีวุฒิภาวะทางอารมณ์สูง
5.ปฏิบัติตนให้เป็นแบบอย่างที่ดีอย่างเสมอต้นเสมอปลาย
6.มีแรงบันดาลใจในการทำงาน และเป็นสุขกับผลสำเร็จของงาน
                              ฯลฯ