เค้าโครงร่างการวิจัยในสถานศึกษา
เรื่อง การพัฒนาการส่งเสริมสุขภาพของนักเรียนที่มีภาวะโภชนาการเกิน
โรงเรียนวัดราษฎร์นิยมธรรม(พิบูลสงคราม) สำนักงานเขตสายไหม
กรุงเทพมหานคร
ผู้วิจัย นางสาวศศิธร มิ่งขวัญมา
ความเป็นมาและความสำคัญของปัญหา
จากการเปลี่ยนแปลงของสภาพสังคม เศรษฐกิจ การเมือง วัฒนธรรมและความเจริญก้าวหน้าทางเทคโนโลยี ข้อมูลข่าวสารที่ทันสมัย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสังคมเมืองทำให้ประชาชนปัจจุบันมีการปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตของตนเองและครอบครัว แต่ละครอบครัวต้องต่อสู้กับชีวิตและความเป็นอยู่ในครอบครัวให้มีความเป็นอยู่ที่ดี ทำให้ไม่มีเวลาดูแลสุขภาพตนเองและ มีพฤติกรรมบริโภคอาหารไม่ถูกต้อง เช่น การบริโภคอาหารสำเร็จรูป การบริโภคอาหารไม่ครบ 5 หมู่ บริโภคมากเกินไปและรับประทานอาหารไม่เป็นเวลา ทำให้เกิดการเจ็บป่วยด้วยโรคต่างๆ ที่สามารถป้องกันได้ เช่น โรคกระเพาะอาหาร โรคขาดสารอาหาร โรคอ้วน โรคภาวะโภชนาการเกิน โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง เป็นต้น ในขณะเดียวกันในสังคมชนบท กลุ่มประชากรที่ยากจน มีการรับประทานอาหารที่มีคุณค่าต่อร่างกายไม่ครบถ้วนทำให้เจ็บป่วยด้วยโรคต่าง ๆ ที่สามารถป้องกันได้เช่นกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งโรคขาดสารอาหาร และการได้รับสารอาหารบางชนิดมากเกินไป
ปัจจุบันเด็กไทยเผชิญปัญหา 2 ด้าน ทั้งขาดสารอาหาร และภาวะโภชนาการเกินในเวลาเดียวกัน สาเหตุสำคัญเกิดจาก ครอบครัวขาดความรู้และทักษะด้านอาหารและโภชนาการโดยขาดการ สร้างแรงจูงใจ และจิตสำนึกให้ผู้เลี้ยงดูเด็ก เห็นความสำคัญและใส่ใจให้อาหารที่ถูกหลักโภชนาการ สิ่งแวดล้อมไม่เอื้อต่อการมีพฤติกรรมโภชนาการที่พึงประสงค์ และ การบริหารจัดการด้านอาหาร และโภชนาการระดับพื้นที่ยังต้องปรับปรุง แก้ไขโดยเฉพาะกลไกการทำงานของ 3 ภาคส่วนที่เป็นเจ้าภาพหลัก คือ ท้องถิ่น เจ้าหน้าที่ และชุมชนหรือภาคประชาชน พบว่า ท้องถิ่นมีเงินและทรัพยากรแต่ส่วนใหญ่ขาดองค์ความรู้ ทักษะ และประสบการณ์ การดำเนินงานด้านการพัฒนาพฤติกรรมโภชนาการ
นอกจากนี้ยังมีปัจจัยอื่นๆอีกหลายประการที่มีผลกระทบทำให้เกิดพฤติกรรมการบริโภคอาหารของนักเรียนได้แก่ กระบวนการเรียนรู้ที่สะสมมาตั้งแต่เด็ก ระดับความรู้ของนักเรียน กิจกรรมของนักเรียนสิ่งแวดล้อม รายได้ของครอบครัว ระดับการศึกษาของบิดา มารดา อาชีพของบิดามารดา สิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้เกิดพฤติกรรมการบริโภคทั้งสิ้น จากที่กล่าวมาทั้งหมดนี้เป็นเหตุผลที่ทำให้ผู้วิจัยมีความสนใจที่จะศึกษาถึงพฤติกรรมการบริโภคอาหารของนักเรียนที่มีภาวะโภชนาการเกิน ซึ่งสืบเนื่องจากปัญหาข้างต้นและเป็นปัญหาที่โรงเรียนไม่สามารถมองข้ามผ่านไปได้ เพราะผลที่ตามมายังส่งผลต่อการเรียนการสอนในชั้นเรียน และการประเมินโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพอีกด้วย
