วันนี้ผมมีความสุขที่ได้ช่วยเหลือเพื่อนมนุษย์ให้เป็นแบบอย่างแก่ตนเอง นักศึกษากายภาพบำบัด นักศึกษากิจกรรมบำบัด กลุ่มหนึ่งที่ออกชุมชนเยี่ยมบ้านของกรณีศึกษาหนึ่งชุมชนบ้านโพธิ์ทอง ต.ศาลายา ไม่ไกลจาก ม.มหิดล
ผมขอนำประเด็นที่น่าสนใจผ่านบทสนทนาของกรณีศึกษา นักศึกษา และผม ดังนี้
ดร.ป๊อป: สวัสดีครับคุณ ส. วันนี้สบายดีไหมครับ
คุณ ส.: สบายดีครับ
ดร.ป๊อป: ผมขอพานักศึกษาเดินไปกับคุณ ส. เพื่อเยี่ยมบ้านได้ไหมครับ จะได้เรียนรู้ว่า นักศึกษากายภาพบำบัดและนักศึกษากิจกรรมบำบัดปี 1-3 จำนวน 6 ท่านนี้จะช่วยเหลือคุณ ส. อย่างไร ได้ไหมครับ
คุณ ส.: ดีๆ ได้เลย [พูดไม่ชัดเพราะนึกคำได้ลำบาก และเดินลงน้ำหนักทางซ้ายมากกว่าขวา ถือไม้เท้าสามขาด้วยมือซ้ายเป็นบางครั้ง แขนและมือขวาเกร็งงอ]
ดร.ป๊อป: เอาหละนักศึกษามีอะไรอยากถามคุณ ส. ไหม ถือเป็นการฝึกพูดให้คุณ ส. ด้วย ถามช้าๆ หากคุณ ส. ไม่เข้าใจ ก็ถามซ้ำอีกครั้ง
นักศึกษากิจกรรมบำบัด: คุณ ส. กินข้าวเองอย่างไร [คุณ ส. ใช้มือซ้าย]...มีใครอยู่ช่วยเหลือบ้าง [คุณ ส. มีน้องสาวช่วยตอนไม่ทำงาน แต่ไม่อยากกวนเวลาเค้า เลยพยายามดูแลตนเอง]....ใส่เสื้อผ้าเองอย่างไร [ใส่เป็นเสื้อกล้าม ทำให้ดูได้คล่องแคล่ว]...อาบน้ำได้ไหม[ใช้แขนซ้ายช่วย แต่ถูหลังไม่ได้]
นักศึกษากายภาพบำบัด: คุณ ส. เหยียดแขนขวาช้าๆ ได้ไหม [คุณ ส. พยายามเยียดแขนขวาได้ติดในท่างอศอก มือกำ ดูมีแรงมาที่ไหล่บ้าง]...คุณ ส. อยากใช้แขนขวาไหม [คุณ ส. ไม่ตอบตรงๆ แต่แสดงข้างซ้ายแทนให้เห็นว่าดีกว่าข้างขวา]
ดร.ป๊อป: คุณ ส. ใจเย็นๆ นะ ลองคิดดูว่า ใช้แขนซ้ายเร็วๆ แรงๆ แขนขวาได้ใช้ไหม
คุณ ส.: ไม่ได้ใช้
ดร.ป๊อป: คุณ ส. อยากให้แขนขวาใช้งานได้บ้างไหม
คุณ ส.: อยากครับ
ดร.ป๊อป: นักศึกษากายภาพบำบัดจ๊อดกับนักกิจกรรมบำบัดก้อยจะช่วยแนะนำคุณ ส. ว่า ถ้าอยู่คนเดียวจะฝึกแขนขวาอย่างไร...เห็นคุณ ส. เดินออกกำลังกายจากบ้านไปหน้าซอย ไกลมาก ต้องคลายแขนขวาไม่ให้เกร็ง ฝึกแขนขวาด้วยแขนซ้ายก่อน พร้อมฝึกนับจะได้ใช้สมองคิดตามการเคลื่อนไหว นับ 1-เท่าไรได้ครับ [คุณ ส. นับถึง 9 ได้ นับ 10 ออกเป็น 0] ก่อนไปเดินนะครับ คิดว่าจะทำได้ไหม
คุณ ส.: ครับ
นักศึกษาทั้งสองวิชาชีพสังเกตและระดมความคิดกับผมจนได้โปรแกรมการฝึกแขนข้างขวาด้วยตนเอง จนสามารถเห็นผลว่า แขนขวาเกร็งน้อยลง นับ 1 ได้ถึง 10 ใจเย็นขึ้น ไม่ขยับแขนซ้ายช่วยแขนขวาเร็วๆ จนแขนขวาเกร็ง รู้จักเริ่มวางมือขวา ศอกขวาเยียดตึงบนหัวเข่าขวา โดยใช้แขนซ้ายช่วยจัดท่าทางและนับ 1-10 จากนั้นเดินมาที่ระเบียงหน้าบ้านระดับเอว ใช้มือซ้ายจับมือขวาวางลงบนไม้ระเบียงและลงน้ำหนักลดเกร็งนับ 1-10 จากนั้นเราได้ออกแบบท่าทางโดยประสานมือสองข้างให้ข้างซ้ายช่วยข้างขวา เหยียดแขนสองข้างไปข้างหน้า ชูเหนือศรีษะแล้วหยิบหมวกกันน๊อคที่วางคว่ำอยู่เฉยๆ บนที่นั่งหน้าบ้านมาสวมใส่ศรีษะคุณ ส. ด้วยตนเองอย่างช้าๆ และนำออกไปไว้ข้างตัวอีกด้านหนึ่ง สลับจากด้านที่หยิบหมวกมาแล้วนับ 1 ทำต่อไปเรื่อยๆ พร้อมนับไปด้วยจนครบ 10 แล้วนั่งพักวางเท้ามือบนเข่าสบายๆ
ผมดีใจที่นักศึกษาชั้นปีที่ 3 ทั้งสาขากายภาพบำบัดและกิจกรรมบำบัดสองคนนี้ดูมีแววตาและการกระทำที่เปี่ยมด้วยเมตตากรุณา และเรียนรู้สาระการสังเคราะห์กิจกรรมดูแลตนเองตัวอย่างหนึ่งที่ผมช่วยกระตุ้นความคิดของนักศึกษา รวมทั้งนักศึกษากิจกรรมบำบัดชั้นปีที่ 2 อีก 4 คน ที่ตื่นเต้นกับบทบาทการทำงานร่วมกันระหว่างกิจกรรมบำบัดและกายภาพบำบัดตั้งแต่การออกชุมชนนักศึกษา นับว่าเป็นตัวอย่างที่ดีให้กับสังคมไทย
คุณ ส. ดูมีความสุขและเข้าใจ "ความสำคัญของการใช้ร่างกายซีกขวาที่สมดุลกับซีกซ้าย" ผมยังคิดว่า คงต้องติดตามผลและช่วยเหลือคุณ ส. ด้วยการประดิษฐ์เครื่องดามมือและอุปกรณ์ช่วยอาบน้ำด้านหลัง และให้กำลังใจเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตมากขึ้น"
สวัสดีค่ะ Dr. Pop
คุณยายแวะมาให้กำลังใจค่ะ ทำดีต่อไปนะคะ
ขอบคุณมากครับสำหรับกำลังใจจากคุณยาย