วันที่ 8/7/2010 เรามีโอกาสที่ดีมากที่ได้รับฟังการสอนของท่านอาจารย์ จรัญ จันทรลักขณา ซึ่งได้เคยอ่านบทความของท่านในเรื่องเกษตรพอเพียงแล้วรู้สึกชอบแนวความคิด และการเป็นอาจารย์เกษตรในฝันทีเดียว ตื่นเต้นมากที่ได้พบตัวจริงของท่าน
ท่านได้ให้เราได้ชมรูปที่ท่านถ่ายไว้เมื่อนานมาแล้วถึงวิถีชีวิตของเกษตรกรไทยที่เลี้ยงสัตว์ด้วยเหตุผลจากพื้นฐานชีวิตที่เขามีอยู่ ซึ่งสามารถเข้าใจได้อย่างลึกซึ้งว่าเกษตรกรเขามีลักษณะบ้านไว้เพื่อการอยู่อาศัยนั้นในขณะเดียวกัน บริเวณบ้านไม่ว่าจะมีต้นไม้หรือสัตว์เลี้ยงใดอยู่ก็มีที่มาที่ไปของสิ่งต่างๆไว้อย่างลึกซึ้งด้วยภูมิปัญญาที่เขาๆมีอยู่อย่างเช่นบ้านมีให้ถุนบ้านเก็บวัวไว้ไต้บ้านกันขโมย มีไก่เลี้ยงไว้เพื่อไว้ขันบอกเวลาได้และไว้ขายได้เมื่อยามฉุกเฉินไม่มีเงิน และยังช่วยจัดการความสะอาดได้ในเรื่องหนอนที่จะมีอยู่ตามกองมูลโค หรือหมูก็ตามก็จะได้ประโยชน์กันทุกฝ่ายที่เดียว มีหมูไว้เพื่อขายยามที่ลูกเปิดเทอมต้องการเงินค่าเรียน ส่วนวัวควายขายเมื่อลูกจะบวช หรือมีงานใหญ่ๆทีหนึงเป็นต้น เป็นการออมทรัยพ์อีกลักษณะหนึ่งถ้าจะมีการเปรียบเทียบแบบธนาคาร ส่วนหมาก็เลี้ยงไว้เฝ้าบ้าน หรือเป็นเพื่อนอยู่บ้านหรือไปเลี่ยงวัว ส่วนวัวก็รวมๆกันเลี้ยงจะได้ไม่ต้องเสียแรงงานมาก พลัดกันไป ก็เป็นระบบที่ดีมากที่ชุมชนเขาคิดที่บริหารระบบของเขาเอง แม้แต่ผูเฒ่าแก่ก็มีหน้าที่ดูแลสอนลูกหลาน หรือช่วยงานเล็กๆน้อยได้ก็ทำให้ท่านรู้สึกว่าตนเองมีคุณค่ามากขึ้นเป็นการสร้างสังคมที่หน้าอยู่มาก ด้งนั้นถ้าจะทำการพัฒนาหรือส่งเสริมการใดๆให้กับหมู่บ้านแล้วเราก็ต้องเข้าใจเขาก่อนว่าเขาจำเป็นที่จะใช้หรือไม่ ถ้าเราทำไปแล้วเขาไม่รับก็เป็นการทำงานแบบไม่มีจุดหมายใช้ประโยชน์ไม่ได้ก็เสียเวลาเปล่าๆ ในระบบชาวบ้านแล้วทุกอย่างเป็นการพึ่งพาอย่างลงตัวมาก ดังนั้นในระบบปศุสัตว์นั้นอาจพอจะกล่าวได้ว่า สัตว์ที่เลี้ยงไว้นั้นสามารถที่จะเป็นได้ทั้งเพื่อน อาหาร แรงงาน กีฬา ความเพลิดเพลิน วัฒนธรรม ศาสนา ป๋ยบำรุงดิน ออมทรัพย์ ความปลอดภัยทางด้านอาหารเมื่อเกิดเหตุการณ์ที่ไม่คาดคิด ความสมดุลย์ของระบบนิเวศน์ อื่นๆอีกมากมายที่เราจะพบได้ ก่อนที่ท่านอาจารย์จะกลับท่านได้บอกเคล็ดลับของความสำเร็จของท่านว่าท่านมี 2 ข้อคือ อดทนและทำต่อไป ส่วนอีกข้อคือ อย่าให้คำพูดพล่อยๆราคาถูกๆของคนอื่นมามีผลราคาแพงต่อชีวิตเรา เป็นอะไรที่ประทับใจมากคะ
จาการที่ได้รับความรู้จากท่านอาจารย์วันนี้ทำให้เราหันมาดูตัวเองว่าเราได้เข้าใจตัวเกษตรกรมากน้อยแค่ไหนทำได้ลึกซึ้งอย่างท่านหรือไม่ มองอะไรแค่ผ่านๆไปหรือนำมาพิจารณามากน้อยแค่ไหน การเรียนเหมื่อนว่าจะยากแต่ท่านเป็นอาจารย์ที่สอนง่ายมากให้เราได้เข้าใจอะไรได้อย่างลึกซึ้งมากและมีมุมมองที่น่าสนใจอย่างมากทีเดียว ถ้าเป็นไปได้ถ้าเรามีอาจารย์ที่เข้าใจนิสิตได้อย่างนี้มากๆก็จะดีมากเวลาผ่านไปอย่างรวดเร็วมากที่ได้นั่งเรียนไม่อยากให้จบเลยอยากให้อาจารย์เล่าอะไรที่เป็นประโยชน์อย่างนี้กับน้องๆทุกคนเลยจะได้นำไปใช้หรือไม่อย่างน้อยเขาก็จะได้ผ่านหูไปบ้างวันหนึ่งไม่ช้าก็เร็วเขาจะได้นึกได้ในสิ่งที่ท่านพูดไป ทุกสิ่งในโลกนี้ช่างเป็นอะไรที่เหมาะเจาะกันอย่างมากถ้าคนเราจะไม่ไปทำลายให้เสียความสมดุลย์ไปก่อน หวังอย่างมากว่าวันหน้าเราจะมีโอกาสให้ฟังท่านอีกมากๆ ต้องขอบคุณพระเจ้าอย่างมากที่ประทานท่านให้มาเป็นแบบอย่างที่ดีบนโลกนี้