วัตถุประสงค์ของการวิจัย
1. เพื่อศึกษาพฤติกรรมการบริโภคอาหารของนักเรียนที่มีภาวะโภชนาการเกิน
2. เพื่อพัฒนางานด้านส่งเสริมโภชนาการ และการออกกำลังกายภายในโรงเรียน
สมมติฐานของการวิจัย
การทราบข้อมูลเกี่ยวกับพฤติกรรมการบริโภคอาหารของนักเรียนที่มีภาวะโภชนาการเกินจะทำให้สามารถจัดโปรแกรมพัฒนาและส่งเสริมสุขภาพนักเรียนที่มีภาวะโภชนาการเกินได้
ขอบเขตของการวิจัย
ประชากร ได้แก่ นักเรียนที่มีภาวะโภชนาการเกินที่กำลังศึกษาอยู่ในโรงเรียนวัดราษฎร์นิยมธรรม(พิบูลสงคราม) สำนักงานเขตสายไหม กรุงเทพมหานคร จำนวน 61 คน
ระยะเวลาที่ใช้แบบสอบถามสำรวจพฤติกรรมการบริโภคอาหารของนักเรียนที่มีภาวะโภชนาการเกิน สัปดาห์ที่ 6 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2553
ระยะเวลาที่ใช้พัฒนาการส่งเสริมสุขภาพของนักเรียนที่มีภาวะโภชนาการเกิน
- ภาคเรียนที่ 1 เดือนกรกฎาคม-กันยายน
- ภาคเรียนที่ 2 เดือนพฤศจิกายน-กุมภาพันธ์
นิยามศัพท์เฉพาะ
1. พฤติกรรมการบริโภคอาหารหมายถึง การกระทำ การแสดงออกเกี่ยวกับการรับประทานอาหารของเด็กนักเรียนทั้งทางด้านความรู้ เจตคติ และการปฏิบัติเกี่ยวกับการรับประทานอาหารทั้งที่สังเกตได้และสังเกตไม่ได้การประพฤติหรือปฏิบัติเกี่ยวกับอาหารของนักเรียน ซึ่งประกอบด้วยแบบแผนของการรับประทานอาหาร ความถี่ในการรับประทานอาหารแต่ละชนิดและอาหารที่นิยมบริโภค
2. ภาวะโภชนาการเกิน หมายถึง สภาพ หรือ สภาวะของร่างกายเด็กวัยเรียน ที่ได้รับสารอาหาร หรืออาหารที่รับประทานเกินต่อความต้องการของร่างกาย สามารถประเมินได้ จากการชั่งน้ำหนัก วัดส่วนสูง
3. ความถี่ในการบริโภคอาหาร หมายถึง จำนวนครั้งที่มีการบริโภคอาหารเกิดขึ้นใน 1 วัน โดยการบริโภคแต่ละครั้งต้องห่างกันอย่างน้อย 30 นาทีขึ้นไป
4. จำนวนมื้ออาหาร หมายถึง ช่วงเวลาที่บริโภคอาหารหลักซึ่งมี 3 ครั้งต่อวัน คือ มื้อเช้า มื้อกลางวัน มื้อเย็น
5. การส่งเสริมสุขภาพ หมายถึงกระบวนการส่งเสริมให้นักเรียนได้ความรู้ด้านโภชนาการและพัฒนาสุขภาพตนเองด้วยการออกกำลังกาย
ประโยชน์ที่ได้รับจากการวิจัย
- ได้สำรวจพฤติกรรมการบริโภคอาหารของนักเรียนที่มีภาวะโภชนาการเกิน
เพื่อนำข้อมูลไปใช้ในการวางแผนให้ความรู้ที่ถูกต้องด้านโภชนาการแก่นักเรียน
2. เป็นข้อมูลในการวางแผนงานส่งเสริมโภชนาการในโรงเรียน
วิธีดำเนินการวิจัย
1. ขั้นเตรียมการ
1.1 ศึกษาข้อมูลจากแบบบันทึกการเฝ้าระวังการติดตามภาวะโภชนาการในเด็กวัยเรียน ของโรงเรียนวัดราษฎร์นิยมธรรม(พิบูลสงคราม) ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2553
1.2 กำหนดหัวข้อที่จะจัดทำวิจัยในชั้นเรียน เพื่อสำรวจ
1.3 ศึกษาหลักการ แนวคิด ทฤษฎี และเอกสารที่เกี่ยวข้องกับเรื่องที่จะทำการวิจัยในชั้นเรียน
1.4 กำหนดกรอบโครงร่างในการสร้างแบบสอบถาม
2. ขั้นดำเนินการ
2.1 สร้างแบบสอบถามสำรวจพฤติกรรมการบริโภคอาหารของนักเรียนที่มีภาวะโภชนาการเกิน โดยแบบสอบถามที่สร้างแบ่งออกเป็น 2 ตอนคือ
ตอนที่ 1 ข้อมูลทั่วไปของนักเรียน
ตอนที่ 2 การรับประทานอาหารของนักเรียน
2.2 นำแบบสอบถามที่สร้างขึ้นไปให้ผู้เชี่ยวชาญ ตรวจสอบความถูกต้องแล้วนำมาปรับปรุงแก้ไขข้อบกพร่อง
2.3 นำแบบสอบถามสำรวจพฤติกรรมการบริโภคอาหารของนักเรียนที่มีภาวะโภชนาการเกิน ที่ปรับปรุงแก้ไขแล้วไปใช้กับนักเรียนที่มีภาวะโภชนาการเกิน จำนวน 65 คน โรงเรียนวัดราษฎร์นิยมธรรม(พิบูลสงคราม) ปีการศึกษา 2553
2.4 นำผลที่ได้จากการสอบถามไปวิเคราะห์ข้อมูล โดยใช้ค่าเฉลี่ยร้อยละ
2.5 จัดตารางให้ความรู้ด้านโภชนาการ และจัดตารางการออกกำลังกายให้นักเรียนที่มีภาวะโภชนาการเกิน
2.6 บันทึกผลการปฏิบัติ และการเปลี่ยนแปลง(น้ำหนักและส่วนสูง) รายเดือน
-ภาคเรียนที่ 1 เดือนกรกฎาคม-กันยายน
-ภาคเรียนที่ 2 เดือนพฤศจิกายน-กุมภาพันธ์
3. ขั้นการสรุปผล
3.1 เขียนรายงานการวิจัยในชั้นเรียนเรื่อง การพัฒนาการส่งเสริมสุขภาพของนักเรียนที่มีภาวะโภชนาการเกิน โรงเรียนวัดราษฎร์นิยมธรรม(พิบูลสงคราม) สำนักงานเขตสายไหม กรุงเทพมหานคร
3.2 นำผลที่ได้จากการวิจัยครั้งนี้เป็นผลการพัฒนางานด้านส่งเสริมโภชนาการภายในโรงเรียน
ปฏิทินปฏิบัติงานการวิจัยในสถาบัน ปีการศึกษา 2553
ชื่องานวิจัย การพัฒนาการส่งเสริมสุขภาพของนักเรียนที่มีภาวะโภชนาการเกิน โรงเรียนวัดราษฎร์นิยมธรรม(พิบูลสงคราม) สำนักงานเขตสายไหม กรุงเทพมหานคร
|
ขั้นตอนดำเนินการ |
ระยะเวลา |
||||
|
พฤษภาคม |
มิถุนายน |
กรกฎาคม |
สิงหาคม |
กันยายน |
|
|
1. ตรวจสอบและวิเคราะห์ปัญหา |
|
|
|
|
|
|
2. ศึกษาแนวคิด ทฤษฎี เอกสารที่เกี่ยวข้อง |
|
|
|
|
|
|
3. พัฒนานวัตกรรมเพื่อสำรวจหาปัญหา |
|
|
|
|
|
|
4. การสร้างและพัฒนาเครื่องมือในการวิจัย |
|
|
|
|
|
|
5. ดำเนินการวิจัยในชั้นเรียน |
|
|
|
|
|
|
5.1 ดำเนินการแจกแบบสอบถาม |
|
|
|
|
|
|
5.2 เก็บรวบรวมข้อมูล |
|
|
|
|
|
|
5.3 วิเคราะห์ข้อมูล |
|
|
|
|
|
|
5.4 ให้ความรู้ด้านโภชนาการควบคู่ การออกกำลังกาย |
|
|
|
|
|
|
6. เขียนรายงานผลการวิจัย |
|
|
|
|
|
ลงชื่อ.....................................................
( นางสาวศศิธร มิ่งขวัญมา )
ครู รับเงินเดือนอันดับ คศ.1
หัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา